Είναι αλήθεια ότι η πόλη μας βρίσκεται στη χειρότερη κατάσταση από τη μεταπολίτευση και μετά. Θα προσπαθήσω να είμαι πολύ συγκεκριμένος και όσο γίνεται πιο απλός και ακριβής, προκειμένου να γίνομαι κατανοητός. Η πορεία, το μέλλον μιας πόλης, κάθε πόλης, επηρεάζεται και συνδιαμορφώνεται από τρεις βασικότατους παράγοντες: τη γεωγραφία-τοποθεσία, τους ανθρώπους της και τις αρχές της.
Η πόλη μας έχει μια δύσκολη γεωγραφία και η τοποθεσία της δεν είναι σίγουρα προνομιούχα. Παρ’ όλα αυτά, εν μέρει κατάφερε σε μεγάλο βαθμό να το αλλάξει με τη δημιουργία της Εγνατίας και της Ιόνιας Οδού, σπάζοντας σε σημαντικό βαθμό την απομόνωσή της. Δυστυχώς, όμως δεν παρατηρήθηκε αντίστοιχη δραστηριότητα στους άλλους δύο παράγοντες.
Οι άνθρωποι της πόλης μας (κυρίως οι κάτω των 50, όσοι αποφάσισαν να μη φύγουν) φαίνεται να έχουν αδρανήσει. Οι πρώτες λέξεις που βγαίνουν από το στόμα τους είναι το «όχι» και το «δεν». Ζουν μια παρατεταμένη και κακή εφηβεία, με άφθονο τσίπουρο και κριτική τύπου καφενέ και βιώνουν μια μόνιμη κατάσταση «μη μου τους κύκλους τάραττε», περιβεβλημένοι από τα ορεινά τείχη και τα αλλεπάλληλα στρώματα ομίχλης, που «πλακώνουν» την πόλη. Ενδεδυμένοι με Lowe Alpine και Northface, (γιατί κάποτε, το πάλαι ποτέ, ήμασταν και ο νούμερο ένα ορεινός τουριστικός προορισμός της χώρας) πιστεύουν ακόμη ότι δεν έχουμε να ζηλέψουμε και τίποτα από το Σεν Μόριτζ και το Γκστάαντ, τρομάρα τους! Η λίμνη, το κάστρο, τα γύρω βουνά και οι ατμοσφαιρικές ομίχλες από μόνες τους δεν αρκούν!
Οι αρχές της πόλης διαχρονικά και κυρίως τις δύο τελευταίες δεκαετίες έκαναν συγκεκριμένες επιλογές που απεδείχθησαν ολοφάνερα πια και με μοναδική μεγαλοπρέπεια, εξόχως καταστροφικές:
-επέλεξαν πεζοδρομήσεις και επεκτάσεις πεζοδρομίων στο κέντρο της πόλης, χωρίς προηγουμένως να ληφθεί μέριμνα για τη μετακίνηση των πολιτών από και προς το κέντρο (αξιόπιστη, φθηνή και πυκνή αστική συγκοινωνία δεν υπάρχει, χώροι στάθμευσης δεν υπάρχουν, η τροχαία και η δημοτική αστυνομία είναι ανύπαρκτη), με αποτέλεσμα το άνευ προηγουμένου κυκλοφοριακό χάος να αποτρέπει τους πολίτες να επιλέγουν το κέντρο για τις αγορές τους και τη διασκέδαση. Άμεση συνέπεια, εκατοντάδες καταστήματα του κέντρου να έχουν κλείσει τους τελευταίους μήνες και συνεχώς να ανοίγουν σούπερ μάρκετ και γνωστές αλυσίδες εκτός κέντρου, όπου υπάρχουν χώροι στάθμευσης, με τις γνωστές συνέπειες για την οικονομία της πόλης μας. Κεντρικές εμπορικοί οδοί όπως το κάτω μέρος της Λ. Δωδώνης, η Γρ. Σακκά και η Πυρσινέλλα έχουν πια ερημώσει.
-επέλεξαν για πάνω από πέντε χρόνια, η πόλη μας να είναι η μοναδική πόλη στην Ελλάδα σίγουρα, μπορεί και παγκοσμίως, χωρίς κεντρική πλατεία. Το Γεφύρι της Άρτας φαντάζει απλό ανέκδοτο! Αν δεν είστε σίγουροι για την έγκαιρη ολοκλήρωση ενός τόσο σημαντικού έργου, απλά μην το ξεκινάτε.
-επέλεξαν η πόλη να ανασκάπτεται συνεχώς και χωρίς τέλος, προκαλώντας εκατομμύρια λακκούβες στο οδόστρωμα, βλάβες στα οχήματα και νευρικό παροξυσμό στους πολίτες.
-επέλεξαν συνειδητά η πόλη να είναι βυθισμένη στα σκοτάδια και πνιγμένη στα σκουπίδια, γιατί επικράτησαν οι εγωισμοί και οι κοντόφθαλμες πολιτικές.
-επέλεξαν συνειδητά τον τουρισμό ως κύριο μοχλό ανάπτυξης. Τον πιο επισφαλή και αβέβαιο μοχλό ανάπτυξης, ο οποίος δεν υπόσχεται σίγουρα και μόνιμα κέρδη και εισοδήματα. Όταν ο Ευάγγελος Αβέρωφ επέλεξε το αναπτυξιακό πλάνο του Μετσόβου, δεν προέταξε τον τουρισμό ως μοχλό ανάπτυξης της ιδιαίτερης πατρίδας του αλλά την τυροκομία και την οινοκαλλιέργεια, γιατί ήταν πιο σταθερές πρόσοδοι. Η λάθος αυτή επιλογή φάνηκε πολύ έντονα τα τελευταία δύο χρόνια, που η τουριστική κίνηση μειώθηκε ποσοτικά και ποιοτικά, με αποτέλεσμα την οικονομική καθίζηση. Το τουριστικό προϊόν της πόλης είναι πια ξεπερασμένο και φτωχό. Οι τζαμάλες, τα τριήμερα και τα όποια run από μόνα τους δεν αποτελούν ικανές συνθήκες οικονομικής ανάπτυξης.
-επέλεξαν συνειδητά οι πρυτανικές αρχές, χωρίς αντίδραση από τις δημοτικές αρχές και τον εμπορικό σύλλογο της πόλης, να αυξήσουν τις βάσεις εισαγωγής των πανεπιστημιακών σχολών, νομίζοντας ότι το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων θα γίνει Χάρβαρντ. Άμεσο αποτέλεσμα, να συρρικνωθεί δραματικά η τρίτη μεγαλύτερη πανεπιστημιούπολη της χώρας, χιλιάδες θέσεις να μείνουν κενές, εκατοντάδες ακίνητα να μείνουν ανοίκιαστα και η τοπική οικονομία να απωλέσει εκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο. Τα χειρότερα θα έρθουν με την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Αθήνα.
-επέλεξαν κάποιοι συνειδητά και για μικροσυμφέροντα οθωμανικής περιόδου, να υπάρχει μόνο μία πτήση προς Αθήνα και μια μόνο εταιρεία, την ώρα που ακριτικά νησιά όπως πχ η Λήμνος να έχει περισσότερες αεροπορικές συνδέσεις και από περισσότερες εταιρείες. Ερώτημα: σε τι υπερτερεί η Λήμνος των Ιωαννίνων; Σε πληθυσμό; Σε κινητικότητα; Σε οικονομική δραστηριότητα; Ή μήπως στη Λήμνο δεν υπάρχουν κάποιοι που υπάρχουν εδώ και μποϋκοτάρουν συνεχώς τη διεύρυνση της αεροπορικής σύνδεσης της πόλης;
-επέλεξαν συνειδητά να είμαστε η πόλη με την υψηλότερη ατμοσφαιρική ρύπανση, αφού δεν έκαναν καμία ουσιαστική κίνηση, παρά μόνο συστάσεις, ώστε το πρόβλημα να λυθεί από την κεντρική κυβέρνηση, είτε με μείωση του φόρου στο πετρέλαιο θέρμανσης, είτε με επιδότηση.
Αποτέλεσμα όλων των παραπάνω επιλογών, ήταν η περαιτέρω αποβιομηχάνιση της πόλης, η έλλειψη επενδύσεων, η μαζική φυγή των νέων ανθρώπων, χωρίς παράλληλα να εγκαθίστανται άνθρωποι από άλλες περιοχές. Το παραμύθι ότι τα Γιάννενα μετατράπηκαν σε τεχνολογικό κόμβο και νούμερο ένα επιλογή των ψηφιακών νομάδων (το ίντερνετ στο κέντρο της πόλης κυριολεκτικά σέρνεται) κράτησε ελάχιστα και δεν έπεισε και κανέναν.
Η τρέχουσα γενική εικόνα: μια άλλοτε ζωντανή πόλη, με εμβέλεια σε όλη τη βορειοδυτική Ελλάδα και τη νότια Αλβανία, έχει μετατραπεί σε σκιά του εαυτού της. Χιλιάδες ανοίκιαστα ακίνητα, ολόκληρες περιοχές που άλλοτε έσφυζαν από ζωή να έχουν νεκρωθεί. Υποδομές έχουν αφεθεί στην τύχη τους, χωρίς καμία συντήρηση για δεκαετίες (ο τελευταίος σεισμός απέδειξε τη γύμνια της πόλης, όταν σχολικά κτίρια και κτίρια του πανεπιστημίου κρίθηκαν ακατάλληλα). Κάποιοι κάτοικοι αντιλαμβάνονται το πρόβλημα και ανησυχούν. Κάποιοι τα βλέπουν όλα καλά και συνεχίζουν αμέριμνοι να πίνουν τσίπουρα.
