Δεν προλάβαμε να μιλήσουμε με τον Σπύρο Γραμμένο τον Οκτώβρη, που παρουσίασε στην πόλη μας, στο θέατρο Έκφραση, το θεατρικό του «Το φανταστικό χωριό, ένα έμμετρο φανταστικό παραμύθι για μικρούς και… μεγάλους».
Και τώρα, η έκτακτη κατάσταση, ο κορωνοϊός, τον έφερε στο σπίτι του στην Πεδινή, που είναι και η πρώτη του κατοικία. Και εδώ, στην αυλή μου, και με την επιβαλλόμενη απόσταση –τέσσερα μέτρα!– τα είπαμε. Ευτυχώς δεν έχουμε πρόβλημα ακοής…
Μια ενδιαφέρουσα και ευχάριστη συζήτηση, για τον ίδιο, για τη μουσική του, για τους στίχους του, για τα θεατρικά του, για την ίδια του τη ζωή. Για τη ζωή γράφω, μας είπε.
Και τώρα, με την καραντίνα, τι;
Πάλι δουλειά. Έβγαλα ένα ηπειρώτικο τραγούδι, σε παραδοσιακό ύφος, με τον Δημήτρη Μυστακίδη, που είναι ένας εξαίρετος μουσικός, και έπαιξε δυο κιθάρες και λαγούτο και έκανε τέσσερις φωνές! Δικοί μου οι στίχοι και η μουσική.
Αυτό είναι στα πλαίσια ενός πρότζεκτ που κάνουμε σαν ομάδα, τώρα με την καραντίνα. Είμαστε μια κολεκτίβα που παίρνουμε όλοι μαζί τις αποφάσεις. Είναι, δηλαδή, η μπάντα που συνεργαζόμαστε και έχουν έρθει και φίλοι, που έχουν την ανάγκη να εκφραστούν αυτές τις μέρες. Επίσης, ένα κομμάτι κάναμε με τον Κότσιρα την προηγούμενη εβδομάδα.
Δεν μπορώ να μην δουλεύω, καθώς και οι υπόλοιποι της παρέας. Επίσης, είναι πολλοί εκείνοι που ζούνε μόνοι και έχουν την ανάγκη της παρέας και της εργασίας.
Έτσι κι αλλιώς μπορούμε να ετοιμάζουμε δουλειές που θα τις βρούμε μπροστά μας. Πολλές φορές συμβαίνει αυτό και σε κανονικές συνθήκες…
Πρακτικά πώς γίνεται αυτή η δουλειά;
Γράφω εγώ τους στίχους και έναν μουσικό οδηγό, τα στέλνω σε όλους τους μουσικούς που παίρνουν μέρος και ο καθένας απ’ αυτούς το ακούει και γράφει το δικό του μέρος πάνω στο κομμάτι. Στη συνέχεια μιξάρονται όλες οι μουσικές μαζί και σε δυο τρεις μέρες ανεβαίνουν στο YouTube. Παίζει ο καθένας ό,τι όργανο θέλει. Kαι όποιος θέλει τραγουδάει.
Πρώτη φορά γίνεται αυτό;
Εμείς πρώτη φορά το κάνουμε. Παλιά μπορεί να έχει ξαναγίνει. Αυτό που κάναμε πρώτοι στην Ελλάδα ήταν την ημέρα που ξεκίνησε η καραντίνα και ακυρώθηκε το ζωντανό πρόγραμμα, που είχαμε εκείνη την ημέρα. Πήγαμε σε ένα στούντιο και παίξαμε ζωντανά, στο YouTube, όλη την παράσταση.
Τραγουδοποιός: Γράφω και λέω τα τραγούδια μου
Μουσικός, στιχουργός, συνθέτης, θεατρίνος, τι είναι ο Σπύρος ο Γραμμένος;
Τραγουδοποιός, που σημαίνει γράφω και λέω τα τραγούδια μου. Είναι βαρύ το «συνθέτης», γιατί αδικώ τους συνθέτες που έχουν σπουδάσει. Όμως κάνω μουσική για θέατρα και για ταινίες μικρού μήκους.
Όσες φορές σας έχω δει πάνω στη σκηνή, είτε να τραγουδάτε είτε να υποδύεστε κάποιον ρόλο, είστε αεικίνητος, έτσι είστε και στη ζωή;
Aυτή είναι η ζωή μου. Όποιοι ασχολούνται με αυτά τα επαγγέλματα τρέχουν, τρέχουν γιατί δεν έχουν ωράρια. Η δουλειά ξεκινάει μόλις ξυπνήσεις, μέχρι να κοιμηθείς τρέχεις – τρέχεις…
Ζείτε από τη δουλειά σας;
Ναι, ζω.
Γράφετε τους στίχους των τραγουδιών σας. Από τι εμπνέεστε;
Από την καθημερινότητα. Σίγουρα φιλτράρονται μέσα από μένα, από αυτό που είμαι. Γράφω και πολιτικό και ερωτικό στίχο. Για τη ζωή γράφω.
Αυτό ήθελα να γίνω, αυτό που είμαι τώρα
Τη σπουδάσατε τη μουσική; Είχατε κάποια επιρροή;
Δεν είχα καμία μουσική επιρροή. Έχω σπουδάσει ηλεκτρική κιθάρα, όμως ποτέ δεν ολοκλήρωσα. Από μικρός έγραφα και έπαιζα μουσική και τώρα μελετάω συνέχεια και ακούω πολλή μουσική. Από όταν θυμάμαι τον εαυτό μου, αυτό που κάνω τώρα ήθελα να κάνω, μου άρεζε αυτός ο τρόπος έκφρασης!
Θεωρείτε ότι έχετε πετύχει τον στόχο σας; Είστε πετυχημένος;
Ναι είμαι. Αυτό ήθελα να γίνω και αυτό έγινα. Αλλά πώς φτάνεις εκεί και τι τίμημα έχει αυτό!
Δηλαδή;
Μέχρι να καταφέρω να ζω απ’ αυτό, πέρασα πολλά στην Αθήνα. Μέχρι να μπορέσω να πω ότι ζω από τη μουσική. Πέρασα πολλές στιγμές να μετράω τα κόκκινα τα κέρματα…
Κρίνω το λάθος σύστημα που ζούμε σήμερα
Και η κωμωδία είναι το… στοιχείο σας;
Μέσα στις παραστάσεις μου χρησιμοποιώ και το κωμικό στοιχείο. Μέσα από την κωμωδία η αλήθεια περνάει πιο εύκολα και μπορείς ακόμη να περάσεις πράγματα, αμφισβητήσεις, κριτικές.
Κρίνετε τι;
Κρίνω, γιατί δεν εγκρίνω, το λάθος σύστημα που σήμερα ζούμε.
Στέκομαι αλληλέγγυος και πάω σε συναυλίες, κοινωνικού χαρακτήρα, που με καλούνε. Μια στους πρόσφυγες στα νησιά, μια στις Σκουριές, είτε στα προπύλαια ενάντια στην αστυνομική βία, και όπου αλλού.
Η δική σας η γενιά τι άλλο έχει να επιδείξει εκτός από την αμφισβήτηση;
Δεν μπορώ να απαντήσω. Θα απαντήσουν οι ιστορικοί του μέλλοντος.
Γράφετε στίχους για άλλους;
Όταν μου το ζητάνε, ναι. Είναι λίγο ιδιαίτερο και περίεργο, δεν μπορώ να γράψω κατά παραγγελία. Θα’ ναι καλό να μου δώσουν το θέμα.
Σας καλούν στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης;
Ναι. Πηγαίνω ελάχιστα. Λόγω συνείδησης, σε κάποια δεν μπορώ να πάω.
Νομίζω συνεργάζεστε και με καλλιτέχνες περισσότερο γνωστούς…
Με πολλούς. Ένα καλοκαίρι ήμουν με το Βασίλη Παπακωνσταντίνου στις συναυλίες του, με τον Κότσιρα, τον Δεληβοριά, τον Μουζουράκη και άλλους.
Σε αυτό το επάγγελμα μείνατε ποτέ χωρίς δουλειά;
Χωρίς δουλειά ποτέ δεν μένω. Κοιτάω συνέχεια να έχω πράγματα να κάνω. Είναι τέτοια η δουλειά μας που δεν έχει ούτε μέρες, ούτε ωράρια. Μπορεί να δουλεύεις έξι μήνες χωρίς να σου αποδίδει κάτι, και θα έρθει η στιγμή! Προσπαθώ να είμαι αισιόδοξος…
Όμως είχατε μια πολύ καλή δουλειά στα Γιάννενα, την κομμωτική που είναι και αυτό μια καλλιτεχνία…
Πράγματι, είχα κομμωτήριο για 15 χρόνια. Τη σπούδασα αυτή την τέχνη και μου αρέσει πάρα πολύ. Είναι και έμφυτο ταλέντο, είναι και…γλυπτική, και εξελίσσεται συνεχώς. Ζήλεψα πάρα πολύ τα παιδιά που δούλευαν στα κομμωτήρια, όταν έκανα εκπομπές για το YouTube, όπου κούρευα διάσημους καλλιτέχνες και τους έπαιρνα συνέντευξη. Βέβαια δεν υπάρχει χρόνος να κάνω και αυτό το επάγγελμα. Η μουσική θέλει τόση αφοσίωση! Και έχεις να κάνεις τόσα πράγματα γύρω από την μουσική!
Ίσως κάποιοι πάρουν μερικά ερεθίσματα…
Έχετε γράψει και «Το φανταστικό χωριό, Ένα έμμετρο φανταστικό παραμύθι για μικρούς… και μεγάλους», όπως λέτε. Μπορεί αυτό που περιγράφετε να γίνει ποτέ πραγματικότητα; Ή να σας πει κάποιος «Ε! Σπύρο, γύρνα και από το άλλο πλευρό!…»
Θα σας απαντήσω έμμετρα, κυρία Σκοπούλη.
Ναι, είναι το ιδανικό χωριό.
Είναι το όνειρό μου, η ουτοπία μου.
Είναι το παραμύθι που έλεγα στον εαυτό μου
για να κοιμηθώ.
Κάποια στιγμή το σχεδίασα σε ένα χαρτί, μετά έκατσα
και έγραψα την ιστορία μην τύχει και ποτέ την ξεχάσω.
Όταν την έβαλα στο χαρτί, ένιωσα την ανάγκη να την πω
και σε άλλους.
Μπορεί κάποιους να τους βοηθήσω να κοιμηθούν
μ’ αυτήν την ιστορία και, ποιος ξέρει, ίσως κάποιοι
που δεν έχουν ξυπνήσει, πάρουν μερικά ερεθίσματα.
Προς το παρόν, έχω βρει ανθρώπους
που θέλουν να το διηγηθούν μαζί μου.
