Τι ζητά ο εξαίρετος, ο σιωπηλός δάσκαλος Θωμάς Μάκος, κι επιστρέφει πάντα στις πατρογονικές ρίζες του, παρασύροντας και τη γυναίκα του τη Στέλλα, που αν και Θεσσαλονικιά έμαθε πώς αρμέγουν τις κατσίκες οι κουνιάδες της στο Βλαχώρι Θεσπρωτίας;
Έμαθε πώς πήζουν το τυρί, πώς να ανεβαίνει στα δύσβατα μονοπάτια κάπου εκεί στο ιστορικό Ζάλογγο και να αναζητά τα καλούδια της γης. Κι ύστερα να διηγείται η ίδια ιστορίες από το βλάχουρο, τη φτέρη το φυτό που αφθονεί στον τόπο κι από όπου πήρε το όνομά του το Πολύδροσο της Θεσπρωτίας. Να αναφέρεται και στους πορναρότοπους, στα απόκρημνα ασβεστολιθικά βουνά, που τη θέλγουν, να τα αφηγείται σαν να τα σπούδασε όλα και προέβηκε σε κάποια μελέτη. Να χορεύει λεβέντικα η ίδια τους Ηπειρώτικους χορούς, γινόμενη ένα με τις γυναίκες του χωριού στο πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής.
Όπως προχθές το Σαββατοκύριακο που το ξωκλήσι της Αγίας Παρασκευής στο Σελιό ήταν στις δόξες του κι εκείνη μας έστειλε τις φωτογραφίες με τα έθιμα, αποτυπωμένα στο χαρτί. Πρωταρχικό ρόλο παίζει το «γιαχνί», το παραδοσιακό φαΐ του καζανιού με την προβατίνα και τις πατάτες να σκορπούν την μυρωδιά τους πέρα ως πέρα στον Καλαμά. Πρόκειται για το νοστιμότατο φαγητό που μοιράζεται χέρι το χέρι σ’ όλο τον κόσμο, που τιμά το χωριό και το πανηγύρι. Το έθιμο είναι να παίρνει θέση ο ένας δίπλα στον άλλον στη σειρά και να μεταφέρει το αχνίζον πιάτο στον επόμενο. Κι αμέσως μετά όλοι να επιδίδονται στις χορευτικές ηπειρώτικες φιγούρες σε ένα μοναδικό γλέντι, που μόνο εκείνοι, ως Ηπειρώτες, ξέρουν να οργανώνουν. Με το κλαρίνο να στέλνει τους ήχους του ως τις βελανιδιές.
Τι ζητά επίσης ένας μεταλλειολόγος μηχανικός στα βουνά και τα λαγκάδια της ηπειρωτικής γης, στις μουσικές της παραδόσεις και στο «Αύριο της Πολυφωνίας»; Είναι γιατί ο συνεργάτης για πέντε χρόνια του σπουδαίου Θόδωρου Αγγελόπουλου Αλέξανδρος Λαμπρίδης στο Βλαχώρι μεγάλωσε κοντά στους φωτεινούς δασκάλους γονείς του, τον Θεόφιλο Λαμπρίδη και την Σπυρδούλα Διώχνου. Κι επιστρέφει κι εκείνος πάντα στις πλαγιές του ποταμού Καλαμά, εκεί που πλατσούριζε μικρός στις αμέτρητες πηγές του χωριού Πολύδροσο Θεσπρωτίας. Κι ύστερα με φωτεινή λαμπάδα τις παραδόσεις προχωρά διευθύνοντας το πολυφωνικό σύνολο «Χαονία», ως κυρατζής του πολυφωνικού καραβανιού.
Και σε άλλα πολλά θα μπορούσαμε να αναφερθούμε με την ευκαιρία αυτή που μας δόθηκε από την ανταπόκριση των φίλων μας. Να μιλήσουμε για το λαογραφικό μουσείο, για την αδελφότητα Πολυδροσιτών, τον Φιλοπρόοδο επίσης σύλλογο, για το «Άπειρο» που από το 1998 οργανώνει το Πολυφωνικό Καραβάνι, αναγνωρισμένο από την Unesco, για τους αρτοποιούς βλαχωρίτες που κατέκλυζαν την Αθήνα κάποτε, για τη δροσιά τέλος του χωριού που από οικολογική άποψη αναγνωρίστηκε ως μία από τις 250 πιο σημαντικές περιοχές της Ελλάδας.
Να ένα δέλεαρ, για να το επισκεφθούμε το Πολύδροσο.
