greece flag
Αίθουσα ΣύνταξηςΑπόψεις

Πώς απαντάμε

Στο διαχρονικό ερώτημα για το πώς μπορεί μια μικρότερη χώρα να αντιμετωπίσει τις πιέσεις και τις διεκδικήσεις ενός ισχυρότερου γείτονα επιχειρεί να απαντήσει ο ομότιμος καθηγητής Καρδιολογίας Δημήτρης Αντ. Σιδερής. Με αφορμή τις γεωπολιτικές προκλήσεις της εποχής, καταθέτει σκέψεις για την εθνική στρατηγική, την αυτάρκεια, τις συμμαχίες και τα όρια μεταξύ άμυνας και επιθετικότητας.

Η γειτονική χώρα μας, σε μέγεθος γης, πληθυσμό και οικονομία είναι πολλαπλάσια πιο ισχυρή από εμάς. Και διαρκώς προσπαθεί να επεκταθεί σε βάρος μας. Πώς απαντάμε; Μας απειλεί η γειτονική χώρα και διακηρύσσει πως εμείς την απειλούμε και αυτή αμύνεται. Έτσι αυξάνει την επιθετικότητα των πολιτών της που σε μεγάλο βαθμό πείθονται από την κρατική της προπαγάνδα. Πώς απαντάμε; Έχει μια πολύ οργανωμένη εξωτερική πολιτική σε ρητορική και πράξεις που να πείθει τους τρίτους, ενώ πολιορκεί και στραγγαλίζει τη δική μας πατρίδα – έτσι, αμυνόμενη, υποστηρίζει. Πώς απαντάμε; Και άλλα πολλά.

Αν περιμένουμε να δημιουργήσει τετελεσμένα γεγονότα, νόμους, θεσμούς, συμμαχίες κλπ θα είναι αργά. Μήπως πρέπει να αντιδράσουμε πριν κάνει κάτι τέτοιο; Όμως το να ενεργείς εναντίον μιας σκέψης και όχι μιας πράξης είναι επίθεση. Η άμυνα προϋποθέτει ότι απαντάς βίαια σε επίθεση άδικη και παρούσα. Αν απαντήσουμε λοιπόν με πράξεις σε εικαζόμενες, οσοδήποτε βάσιμες, προθέσεις, τότε, πραγματικά αυτός ο γείτονας βρίσκεται σε άμυνα και δικαιολογημένη βία. Αδιέξοδο;

Για να βγούμε από αδιέξοδα πρέπει να βρεθούμε σε άλλο επίπεδο. Για να δραπετεύσουμε από μια φυλακή πρέπει ή να πετάξουμε, η να σκάψουμε μια σήραγγα κάτω από τους τοίχους. Να λοιπόν μια διαφορετική σκέψη. Ελευθερία δεν σημαίνει απλώς να μη κάνει κάποιος ό,τι οι άλλοι τον πιέζουν να κάνει, αλλά και να κάνει ό,τι αυτός επιθυμεί. Τι θέλομε εμείς για την πατρίδα μας; Το ξέρομε; Όχι μόνο απάντηση στους άλλους!

Ένα είναι να γίνει αφεντικό στον τόπο μας ο λαός μας. Αυτό σημαίνει ότι η εξουσία μεταβιβάζεται από τους πολιτικούς όχι σε κάποιον ισχυρό μονάρχη, έστω και εκλεγμένο, που η βούλησή του ταυτίζεται με εκείνη του νομοθετικού σώματος (βουλής, διαθέτοντας την πλειοψηφία) και του δικαστικού σώματος (διορίζοντας τους επικεφαλής του) και του Ανώτατου Άρχοντα (διορίζοντάς τον αν δεν επιτύχει τη συναίνεση της αντιπολίτευσης). Σημαίνει ότι η εξουσία μεταβιβάζεται από τους πολιτικούς στο σύνολο των πολιτών. Αυτό επιτυγχάνεται με το νομοθετικό σώμα να είναι το σύνολο των πολιτών (δημοψήφισμα) και μια βουλή που έχει προκύψει με κλήρωση από το σύνολο των πολιτών. Το κληρωμένο δείγμα του πληθυσμού απηχεί, με μικρό στατιστικό σφάλμα, τη βούληση του λαού, αλλά με διαβούλευση μεταξύ των βουλευτών που δεν είναι δυνατή στο δημοψήφισμα, λόγω του μεγέθους του.

Η κυβέρνηση, αποτελούμενη από εγνωσμένα επαΐοντες με πείρα, οφείλει να διαμορφώσει τη βούληση της πατρίδας μας και η βουλή να την εγκρίνει με νόμο. Το πρώτο θεωρώ ότι είναι να ορίσει με νόμο ποια είναι η πατρίδα μας, ποια είναι τα σύνορά της. Οσηδήποτε και αν είναι η ισχύς μας, είναι άχρηστη, αν δεν ξέρουμε ποια πατρίδα υπερασπιζόμαστε. Οφείλομε να έχουμε στοιχειώδη αυτάρκεια. Πυλώνες της αυτάρκειάς μας είναι η άμυνα και η οικονομία μας. Οικονομική αυτάρκεια δεν έχομε όταν αναγκαζόμαστε να αγοράζουμε λεμόνια από την Αργεντινή, πατάτες από την Αίγυπτο, θαλασσινά για τα νησιά μας από τις Ινδίες. Οικονομική αυτάρκεια δεν έχομε όταν έχει σχεδόν μηδενιστεί τόσο η πρωτογενής όσο και η δευτερογενής (επεξεργασία προϊόντων) παραγωγή στην πατρίδα μας. Για να έχουμε στοιχειώδη αυτάρκεια στην άμυνά μας πρέπει να διαθέτουμε πολεμική βιομηχανία. Αν για τη στοιχειώδη αμυντική ισχύ μας αγοράζουμε τα πάντα, η (ήδη ετοιμόρροπη) οικονομία μας δεν αντέχει για πολύ. Η δημιουργία συμμαχιών είναι σημαντικός αμυντικός παράγοντας, έστω και αν δεν πρόκειται οι σύμμαχοι να είναι διατεθειμένοι να χύσουν το αίμα μας για μας. Αυτό ουσιαστικά μια φορά έγινε στην ιστορία μας, όταν Άγγλοι, Γάλλοι και Ρώσοι βύθισαν το στόλο του Ιμπραήμ στο Ναβαρίνο. Με βαρύ αντάλλαγμα: γίναμε προτεκτοράτο, προστατευόμενοι των τριών αυτών χωρών. Οφείλομε λοιπόν να έχουμε σχεδιάσει λεπτομερώς, τι είμαστε διατεθειμένοι να δώσουμε και τι να πάρουμε από τους υποψήφιους συμμάχους μας. Αυτό που εγώ θα αρνιόμουν να δώσουμε, είναι την άδεια να σταθμεύει ο στρατός τους στον τόπο μας. Γινόμαστε έτσι στόχος των εχθρών τους, χωρίς την εγγύηση ότι θα μας υπερασπιστούν αν εμείς δεχθούμε επίθεση από τους δικούς μας εχθρούς. Ως τώρα έχει αποδειχθεί ότι η παρουσία τέτοιων δυνάμεων δεν στήριξε το έθνος μας όταν π.χ. εμφανίστηκε η επίθεση κατά της ομοεθνούς Κύπρου, ενώ εμείς είμαστε υποχρεωμένοι να προστατεύουμε τέτοιες ξένες βάσεις.

Το πρόβλημα είναι τεράστιο και απαιτεί συνεχή προσπάθεια κυβέρνησης και αντιπολίτευσης. Σ΄ αυτό το μικρό άρθρο θα προσπαθήσω να συνοψίσω την απάντηση στο ερώτημα που στην αρχή έθεσα: Πώς απαντάμε;

Πρώτα λοιπόν ορίζομε τι εμείς θέλομε, ανεξάρτητα από το τι κάνουν οι άλλοι. Λαβαίνομε μόνο υπόψη μας το διεθνές δίκαιο και τις ανειλημμένες ήδη υποχρεώσεις μας, συμφωνίες και συνθήκες που έχομε υπογράψει. Ακόμη και αν προφανώς δεν μας συμφέρουν, δεν μπορούμε να τις καταργήσουμε μονομερώς, διότι δημιουργούμε μια ασυνέχεια στο κράτος μας, στην υπόστασή του. Μπορούμε μόνο να αρνηθούμε, αν δεν μας συμφέρουν, οποιαδήποτε αύξηση των δεσμεύσεών μας, αν αυτή σημαίνει παράδοση δικαιωμάτων να αποφασίζουμε εμείς για τον τόπο μας. Το τι εμείς θέλομε αρχίζει από την παρουσίαση των συνόρων του κράτους μας. Οπωσδήποτε με νόμο, που δεσμεύει τις επόμενες κυβερνήσεις. Παράλληλα ευαισθητοποιούμε τους συμμάχους μας στα αναγνωρισμένα δικαιώματά μας που δεν θα επιτρέψουμε να θιγούν από τα σχέδια των άλλων.

Δεν αντιδρούμε με πράξεις στο τι ακούμε πως σχεδιάζουν απειλητικά άλλοι εναντίον μας. Μπορεί τελικά να μην ψηφιστεί ό,τι ακούμε πως σχεδιάζουν. Αν αντιδράσουμε με πράξεις στο τι εκείνοι σκέφτονται, πραγματικά τους απειλούμε.  Όμως σχεδιάζομε λεπτομερώς πώς θα αντιμετωπίσουμε κάθε ενδεχόμενο, όχι με νόμο, μόνο με λεπτομερή σκέψη, και το θέτομε σε εφαρμογή ένα λεπτό μετά την ψήφιση του απειλητικού νομοσχεδίου του αντιπάλου. Παράλληλα κινητοποιούμε τους συμμάχους μας πως θίγονται τα δικαιώματά μας που ήδη γνωρίζουν.

Αναπτύσσομε την οικονομία μας και την άμυνά μας, ανεξάρτητα από το ποια και πόση βοήθεια μας πουλούν άλλοι. Και αυτή την ανάπτυξή μας την υπερασπιζόμαστε αν χρειάζεται πρώτα με δυνάμεις που δεν ανήκουν στο Υπουργείο Άμυνας, αλλά σε άλλα υπουργεία, όπως την ακτοφυλακή, με λιμενικές δυνάμεις και την πολιτοφυλακή με αστυνομία, όχι στρατό. Είναι δύσκολο ξένοι να στηρίξουν ότι τους απειλούμε με λιμενικά πλοία και με τοπική αστυνομία. Η ακτοπλοΐα και τα λιμεναρχεία στην Ελλάδα υπάγονται στο Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής. Η αστυνομία υπάγεται στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Μόνον ο στρατός ξηράς, το πολεμικό ναυτικό και η πολεμική αεροπορία υπάγονται στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Ό,τι κάνομε με το λιμενικό και την αστυνομία δεν αποτελεί απειλή, εφόσον δεν παραβιάζομε το διεθνές δίκαιο.

Σχετικά άρθρα

Επανεξοπλισμός της Γερμανίας

Νίκος Κώτσης

Διαβάθμιση απειλών

Δημήτρης Σιδερής

Δεν είμαστε μόνοι