Φέτος συμπληρώνονται 77 χρόνια από την αποφράδα εκείνη ημέρα που τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής σκόρπισαν τον θάνατο και την καταστροφή στο «μπαλκόνι των Ιωαννίνων».
Το πρωί τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση στον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου από τον Μητροπολίτη Ιωαννίνων Μάξιμο και ακολούθησαν στον χώρο του μνημείου προσκλητήριο νεκρών και κατάθεση στεφάνων.
Στις εκδηλώσεις μνήμης, που οργάνωσε ο δήμος Ιωαννιτών, παρέστησαν o πρέσβης της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας Dr. Ernst Reichel, η βουλευτής Ιωαννίνων του ΣΥΡΙΖΑ Μερόπη Τζούφη, ο περιφερειάρχης Ηπείρου Αλέξανδρος Καχριμάνης, εκπρόσωποι πολιτικών κομμάτων, της αστυνομίας, του στρατού και της πυροσβεστικής, του πανεπιστημίου Ιωαννίνων, περιφερειακών και δημοτικών παρατάξεων καθώς και αντιδήμαρχοι, δημοτικοί και περιφερειακοί σύμβουλοι. Παρών και ο μοναδικός επιζών της γερμανικής θηριωδίας Παναγιώτης Μπαμπούσκας, ο οποίος, βρέφος τότε, είχε βρεθεί να θηλάζει από τη νεκρή μητέρα του, τραυματισμένος και ο ίδιος από μια γερμανική ξιφολόγχη.
Η κεντρική ομιλία έγινε από τον δήμαρχο Ιωαννίνων Μωυσή Ελισάφ, ο οποίος σημείωσε ότι η ημέρα της 3ης Οκτωβρίου του 1943 δεν ήταν ένα γεγονός ουρανοκατέβατο. «Ήταν η μαύρη συνέπεια μιας ακόμη πιο μαύρης αιτίας. Με άλλα λόγια, προηγήθηκε κάποιο σύστημα μέσα στο οποίο επωάστηκε το αυγό τούτου του φιδιού», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ακολούθως αναφέρθηκε στη σημασία της μνήμης: «Σήμερα ωστόσο ζούμε σε οργισμένους καιρούς και βεβαιωμένα πλέον διαλεγόμαστε με το αβέβαιο. Σήμερα που το χάος της αβύσσου είναι σχεδόν μπροστά μας έτοιμο να μας καταβροχθίσει συνολικά, σήμερα το χρέος να θυμούμαστε είναι περισσότερο από ποτέ άλλοτε επιτακτικότερο».
«Αν πράγματι θέλουμε αξιόπιστα να εμποδίσουμε ένα νέο τερατούργημα της ιστορίας, όπως εκείνο των Λιγκιάδων, ένας δρόμος υπάρχει: Μια νέα παιδεία που θα αποσκοπεί στο να καταστήσει το άτομο αυτόνομο, αυτοπροσδιορίσιμο, επαναστοχαζόμενο πάνω στις αρχές που κάνουν τον άνθρωπο να είναι άνθρωπος. Οι καταγγελτικές εκδηλώσεις, τα καταγγελτικά βιβλία και όλη η παγκόσμια ιαχή “ποτέ πια”, όσο και αν έχουν κάποιο νόημα, δεν αρκούν. Εκείνο που θα συνεισέφερε την ελπίδα για μια αποτροπή της βαρβαρότητας, θα ήταν η παιδεία. Μια παιδεία όμως που θα καθιστούσε το άτομο υπεύθυνο για τη συνύπαρξη με τους συνανθρώπους του. Που σημαίνει να μπορεί να αντιστέκεται και να μη γίνεται εργαλείο στα χέρια μισαλλόδοξων σωτήρων. Σε κάθε αντίθετη περίπτωση, αν δηλαδή, ο ίδιος αποφασίζει και θέλει να είναι πρόβατο, τότε ο τσοπάνης πάντα θα βρίσκεται. Μόνο που στη συνέχεια θα καραδοκούν και οι λύκοι» κατέληξε ο δήμαρχος στην ομιλία του.
Η «Ενότητα Πολιτών Νέα Γιάννενα»
Μια καλή αφορμή να ξαναθυμηθούμε και να μην υποκύψουμε στη λήθη που φέρνει το πέρασμα του χρόνου, χαρακτηρίζει η «Ενότητα Πολιτών Νέα Γιάννενα» τις εκδηλώσεις μνήμης.
«Λιγκιάδες, Μουσιωτίτσα, Κομένο. Δεκάδες τα χωριά στην Ήπειρο που ξεκληρίστηκαν. Κάηκαν. Σημαδεύτηκαν από τη θηριωδία των Ναζί. Καλάβρυτα, Χορτιάτης, Δίστομο. Εκατοντάδες οι πόλεις και τα χωριά σε όλη την Ελλάδα, που υπέστησαν τεράστιες απώλειες σε ανθρώπινες ζωές και ανυπολόγιστες υλικές ζημιές. Είναι τα εγκλήματα του ναζισμού στην Ελλάδα. Είναι το φορτίο της μνήμης που κουβαλάμε ακόμα. Είναι οι μαύρες σελίδες της ιστορίας, που δεν μπορούν να σβήσουν. Και δε σβήνουν, όταν τα θύματα δε βρίσκουν δικαίωση. Όταν ο φασισμός ως ιδεολογία, βρίσκει –δυστυχώς- γόνιμο έδαφος στην απελπισία των ανθρώπων, στην ανοχή μας, στην χαλαρή μας αντίσταση και προσπαθεί να αναγεννηθεί -με άλλο πρόσωπο- στη σημερινή Ευρώπη και στην Ελλάδα. Στη μνήμη των νεκρών του παρελθόντος και στις γενιές που δημιουργούν το μέλλον, δικό μας χρέος είναι όχι μόνο να θυμόμαστε, αλλά και να υψώνουμε σθεναρή αντίσταση στις φασιστικές νοοτροπίες και τους εκφραστές τους», αναφέρει σε ανακοίνωσή της η «Ενότητα Πολιτών Νέα Γιάννενα» και καταλήγει: «Έχουμε μια ιστορική ευκαιρία να καταδικάσουμε ξανά ως έθνος τη φασιστική νοοτροπία όπως αυτή εκφράζεται από το φασιστικό μόρφωμα της Χρυσής Αυγής. Δεν πρέπει να την απολέσουμε. Το οφείλουμε στους ανθρώπους μας που χάθηκαν. Ας είναι αιώνια η μνήμη τους».
Η Μερόπη Τζούφη
Στα μηνύματα που εκπέμπει το Ολοκαύτωμα των Λιγκιάδων αναφέρθηκε σε σύντομο χαιρετισμό η βουλευτής Ιωαννίνων του ΣΥΡΙΖΑ Μερόπη Τζούφη.
«Δυστυχώς, ακόμη και σήμερα, οι πολεμικές συγκρούσεις ανά τον κόσμο δημιουργούν νέα ολοκαυτώματα στο όνομα της οικονομικής εκμετάλλευσης. Έχουμε χρέος να διατηρήσουμε την ιστορική μνήμη ζωντανή, καθώς και να τη χρησιμοποιήσουμε ως εφαλτήριο για την αντιμετώπιση των σύγχρονων προκλήσεων. Προκλήσεων που αφορούν την αντιμετώπιση της υγειονομικής και οικονομικής κρίσης, την ενίσχυση του κράτους δικαίου, την αλληλεγγύη προς τους πρόσφυγες, τους κατατρεγμένους και τους ευάλωτους, τη αρμονικής συμβίωσης και της αξιοπρέπειας ώστε οι νέοι και οι νέες μας να μπορούν να ονειρεύονται ένα καλύτερο μέλλον. Οι Λιγκιάδες μας υπενθυμίζουν επίσης το ανεκπλήρωτο της καταβολής των γερμανικών αποζημιώσεων στους δικαιούχους, στα θύματα των “μαρτυρικών χωριών”», σημείωσε και κατέληξε λέγοντας: «Σήμερα στέλνουμε ένα ακόμη ηχηρό μήνυμα. Ένα μήνυμα για αντίσταση σε κάθε προσπάθεια περιορισμού της ελευθερίας και της δημοκρατικής έκφρασης, αντίσταση σε κάθε πράξη απαξίωσης της ανθρώπινης ζωής. Το μήνυμα αυτό θα αποκτήσει νόημα με την καταδίκη της εγκληματικής νεοναζιστικής οργάνωσης της Χρυσής Αυγής, ως τελική πράξη κάθαρσης της σύγχρονης αυτής πολιτικής τραγωδίας».
