Την εγγραφή της ελληνικής υποψηφιότητας στον κατάλογο ανακοίνωσε η UNESCO μέσα από τους λογαριασμούς της στα κοινωνικά δίκτυα. «Νέα εγγραφή στον κατάλογο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO. Πολιτιστικό τοπίο Ζαγορίου, #Ελλάδα. Συγχαρητήρια!», αναφέρεται σε σχετική ανάρτηση.
Η ανακοίνωση της ένταξης συνοδεύεται από πλούσιο υλικό που δικαιολογεί την αναγνώριση του Ζαγορίου ως τόπου παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, αλλά και από το ειδικό σχέδιο διαχείρισης που συντάχθηκε κατά την εκπόνηση του φακέλου. Ολόκληρος ο φάκελος έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα https://whc.unesco.org/en/list/1695/documents/.
Η σχετική περιγραφή αναφέρει: «Σε ένα απομακρυσμένο αγροτικό τοπίο στη βορειοδυτική Ελλάδα, μικρά πέτρινα χωριά γνωστά ως Ζαγοροχώρια εκτείνονται κατά μήκος των δυτικών πλαγιών του βόρειου τμήματος της οροσειράς της Πίνδου. Αυτά τα παραδοσιακά χωριά, που συνήθως οργανώνονται γύρω από μια κεντρική πλατεία που περιέχει έναν πλάτανο και περιβάλλονται από ιερά δάση που διατηρούν οι τοπικές κοινότητες, παρουσιάζουν μια παραδοσιακή αρχιτεκτονική προσαρμοσμένη στην τοπογραφία του βουνού. Ένα δίκτυο από πέτρινα τοξωτά γεφύρια, πέτρινα λιθόστρωτα μονοπάτια και πέτρινες σκάλες που ένωναν τα χωριά, σχημάτισαν ένα σύστημα που λειτουργεί ως πολιτική και κοινωνική ενότητα που συνέδεε τις κοινότητες της λεκάνης απορροής του ποταμού Βοϊδομάτη».
Το ειδικό Σχέδιο Διαχείρισης λαμβάνει υπόψη την εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία, πολιτικές της UNESCO για τη φυσική και πολιτιστική κληρονομιά και τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης, όπως ορίζονται στην Ατζέντα 2030. Επίσης, στοχεύει στη σύνταξη και εφαρμογή μέτρων που βασίζονται σε πέντε βασικούς άξονες: την πολιτιστική κληρονομιά, το δομημένο περιβάλλον/ αρχιτεκτονική κληρονομιά, τη φυσική κληρονομιά, την αειφόρο ανάπτυξη, την ευαισθητοποίηση και προώθηση. Ο κύριος φορέας για την εφαρμογή του Σχεδίου Διαχείρισης θα είναι ο Δήμος Ζαγορίου μέσω ανεξάρτητου τμήματος που θα συσταθεί μέσα στο οργανόγραμμα του. Θα επικουρείται από την Επιτροπή Διατήρησης και Προώθησης του Πολιτιστικού Τοπίου, στο οποίο θα συμμετέχουν εκπρόσωποι πολιτιστικών συλλόγων και παραγωγικών φορέων της περιοχής.
Λ. Μενδώνη: «Υποχρέωση της χώρας μας να διατηρήσει αλώβητη αυτή την κληρονομιά»
Για μια μεγάλη επιτυχία της χώρας κάνει λόγο η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη σε δήλωσή της. «Για πρώτη φορά, εγγράφεται στον Κατάλογο ένα πολιτιστικό αγαθό της χώρας μας, το οποίο αποτελεί εξαιρετικό παράδειγμα της νεώτερης πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Όλες οι μέχρι σήμερα ελληνικές εγγραφές αφορούσαν σε αγαθά της Αρχαιότητας ή του Βυζαντίου. Ο διεθνής Οργανισμός αναγνώρισε την εξέχουσα οικουμενική αξία της αρχιτεκτονικής των Ζαγοροχωρίων, ως ένα εξαιρετικό δείγμα επιβίωσης και αλληλεπίδρασης της βυζαντινής και οθωμανικής αρχιτεκτονικής. Αναγνώρισε την αυθεντικότητα και ακεραιότητα του αγαθού, συστατικά απαραίτητα προκειμένου να περιληφθεί στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς», σημειώνει η κ. Μενδώνη, ευχαριστώντας όλους όσοι συνέβαλαν στη σύνταξη του φακέλου υποψηφιότητας και υποστήριξαν το όλο εγχείρημα.
«Η εγγραφή του Ζαγορίου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, στο πλαίσιο της 46ης Συνόδου της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς στο Ριάντ, αποτελεί πρόσκληση και υποχρέωση της χώρας μας να διατηρήσει και να προστατεύσει αλώβητη αυτή την κληρονομιά, που από σήμερα καθίσταται παγκόσμια», καταλήγει η κ. Μενδώνη.
Αλ. Καχριμάνης: Επόμενος στόχος η ένταξη της Νικόπολης
Την ιδιαίτερη χαρά και την ικανοποίησή του για την εγγραφή του Ζαγορίου στον κατάλογο της Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, εκφράζει σε δήλωσή του ο περιφερειάρχης Ηπείρου Αλέξανδρος Καχριμάνης, ο οποίος είχε σπεύσει να κάνει γνωστό το γεγονός και με ανάρτησή του, γράφοντας: «Συγχαρητήρια! Περάσαμε! Το Ζαγόρι εντάχθηκε στα πολιτιστικά τοπία της UNESCO! Είναι πραγματικότητα», έγραψε στον προσωπικό του λογαριασμό στο facebook.
Στη δήλωσή του δεν περιορίζεται μόνο στην ανάδειξη της σημασίας του γεγονότος και σε ευχαριστίες, αλλά θέτει και τον επόμενο στόχο για ένταξη στα μνημεία της UNESCO, που δεν είναι άλλος από τον αρχαιολογικό χώρο της Νικόπολης.
«Ήταν αποτέλεσμα μιας πολύχρονης προσπάθειας, την οποία συνέδραμαν ουσιαστικά οι Υπηρεσίες της Περιφέρειας Ηπείρου, παρέχοντας κάθε είδους υποστήριξη στο Υπουργείο Πολιτισμού και στο Δήμο Ζαγορίου. Οφείλω να εκφράσω τις ευχαριστίες μου σε όλους όσοι συνέβαλαν στην ανάληψη της πρωτοβουλίας και στην επιτυχή διεκπεραίωσή της.
Κατά πρώτον, στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος με την επιτόπια επίσκεψή του στο Ζαγόρι λίγο μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, έδωσε το “σύνθημα” της επανεκκίνησης της διαδικασίας μετά την πενταετή αναστολή της. Στον συντοπίτη μας, Πρόεδρο της Βουλής Κωνσταντίνο Τασούλα, επί θητείας του οποίου στο Υπουργείο Πολιτισμού είχε ξεκινήσει η πρωτοβουλία για σύνταξη φακέλου και στη νυν υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, που και σε αυτό το μεγάλο θέμα για την Ήπειρο, έκανε εξαιρετική και οργανωμένη δουλειά», αναφέρει στη δήλωσή του και καταλήγει: «Πλέον για όλους μας ανοίγεται ένα νέο κεφάλαιο, που αφορά την προστασία της παγκόσμιας -πλέον– κληρονομιάς. Για την Περιφέρεια Ηπείρου, ανοίγει ένα επιπλέον νέο κεφάλαιο, που αφορά και την ένταξη του Αρχαιολογικού χώρου της Νικόπολης, στα Μνημεία της UNESCO. Μια διαδικασία που θα επιταχυνθεί μετά την επικείμενη ολοκλήρωση του έργου της Περιφέρειας για την παράκαμψη του Αρχ. Χώρου – νέα εισόδου Πρέβεζας».
