Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου θέλησε να στείλει ένα ισχυρό μήνυμα στήριξης της τοπικής αυτοδιοίκησης, το οποίο όμως οι δήμαρχοι θα περιμένουν να δουν να μεταφράζεται και σε πράξεις, καθώς είναι… χορτασμένοι από υποσχέσεις και μεγάλα λόγια όλα αυτά τα χρόνια.
Το θετικό, πάντως, είναι ότι υπάρχει ομοφωνία ως προς την ιεράρχηση των σημαντικών ζητημάτων, όπως τα αποτύπωσαν στις ομιλίες τους τόσο ο νέος πρόεδρος της ΚΕΔΕ Λάζαρος Κυρίζογλου όσο και η υπουργός Εσωτερικών Νίκη Κεραμέως και ο αναπληρωτής υπουργός Θεόδωρος Λιβάνιος
Τους έξι πυλώνες της επόμενης σημαντικής «Μεταρρύθμισης Αποκέντρωσης και Αυτοδιοίκησης» παρουσίασε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ.
Ο 1ος πυλώνας αφορά την ισόρροπη ανάπτυξη και την ενίσχυση των μικρών Δήμων, με την ΚΕΔΕ να προτείνει ένα τετραετές πρόγραμμα υποστήριξής τους, ιδίως των ορεινών, νησιωτικών και νεοσύστατων Δήμων, με ειδική χρηματοδότηση μέσω της ετήσιας αύξησης των ΚΑΠ τουλάχιστον κατά 5% την τετραετία 2024-2027.
Ο 2ος πυλώνας αφορά την οικονομική αυτοτέλεια και την αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, με την αυτοδιοίκηση να αναμένει αύξηση της χρηματοδότησης από 01.01.2024 τουλάχιστον κατά 10%.
Ο 3ος πυλώνας αφορά τη διοικητική αυτοτέλεια και την ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας, με την ΚΕΔΕ να θεωρεί ότι είναι αναγκαία η διεύρυνση των βαθμών ελευθερίας των δήμων στην οργάνωση των υπηρεσιών τους. Ειδικότερα όσον αφορά τον θεσμό της κινητικότητας, ο κ. Κυρίζογλου τόνισε ότι πρέπει να υιοθετηθεί η πρόταση της ΚΕΔΕ, δηλαδή να απαιτείται η σύμφωνη γνώμη του δημάρχου για το προσωπικό όλων των κατηγοριών και όχι μόνο των τεχνικών και των οικονομικών υπαλλήλων.
Ο 4ος πυλώνας είναι η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού των Δήμων, με την ΚΕΔΕ να προτείνει ένα τετραετές πρόγραμμα για την κάλυψη των κενών θέσεων, για τη στελέχωση των νέων υπηρεσιών (πολιτικής προστασίας, εσωτερικού ελέγχου, ΔΟΜ κ.λπ.) και για την αντικατάσταση των αποχωρούντων υπαλλήλων (με την κινητικότητα και τη συνταξιοδότηση).
Ο 5ος πυλώνας αφορά την προστασία του περιβάλλοντος και την προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης και ο 6ος τον ψηφιακό μετασχηματισμό των Δήμων, με την ΚΕΔΕ να ζητά ένα πρόγραμμα συλλογικής υποστήριξης των 315 Δήμων για την αξιοποίηση του Προγράμματος «Έξυπνες Πόλεις» του ΕΣΠΑ, πέραν των 17 μεγάλων δήμων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Επιπλέον, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ επεσήμανε ότι είναι αναγκαίο στην επόμενη περίοδο να προωθηθούν κατά προτεραιότητα η σύνταξη Νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης, η σύνταξη Νέου Κώδικα Δημοτικών Υπαλλήλων, ένα διετές πρόγραμμα συγκρότησης των επτά Αυτοτελών Υπηρεσιών Εποπτείας ΟΤΑ, πρόγραμμα συλλογικής υποστήριξης των δήμων για τη δημιουργία ή την ενίσχυση των δομών που προβλέπουν οι νόμοι της τελευταίας περιόδου και βελτίωση της δημοσιονομικής διαχείρισης των Δήμων με την υποστήριξη της ΕΕΤΑΑ. Επίσης, ζήτησε να αντιμετωπιστούν επείγοντα ζητήματα, όπως νομοθετικές ρυθμίσεις βελτίωσης του εκλογικού συστήματος ενόψει των εκλογών του Οκτωβρίου 2023, επείγουσες χρηματοδοτήσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης οι οποίες αφορούν απόδοση 125 εκ. ευρώ για την κάλυψη λειτουργικών δαπανών των Δήμων, 20 εκ. ευρώ για την κάλυψη του ενεργειακού κόστους των σχολείων, 90 εκ. ευρώ για την κάλυψη του ενεργειακού κόστους των ΔΕΥΑ, 5 εκ. για το πρόγραμμα περίθαλψη αδέσποτων ζώων συντροφιάς και 10 εκ. ευρώ για το πρόγραμμα ναυαγοσωστικής κάλυψης, καθώς και νομοθετικές ρυθμίσεις που αφορούν τη βελτίωση της καταστατικής θέσης των αιρετών, την περαιτέρω βελτίωση του θεσμού της κινητικότητας, τη συνέχιση του Προγράμματος Κοινωφελούς Εργασίας, την αύξηση του ορίου μέγιστης κατανάλωσης καυσίμων στους ΟΤΑ κ.λπ.
Γενικές και ειδικές δεσμεύσεις
Δεσμεύσεις σε γενικό επίπεδο ανέλαβε η υπουργός Εσωτερικών Νίκη Κεραμέως, παραπέμποντας για πιο ειδικές απαντήσεις στον αναπληρωτή υπουργό Θ. Λιβάνιο.
«Η κυβέρνηση θέλει μια Αυτοδιοίκηση ισχυρή, με ξεκάθαρους κανόνες, διαφάνεια, λογοδοσία, λειτουργική και τεχνική αυτοτέλεια. Θα στηρίξει το έργο της, θα δώσει περισσότερα εργαλεία, περισσότερους πόρους – οικονομικούς, ανθρώπινους και υλικούς- σε όλους τους δήμους, στο πλαίσιο των δημοσιονομικών δυνατοτήτων», τόνισε η κα Κεραμέως.
Αναφερόμενη στην ανάγκη να υπάρξει ένα σύγχρονο πλαίσιο λειτουργίας των δήμων, σημείωσε ότι είναι προτεραιότητα της κυβέρνησης η σύνταξη του Νέου Κώδικα Δήμων και Περιφερειών και ότι το Υπουργείο δουλεύει εντατικά για αυτό. Σε ό,τι αφορά τα δημοσιονομικά, ανέφερε πως γίνεται προσπάθεια για αύξηση των δημοσιονομικών πόρων και για τις προσλήψεις τόνισε ότι σε συνεργασία με το ΑΣΕΠ συζητούνται τρόποι ενίσχυσης και συντόμευσης των διαδικασιών, ενώ κάλεσε τους δήμους να δηλώσουν τις προτεραιότητες που έχουν στην πλατφόρμα για τον προγραμματισμό προσλήψεων το 2024. Σημείωσε ότι υπάρχει διάθεση να στηριχθούν οι Δήμοι με ανθρώπινο δυναμικό, ωστόσο, είπε η προτεραιότητα είναι η στελέχωση των δομών υγείας.
Ο Θοδωρής Λιβάνιος, από την πλευρά του, τόνισε ότι αποτελεί προτεραιότητα η ισόρροπη ανάπτυξη των δήμων, αλλά κυρίως η στελέχωση, η λειτουργική αυτοτέλεια και η κάλυψη των βασικών υποδομών στους μικρούς νησιωτικούς και ορεινούς δήμους και σε αυτήν την προσπάθεια θα εξακολουθεί να συνδράμει και η ΕΕΤΑΑ, με τη συνέχιση της τεχνικής υποστήριξής τους.
Σε ό,τι αφορά τους ΚΑΠ σημείωσε πως «θα πρέπει να δούμε πώς θα προχωρήσουμε με τα νέα κριτήρια κατανομής» και ότι η όποια αύξηση προέλθει από τη βελτίωση των δεικτών της οικονομίας, θα πρέπει να στραφεί στην περιφέρεια. Επίσης προανήγγειλε ότι θα γίνει ειδική συζήτηση για το θέμα των ΔΕΥΑ.
Αναφορικά με τον Ενιαίο Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων τόνισε ότι αποτελεί το βασικό πρότζεκτ του υπουργείου, ενώ για τον ψηφιακό μετασχηματισμό των δήμων σημείωσε τη χαμηλή ανταπόκριση συμμετοχής των δήμων στα προγράμματα, ενώ το ίδιο ισχύει σε ό,τι αφοράστην κατάθεση προτάσεων στο Ταμείο Ανάκαμψης.
