Συγγένειες εξ αίματος ή εκ τέχνης;

Την έκθεση, τα εγκαίνια της οποίας θα γίνουν στις 7 το απόγευμα της Δευτέρας, συνδιοργανώνουν η Οργάνωση Κοινωνίας Πολιτών, Κέντρο Γνώσης και Πολιτισμού «επέκεινα χώρα» από τη Βίτσα Ζαγορίου και το Σωματείο «Άνθη της Πέτρας» από τα Λαγκάδια Αρκαδίας. Την επιμέλεια υπογράφει η ιστορικός τέχνης Ίρις Κρητικού.
Η έκθεση θα παρουσιάζεται έως τις 10 Σεπτεμβρίου σε ένα από τα σημαντικότερα αρχοντικά του Ζαγορίου, το «Δανάτικο» στην Άνω Βίτσα, το οποίο για πρώτη φορά ανοίγει τις πόρτες του στο κοινό για μία εικαστική εκδήλωση. Στην έκθεση παρουσιάζεται σπάνιο αρχειακό υλικό (ιδιωματικά γλωσσάρια μαστόρων, φωτογραφίες, οδοιπορικά και ημερολόγια εργασίας, εργαλεία κ.ά) συνδεδεμένο με τους μαστόρους της πέτρας της Αρκαδίας και της Ηπείρου. Με έργα τους συμμετέχουν ο ηπειρώτης γλύπτης Γιώργος Χουλιαράς και η λαγκαδινή ζωγράφος Στρατηγούλα Γιαννικοπούλου. Ιστορικό και λαογραφικό υλικό παραχώρησε ευγενώς ο ερευνητής Σπύρος Μαντάς, ενώ εργαλεία επεξεργασίας της πέτρας δάνεισε το Λαογραφικό και Ιστορικό Μουσείο Ελαφότοπου, ευγενική προσφορά του επιμελητή του γλύπτη Μιχάλη Οικονομίδη.
Στο πλαίσιο της έκθεσης κυκλοφορεί κατάλογος με κείμενα του προέδρου του σωματείου «Άνθη της Πέτρας», αναπληρωτή καθηγητή Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης Γιάννη Τσιαούση, του ιδρυτή της «επέκεινα χώρα» δρ. Νίκου Γιαννή και των Στρατηγούλας Γιαννικοπούλου, Γιώργου Χουλιαρά και Ίριδος Κρητικού.
Μετά τα εγκαίνια θα ακολουθήσει, στις 8.30 το βράδυ, συζήτηση στο θέατρο Αλώνι της επέκεινα χώρα, με ομιλητές τους Γιώργο Σμύρη και Μαρία Τσούπη και συντονισμό από τους Νίκο Γιαννή και Γιάννη Τσιαούση.
«Οι βαθιές ρίζες και οι συναρπαστικοί πλοχμοί των εκλεκτικών συγγενειών μεταξύ Λαγκαδινών και Ηπειρωτών μαστόρων, γίνονται κατανοητοί ήδη από το κρυστάλλινο ετούτο κομπολόι των ξεχασμένων λέξεων μιας πρωτογενούς και μονάκριβης ντοπιολαλιάς που φέρνει αμέσως στον νου ελληνικά λαϊκά παραμύθια και δημοτικά τραγούδια, γάμους και πανηγύρια, αποχωρισμούς και απώλειες αλλά ακόμη, τα ίδια τα στοιχειώδη συστατικά – τις πέτρες και τα νερά, τα εδάφη και την ψυχή της καταγωγής της», σημειώνει στον κατάλογο της έκθεσης η Ίρις Κρητικού.
«Η συνάντηση αυτή ανάμεσα στην Αρκαδική και τη Ζαγορίσια γη, πέρα από την άγνωστη χώρα των κεντημένων λέξεων που θα αρκούσαν ως προορισμός, διασώζει ακόμη πολύτιμα χειρόγραφα τετράδια και σπαρταριστά οδοιπορικά μαστόρων, οικογενειακά κειμήλια, χειροποίητα εργαλεία και φθαρμένες φωτογραφίες ανθρώπων που έστυψαν την πέτρα κυριολεκτικά και μεταφορικά, σκάβοντας, πελεκώντας, γεφυρώνοντας και χτίζοντας μονοπάτια και σπίτια, δημοσιές, πλατείες και γέφυρες, εκκλησιές και σχολεία που αντέχουν στον χρόνο και εξακολουθούν με το σοφό αρμολόγημα και την απέριττη ομορφιά τους να καθηλώνουν το βλέμμα και την ψυχή», προσθέτει η επιμελήτρια της έκθεσης.