Τίτλος δανεικός από το έργο του μεγάλου Ιταλού δραματουργού, του νομπελίστα δημιουργού Λουίτζι Πιραντέλλο, στο οποίο πραγματεύεται με ιδιοφυή τρόπο την αδυναμία των ανθρώπων, να κατανοήσουν τα αληθινά κίνητρα όλων, ακόμη και τα δικά τους. Η κυρία Τσίνι του Πιραντέλο, η κυρία Μπερτουλέ στο «Αυγό» του Φελισιέν Μαρσό, η μαθήτρια του φωτισμένου Δημήτρη Χορν ή καλύτερα η δασκάλα τόσων παιδιών που ονειρεύτηκαν να γίνουν θεατρίνοι, αποκαλύπτεται στον Η.Α.
Η Μαίρη Βοσταντζή πρώτα δασκάλα, ύστερα σκηνοθέτης, συγγραφέας, μεταφράστρια, μετά ηθοποιός- στην καριέρα της όλοι ετούτοι οι τίτλοι ήρθαν με αντίθετη σειρά-είναι εδώ μαζί μας, επιτέλους! Απαντά με συστολή και διακριτικότητα στις ερωτήσεις μας, αναφερόμενη σε όλα εκείνα που έπραξε στη ζωή της ως «ιέρεια του θεάτρου», θα υποστηρίζαμε ευθαρσώς εμείς. Χωρίς φόβο αλλά με πάθος, ο χαρακτηρισμός.
Θυμηθήκαμε τότε που το ξανθό κορίτσι του γυμνασίου θηλέων Ιωαννίνων έλεγε πως όλα τα ρολόγια της πόλης μουρλάθηκαν, αν αργούσε λίγα λεπτά στο σχολείο. Σήμερα σε αντιπαραβολή της νεανικής εκείνης φράσης που της θυμίσαμε, ισχυρίζεται ότι ο κόσμος και οι καιροί μουρλάθηκαν. Και την επανέλαβε τη φράση πολλές φορές στην πολύωρη κουβέντα μας. Σε μια αποστροφή του χειμαρρώδους λόγου της μίλησε για τη ματαιότητα του κόσμου. Χρόνος δανεικός, κόσμος δανεικός και μάτια δανεικά για να τον κλαις, να μεταφράσουμε τα λόγια της Μακαρθικά. Μιλά με σοφία για τον κόσμο, για τη ζωή, για το θάνατο και την προετοιμασία του ανθρώπου, ώστε να αποδεχθεί το πιο σημαντικό γεγονός.
Για την Τεχνητή Νοημοσύνη έχει τη δική της άποψη. Επιμένει πως είναι ένα όπλο στα χέρια και στο μυαλό του ανθρώπου, που αν το χρησιμοποιήσει σωστά και με σύνεση, μπορεί με αυτό το εργαλείο να κάνει θαύματα. Και η ατομική βόμβα ήταν όπλο, που σκότωσε κόσμο, υπερθεμάτισε.
Κόρη δυο σπουδαίων, λόγιων δασκάλων, του διευθυντή της Ζωσιμαίας Παιδαγωγικής Ακαδημίας Νικολάου Βοσταντζή, ο οποίος άφησε την τελευταία του πνοή στα Γιάννενα και της Μικρασιάτισσας παιδαγωγού Δέσποινας Στυλιανοπούλου, δεν θα μπορούσε παρά να βαδίσει κι εκείνη στα φωτεινά τους χνάρια.
Το δικό της «Οριακό θέατρο»
«Τάκη», του είπε, πάνω από το κρεβάτι του νοσοκομείου, όπου νοσηλευόταν ο Χορν… «η μαθήτριά σου, η Μαίρη είμαι». Κι εκείνος ο μεγάλος του θεάτρου, γύρισε προς το μέρος της, την κοίταξε με τα εκφραστικά του μάτια και ψέλλισε το όνομά της. Την αναγνώρισε.
Ξέρεις τι σημαίνει να πάρεις τα πρώτα διδάγματα, τις πηγές έμπνευσης, τα νάματα, από ένα θεατράνθρωπο σαν τον Χορν; Πόσο φως μπορεί να πάρεις από το φως του, όταν περνάς πέντε χρόνια δίπλα του; Αυτό αναρωτηθήκαμε.
Την είχαμε δει τη Μαίρη στα πρώτα της βήματα πλάι στο Δημήτρη Χορν το 1966 στην περίφημη παράσταση στο θέατρο Διονύσια «Το αυγό».
Ας αναφέρουμε δυο λόγια για το πλούσιο έργο της, γιατί είναι αδύνατον να περιγράψουμε όλα όσα έχει δημιουργήσει στην πορεία της καριέρας της. Αρκεί να πούμε μόνο, ότι υπάρχει ένα τόσο σημαντικό αρχείο στην κατοχή της, που θα πρέπει οπωσδήποτε να αξιοποιηθεί με κάθε τρόπο.
Η Μαίρη Βοσταντζή σπούδασε στη Φιλοσοφική σχολή Αθηνών, στο Εθνικό Θέατρο και μετεκπαιδεύτηκε ως ηθοποιός και σκηνοθέτης στο Κέντρο Δραματικών Σπουδών και στην Ακαδημία θεάτρου του Λονδίνου. Εγκατέλειψε σύντομα το επάγγελμα της ηθοποιού και δραστηριοποιήθηκε για πολλά χρόνια ως σκηνοθέτης και δασκάλα θεάτρου. Σχεδόν όλη την καριέρα της την αφιέρωσε στους μαθητές της, εξ ού και η φράση της, την οποία συνεχώς επαναλαμβάνει στην κουβέντα μας… «τα παιδιά μου».
Άφησε εποχή πολύ νωρίς στην πρωτεύουσα με το έργο «Δεν είμαι εγώ», του Γρηγορίου Ξενόπουλου σε διασκευή δική της. Από το 1971 έως το 1975 συνεργάστηκε με το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, ανεβάζοντας πλήθος σημαντικών θεατρικών παραστάσεων. Περιστασιακά σε προσωπικό της θίασο στη Θεσσαλονίκη με την ονομασία «Θεατρικό Εργαστήρι», συνεργάστηκε με την θεατρική συγγραφέα Κωστούλα Μητροπούλου.
Η σημαντικότερη όμως περίοδος της θεατρικής της καριέρας άρχισε το 1976 με την ίδρυση προσωπικής δραματικής σχολής και του «Θεάτρου Νέων Κρήτης». Εγκαταστάθηκε μόνιμα τότε στο Ηράκλειο και παρουσίασε με τους μαθητές της μια σειρά από σημαντικά έργα και παιδικά επίσης, μεταξύ των οποίων και έργο του Ιωάννη Βηλαρά «Μύθοι του Αισώπου».
Το 1980 δημιούργησε τον επαγγελματικό θίασο «Οριακό θέατρο» με αποφοίτους της σχολής της, με τον οποίο περιόδευσε σε όλη την Κρήτη, αλλά και σε άλλες περιοχές.
Ονομαστές ήταν και οι σκηνοθεσίες της στο Θέατρο Θράκης και στο ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Σερρών. Εδώ αξίζει να αναφέρουμε την σκέψη της εκ των υστέρων, που μας την κατέθεσε. Ότι απορεί που δεν αποφάσισε τότε, αντί να δραστηριοποιηθεί στην Κρήτη, να είχε έρθει στα Γιάννενα. Αλλά ίσως ποτέ δεν της το ζήτησαν, θα συμπληρώσουμε εμείς, γιατί δεν γνώριζαν πόσο σπουδαία ήταν και είναι.
Το 1990 διέκοψε τη θεατρική της σταδιοδρομία κι άρχισε να ασχολείται με ιδιαίτερη συγγραφική εργασία: Δοκίμια, λογοτεχνία, αρθογραφία και ποίηση. Πληθώρα έχει να επιδείξει και από αυτά.
Στους Γιαννιώτες που ευγνωμονεί ως σήμερα και κατέχουν μια θέση στην καρδιά της, συγκαταλέγονται ο αείμνηστος δάσκαλος Γιώργος Οικονόμου σύζυγος της Όλγας Ντότη Οικονόμου με το ιδιωτικό σχολείο που ίδρυσε ο ίδιος και ο σχολίατρος Χρήστος Κίτσιος πατέρας της επίσης γιατρού Ελένης Κωτσόβουλου.
