Στο Σκοπευτήριο Καισαριανής, την Πρωτομαγιά του 1944, εκτελέστηκαν 200 κομμουνιστές. Από το Καρς του Καυκάσου, την Κηφισιά, το Σουφλί Έβρου, το Μαρμάρι της Εύβοιας, τη Σάμο, την Καβάλα, τα Αγκουσελιανά Ρεθύμνου. Τροχιοδρομικοί, αγρότες, βιολιστές, τσαγκαράδες, δάσκαλοι, καπνεργάτες, ποδοσφαιριστές της ΕΠΟΝ Πεντέλης.
Ανάμεσά τους, 16 Ηπειρώτες.
Γεννημένοι στα Γιάννενα, στη Ζίτσα, στο Γραμμένο, στα Πράμαντα, στο Ζαγόρι. Πέρασαν από τη Ζωσιμαία, από εργαστήρια και τυπογραφεία, από σωματεία και οργανώσεις. Δάσκαλοι, τσαγκάρηδες, εργάτες, τυπογράφοι. Διαδρομές που διακόπηκαν βίαια μετά από συλλήψεις, εξορίες και φυλακές: Ακροναυπλία, Ανάφη, Αη Στράτης, Χαϊδάρι.
Σε κάποιους σώθηκαν και λίγες γραμμές πριν το τέλος. «Πρωτομαγιά. Γεια σας όλοι. Πάμε στη μάχη». «Σας φιλώ με αγάπη».
Τα στοιχεία τους δημοσιεύτηκαν στο ειδικό ένθετο του Ριζοσπάστη «200 Αθάνατοι. Η ζωή και η δράση των εκτελεσμένων κομμουνιστών της Πρωτομαγιάς του 1944 στην Καισαριανή», μαζί με φωτογραφίες όπου υπήρχαν -πρόσωπα που επανέρχονται στο φως, όπως και στη γνωστή συλλογή των εκτελεσμένων που κατέληξε στο υπουργείο Πολιτισμού.
Ανάμεσα στους 16 Ηπειρώτες και ένας γιαννιώτης τυπογράφος, ο Βασίλης Σταμούλης, που εργάστηκε στον Ηπειρωτικό Αγώνα.
Τα ονόματα και τα στοιχεία τους
ΒΛΑΧΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ
Εργάτης από την Ήπειρο. Κρατούμενος στην Ακροναυπλία.
ΓΚΑΛΓΚΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
Αγωνιστής από την Πεντέλη, με καταγωγή από τη Ζίτσα Ιωαννίνων.
ΔΗΜΟΣ ΚΩΣΤΑΣ του Βασίλη
Από τα Γιάννενα. Εργάτης. Κρατούμενος στις φυλακές Ακροναυπλίας.
ΖΑΓΚΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ (Τάκης)
Γεννήθηκε το 1905 στην Άρτα. Μέλος της ΟΚΝΕ και του ΚΚΕ από τα 18 του χρόνια. Διώχθηκε και φυλακίστηκε επανειλημμένα για τη δράση του. Κρατήθηκε στην Ακροναυπλία και μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου. Μεταφέρθηκε για βασανιστήρια στην οδό Μέρλιν και κατέληξε στο Μπλοκ «15».
ΚΑΡΑΓΙΩΡΓΟΣ ΛΑΜΠΡΟΣ του Κωνσταντίνου
Γεννήθηκε στα Θεοδώριανα Άρτας το 1911. Κλωστοϋφαντουργός στην Αθήνα. Οργανώθηκε στο ΕΑΜ. Συνελήφθη από τις γερμανικές αρχές. Πριν την εκτέλεση ζήτησε από τη μητέρα του να μη λυπάται και να μην κλαίει. «Κάναμε το χρέος για την πατρίδα…»
ΚΟΣΜΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ του Γιώργου
Γεννήθηκε το 1913 στο Μιχαλίτσι Ιωαννίνων. Σπουδαστής Διδασκαλείου. Θεατρικό του έργο, το οποίο κυκλοφόρησε με ψευδώνυμο, ανέβηκε από το Εργατικό Κέντρο εκείνη την εποχή. Συμμετείχε στο φοιτητικό κίνημα και στο ΚΚΕ. Συνελήφθη, εξορίστηκε και μεταφέρθηκε στο Χαϊδάρι. «Ο καθένας μας μια ζωή χρωστάει. Άλλοι τη δίνουν σήμερα, άλλοι θα τη δώσουν αύριο», έγραψε λίγο πριν το τέλος
ΜΑΝΕΚΑΣ ΝΙΚΟΣ του Κώστα
Γεννήθηκε το 1903 στο Ζαγόρι. Εργάστηκε ως αυτοκινητιστής. Δραστηριοποιήθηκε συνδικαλιστικά στη Θεσσαλονίκη. Μέλος του ΚΚΕ. Φυλακίστηκε και εξορίστηκε επανειλημμένα, καταλήγοντας στην Ακροναυπλία.
ΜΕΚΑΛΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ (Πάνος) του Θωμά
Από τα Γιάννενα. Εργάτης, μέλος του ΚΚΕ. Φυλακίστηκε στην Ακροναυπλία και εξορίστηκε. Συνελήφθη εκ νέου το 1941 και στάλθηκε πάλι στην Ακροναυπλία.
ΜΗΤΣΗΣ ΗΡΑΚΛΗΣ του Παναγιώτη
Γεννήθηκε το 1914 στην Κάτω Ραβένια Ιωαννίνων. Εργάστηκε ως αρτεργάτης και οικοδόμος. Για τη δράση του φυλακίστηκε στην Ακροναυπλία.
ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ
Από το Μεσοβούνι Ζαγορίου. Ήταν τσαγκάρης κι αργότερα εργάστηκε ως σερβιτόρος. Ακροναυπλιώτης.
ΡΟΖΑΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
Γεννήθηκε το 1892 στη Ζίτσα Ιωαννίνων. Στην Αθήνα διατηρούσε μπακάλικο. Οργανώθηκε στο ΕΑΜ. Συνελήφθη τον Απρίλιο του 1944 και στάλθηκε στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου.
ΡΟΖΑΝΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ του Γιώργου
Γεννήθηκε το 1922. Μαθητής και εργαζόταν σε οικογενειακό μπακάλικο. Γραμματέας της ΕΠΟΝ Πεντέλης και ποδοσφαιριστής της ομάδας της. Συνελήφθη και κρατήθηκε στο Χαϊδάρι.
ΣΑΚΚΑΣ ΚΩΣΤΑΣ του Χρήστου
Από τα Γιάννενα. Κουρέας. Μέλος του ΚΚΕ. Το 1935 εξορίστηκε στον Αη Στράτη και στη συνέχεια κρατήθηκε στις φυλακές Ακροναυπλίας.
ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ του Αναστασίου
Γεννήθηκε το 1911 στη Ζίτσα Ιωαννίνων. Τυπογράφος. Εργάστηκε και στον «Ηπειρωτικό Αγώνα». Μέλος του ΚΚΕ από το 1933. Φυλακίστηκε στην Ακροναυπλία και μεταφέρθηκε το 1943 στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου.
ΤΣΙΚΑΣ ΑΛΕΞΗΣ του Μάνθου
Γεννήθηκε το 1909 στο Γραμμένο Ιωαννίνων. Φοίτησε στη Ζωσιμαία Σχολή και εργάστηκε ως τσαγκάρης. Μέλος του ΚΚΕ από το 1930. Εξορίστηκε στη Σίφνο και αργότερα φυλακίστηκε στην Ακροναυπλία.
ΤΣΙΡΚΑΣ ΚΩΣΤΑΣ του Γιώργου
Γεννήθηκε το 1906 στα Πράμαντα Ιωαννίνων. Δάσκαλος. Σπούδασε στο Μονοτάξιο Διδασκαλείο Ιωαννίνων και υπηρέτησε σε σχολεία Καστοριάς και Θεσσαλονίκης. Δραστηριοποιήθηκε στο συνδικαλιστικό κίνημα των δασκάλων. Συνελήφθη το 1938 και φυλακίστηκε στην Ακροναυπλία. Μεταφέρθηκε στη Λάρισα και στο Χαϊδάρι, όπου και εκτελέστηκε. Άφησε τρία σημειώματα πριν την εκτέλεση. Ένα από αυτά: «Πρωτομαγιά. Γεια σας όλοι. Πάμε στη μάχη»
