«Εμείς που κατοικούμε στην περιοχή του Πωγωνίου, αναλάβαμε τη βαριά κληρονομιά να τιμούμε αυτούς τους ανθρώπους με τον καλύτερο τρόπο και να αναδείξουμε τα πεδία των μαχών. Δεν είναι απλώς μια σειρά εκδηλώσεων, είναι η ψυχή του τόπου μας, η μνήμη που μας ενώνει, το “Όχι” που αντήχησε στα βουνά του Πωγωνίου και συνεχίζει να εμπνέει μέχρι σήμερα», σημείωσε χαρακτηριστικά ο δήμαρχος Πωγωνίου Κώστας Καψάλης, αναφερόμενος στο πρόγραμμα των εκδηλώσεων, που ήδη ξεκίνησαν από τις 18 Οκτωβρίου με την έκθεση φωτογραφίας «Μαρτυρίες και Εικόνες της Ελληνικής Εποποιΐας 1940-1944» στο Κλειστό Γυμναστήριο Καλπακίου, η οποία φιλοξενεί σπάνιο φωτογραφικό υλικό από το Πολεμικό Μουσείο. Οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να δουν αυθεντικά τεκμήρια της εποχής, πρόσωπα και στιγμές που αποτυπώνουν τη δύναμη, τον πόνο και την ελπίδα εκείνων που έγραψαν Ιστορία.
Στις 26 Οκτωβρίου, θα πραγματοποιηθεί ο 6ος «Δρόμος της Νίκης», μια αθλητική διοργάνωση που έχει καθιερωθεί ως θεσμός και προσελκύει κάθε χρόνο ολοένα και περισσότερους συμμετέχοντες. Όπως υπογράμμισε ο δήμαρχος, «δεν είναι μόνο ένας αγώνας, αλλά μια πορεία μνήμης που μας φέρνει κοντά σε εκείνους που περπάτησαν, πολέμησαν και θυσιάστηκαν σε αυτά τα χώματα».
Στις 6 το απόγευμα της ίδιας ημέρας, στο Χάνι Δελβινάκι, θα πραγματοποιηθεί τιμητική εκδήλωση για το Ανεξάρτητο Τάγμα Δελβινακίου. Στον χώρο του μνημείου θα τελεστεί επιμνημόσυνη δέηση και θα πραγματοποιηθεί κατάθεση στεφάνων και στη συνέχεια, στο κτίριο του πρ. Αρρεναγωγείου- Παρθεναγωγείου Δελβινακίου, ο Καθηγητής Βυζαντινής Ιστορίας και μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Χρήστος Σταυράκος θα πραγματοποιήσει ομιλία με θέμα «Η εθνική εορτή της 28ης Οκτωβρίου: παρωχημένη ή πάντα μοντέρνα;».
Στις 27 Οκτωβρίου και με τη βοήθεια του Συλλόγου αναβίωσης Ελληνικού στρατού 1940-’41, του Συλλόγου Ευζώνων προεδρικής φρουράς και της Ιταλικής ομάδας αναβίωσης Le Sentinelle, το Καλπάκι ζωντανεύει από τις 10 το πρωί έως τις 3 το μεσημέρι, με αναπαραστάσεις στρατοπέδων, στολές, εξοπλισμό και επισκέψεις στη Σπηλιά Κατσιμήτρου, το ιστορικό στρατηγείο της εποχής.
Οι εκδηλώσεις κορυφώνονται στις 5 το απόγευμα με τη μεγάλη Αναπαράσταση της Μάχης του Καλπακίου, ένα γεγονός που συγκλονίζει κάθε χρόνο χιλιάδες επισκέπτες. Τις φετινές εκδηλώσεις θα τιμήσει με την παρουσία του ο υφυπουργός Εθνικής Άμυνας Θανάσης Δαβάκης, ενώ την κεντρική ομιλία με θέμα «Τα παιδιά του ’40 θυμούνται: προφορικές μαρτυρίες από τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο» θα πραγματοποιήσει η σύμβουλος εκπαίδευσης φιλολόγων Ιωαννίνων, διδάκτωρ Ιστορίας Μαρούλα Παπαευσταθίου – Τσάγκα.
Οι εκδηλώσεις θα ολοκληρωθούν στις 28 Οκτωβρίου στην Ιερά Μονή Σωσίνου, με Θεία Λειτουργία, επιμνημόσυνη δέηση, κατάθεση στεφάνων, ομιλία από την καθηγήτρια του Γυμνασίου Παρακαλάμου Ελένη Θεοδώρου και ποιήματα από τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου και του Γυμνασίου.
«Δίνουμε ιδιαίτερη βαρύτητα και στα γεγονότα που προηγήθηκαν των αποφασιστικών μαχών, αλλά και από όσα εξελίχθηκαν κατά τη διάρκεια της μάχης αλλά και μετέπειτα στους ιστορικούς χώρους. Γιατί η επέτειος του Όχι δεν είναι μια νίκη της Ελλάδας απέναντι στους Ιταλούς, είναι μια νίκη απέναντι στον Άξονα, απέναντι στον φασισμό, η οποία συνετέλεσε στην έκβαση του Β’ Παγκοσμίου Πολέμουκαι άλλαξε τον ρου της παγκόσμιας ιστορίας», σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Καψάλης.
Παραμένει στόχος η παρέλαση
Ο κ. Καψάλης έκανε γνωστό πως υπήρξαν σκέψεις για την οργάνωση μιας μεγάλης παρέλασης, κάτι που θα γίνει προσπάθεια να υλοποιηθεί μέσα στα επόμενα χρόνια.
Ίσως αυτό συνδυαστεί με το όταν τοποθετηθούν στις θέσεις τους τα κομμάτια του μεγάλου παζλ του Πάρκου Ιστορίας, που έχει ξεκινήσει να παίρνει μορφή με την πρόοδο των εργασιών στο Μνημείο Πεσόντων, καθώς έχουν ήδη τοποθετηθεί οι πλάκες με τα ονόματα των πεσόντων. « Οι εργασίες προχωρούν με εντατικούς ρυθμούς και ήδη έχουν τοποθετηθεί οι στήλες με τα ονόματα των 13.976 πεσόντων ηρώων και την άνοιξη θα έχουμε την χαρά να το εγκαινιάσουμε γιατί αποτελεί ηθική δέσμευση του Δήμου Πωγωνίου, στα χώματα του οποίου γράφτηκαν οι πρώτες σελίδες της νεότερης ιστορία» τόνισε.
Το διάστημα αυτό το Καλπάκι υποδέχεται δεκάδες σχολεία από όλη την Ελλάδα στο πλαίσιο εκπαιδευτικών δράσεων. Οι μαθητές επισκέπτονται την έκθεση φωτογραφίας, παρακολουθούν ιστορικό ντοκιμαντέρ στο Δημοτικό Σχολειό, επισκέπτονται το Μουσείο του Καλπακίου, το Μνημείο του Μαχητή και το Πάρκο Κυκλοφοριακής Αγωγής. «Μέσα από όλα αυτά τα παιδιά γνωρίζουν, συγκινούνται, μαθαίνουν. Αυτή είναι η αποστολή μας – να κρατήσουμε τη μνήμη ζωντανή και να τη μεταδώσουμε στις επόμενες γενιές», τόνισε ο κ. Καψάλης.
Ο δήμαρχος Πωγωνίου εξέφρασε θερμές ευχαριστίες προς την Περιφέρεια Ηπείρου, την Π.Ε.Δ. Ηπείρου, την 8η Μηχανοποιημένη Ταξιαρχία, το Πολεμικό Μουσείο, τους χορηγούς, τους αναβιωτές, τους εθελοντές, και κάθε πολίτη που συμβάλλει στην επιτυχία του θεσμού, ενώ απηύθυνε κάλεσμα σε όλους τους πολίτες, φορείς, συλλόγους και επισκέπτες να βρεθούν στο Καλπάκι και να συμμετάσχουν ενεργά στις εκδηλώσεις τιμής και μνήμης.
