Για τα δεδομένα των κλιματολογικών συνθηκών της χώρας μας, ο καύσωνας αποτελεί εποχικό φαινόμενο, που παρατηρείται κατά τους θερινούς μήνες και γίνεται πιο έντονο στις πόλεις, λόγω και ρύπανσης του περιβάλλοντος.
Τα πρώτα συμπτώματα της θερμοπληξίας είναι ο δυνατός πονοκέφαλος, η ατονία, η καταβολή, η τάση για λιποθυμία, η πτώση της αρτηριακής πίεσης, η ναυτία, οι έμετοι και η ταχυπαλμία.
Το σύνδρομο της θερμοπληξίας εκδηλώνεται με ξαφνική αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος, κόκκινο, ζεστό και ξηρό δέρμα, ξηρή πρησμένη γλώσσα, ταχυπαλμία, ταχύπνοια, έντονη δίψα. Επίσης, ζάλη, σύγχυση, αδυναμία προσανατολισμού και καθαρής ομιλίας, πτώση αρτηριακής πίεση και σε ακραίες καταστάσεις με επιθετική ή παράξενη συμπεριφορά, σπασμούς και απώλεια συνείδησης ή κώμα.
Το πρώτο, που πρέπει κάποιος να κάνει, είναι να μεταφέρει τον θερμόπληκτο χωρίς χρονοτριβή σε δροσερό, ευάερο, σκιερό και κατά προτίμηση κλιματιζόμενο μέρος. Βγάζουμε τα ρούχα, τοποθετούμε κρύα επιθέματα ή παγοκύστεις στον τράχηλο, στις μασχάλες και στη βουβωνική περιοχή, ενώ χορηγούμε μικρές γουλιές δροσερών υγρών (νερού ή αραιωμένου χυμού φρούτων), αν μπορεί να καταπιεί. Αν έχει χάσει τις αισθήσεις του και παρά τις προσπάθειές μας δε συνέλθει, τον μεταφέρουμε στο πλησιέστερο νοσοκομείο.
Προληπτικά μέτρα της θερμοπληξίας είναι τα εξής
• Αποφυγή έκθεσης στον ήλιο. Παραμονή σε χώρους που κλιματίζονται.
• Αποφυγή βαριάς σωματικής εργασίας και βαδίσματος για πολύ ώρα κάτω από τον ήλιο.
• Το ντύσιμο πρέπει να είναι ελαφρύ, άνετο και ανοιχτόχρωμο. Απαραίτητη είναι η χρήση καπέλου και γυαλιών ηλίου με φακούς που προστατεύουν τα μάτια από την ηλιακή ακτινοβολία.
• Λήψη άφθονων υγρών κατά προτίμηση νερό και φυσικούς χυμούς, ιδιαίτερα από τα βρέφη και τους ηλικιωμένους, και αποφυγή του αλκοόλ.
• Πολλά χλιαρά ντους κατά τη διάρκεια της ημέρας.
• Μικρά σε ποσότητα και ελαφρά γεύματα φτωχά σε λιπαρά, με έμφαση στη λήψη φρούτων και λαχανικών.
• Οι ηλικιωμένοι να μην εγκαταλείπονται μόνοι τους.
• Αποφυγή πολύωρων ταξιδιών με διάφορα μέσα συγκοινωνίας, κατά τη διάρκεια της υψηλής ζέστης, εκτός αν αυτά κλιματίζονται καλά.
• Τα δωμάτια του σπιτιού κατά τη διάρκεια της ζεστής μέρας πρέπει να είναι ερμητικά κλειστά και να ανοίγουν όλη την νύχτα που έχει δροσιά (αν δεν έχουν κλιματισμό).
• Οι χώροι εργασίας πρέπει να διαθέτουν κλιματιστικά μηχανήματα ή απλούς ανεμιστήρες κατά προτίμηση οροφής. Το ίδιο ισχύει και για τα ιδρύματα, που περιθάλπουν νεογνά, βρέφη, παιδιά, ηλικιωμένους και άτομα με ειδικές ανάγκες.
• Ιδιαίτερη βαρύτητα θα πρέπει να δίδεται όταν οι υψηλές θερμοκρασίες συνδυάζονται και με φαινόμενα αυξημένων επιπέδων ατμοσφαιρικής ρύπανσης (υπέρβαση ορίων του όζοντος και των αιωρούμενων σωματιδίων).
Από υψηλές θερμοκρασίες κινδυνεύουν περισσότερο οι τα νεογνά και τα μικρά παιδιά, οι έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες, οι ηλικιωμένοι, τα άτομα που πάσχουν από χρόνια νοσήματα (καρδιαγγειακές παθήσεις, υπέρταση, πνευμονοπάθειες, ηπατοπάθειες, σακχαρώδη διαβήτη, νεφροπάθειες, ψυχική νόσο, άνοια, αλκοολισμό ή κατάχρηση ναρκωτικών ουσιών, νευρολογικά νοσήματα, ανοσολογικά νοσήματα), άτομα που είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα ή με οξεία νόσο, καθώς και άτομα που εργάζονται ή ασκούνται έντονα σε ζεστό περιβάλλον.
Τέλος, άτομα, που για καθαρά ιατρικούς λόγους παίρνουν φάρμακα, θα πρέπει να συμβουλευθούν το θεράποντα γιατρό τους για ενδεχόμενη τροποποίηση της δοσολογίας.
Οδηγίες προφύλαξης από τις υψηλές θερμοκρασίες
Οδηγίες προφύλαξης των πολιτών από την εμφάνιση υψηλών θερμοκρασιών και καύσωνα δίνει με ανακοίνωσή της η Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας της Περιφέρειας Ηπείρου.
