Με επίκεντρο αφενός το ηπειρώτικο πολυφωνικό τραγούδι και αφετέρου το οργανικό μοιρολόι και τη μεγάλη μουσική παράδοση του Παρακαλάμου, πραγματοποιήθηκε στις 4 και 5 Αυγούστου το 8ο Φεστιβάλ Πολυφωνικού Τραγουδιού και Μουσικής «Στον Δρόμο της Πολυφωνίας».
Ο θεσμός, που έχει πλέον αποκτήσει σταθερή θέση στα πολιτιστικά δρώμενα του Πωγωνίου, έφερε και φέτος κοντά διαφορετικές εκφράσεις της πολυφωνίας, παλαιότερους και νεότερους ερμηνευτές, αλλά και σημαντικούς εκπροσώπους της οργανικής μουσικής παράδοσης του τόπου.
Τρεις γλώσσες, μία πολυφωνική παράδοση
Η πρώτη βραδιά ήταν αφιερωμένη στο πολυφωνικό τραγούδι, με ελληνόφωνα, αλβανόφωνα και βλαχόφωνα σχήματα να συναντώνται στη σκηνή του φεστιβάλ.
Την έναρξη έκανε το πολυφωνικό σχήμα του Συλλόγου Πωγωνίσιου Πολυφωνικού Τραγουδιού, που είχε και τον ρόλο του οικοδεσπότη, για να ακολουθήσουν οι Κυράδες της Δερόπολης, με τον ιδιαίτερο τρόπο ερμηνείας που διατηρεί ζωντανό ένα σημαντικό κομμάτι της πολυφωνικής παράδοσης.
Στη σκηνή βρέθηκε ακόμη το Ήνορο, το παλαιότερο πολυφωνικό σχήμα της πόλης των Ιωαννίνων, παρουσιάζοντας και σπανιότερα τραγούδια, ενώ διαφορετική μουσική απόχρωση έδωσαν οι Βλάχοι Κεφαλοβρύσου, μεταφέροντας τη βλάχικη πολυφωνική παράδοση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η παρουσία των ΠωγωΝέων, της νεότερης γενιάς του Συλλόγου, με παιδιά που έχουν ήδη μυηθεί στους διαφορετικούς ρόλους του ηπειρώτικου πολυφωνικού τραγουδιού. Η παρουσία τους έδωσε και την πιο ουσιαστική διάσταση στη συνέχεια μιας παράδοσης που για να παραμένει ζωντανή δεν αρκεί να καταγράφεται, αλλά πρέπει να περνά από γενιά σε γενιά.
Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά συμμετείχε το Λύκειο των Ελληνίδων Ιωαννίνων, ενώ το πρόγραμμα της πρώτης ημέρας ολοκλήρωσαν οι Lot Kurbeti με λιάμπικο πολυφωνικό τραγούδισμα. Την παρουσίαση έκανε η Έφη Ζαβογιάννη.
Στη μνήμη του Βαγγέλη Χαλιγιάννη
Η δεύτερη ημέρα είχε διαφορετικό χαρακτήρα και ιδιαίτερη συναισθηματική φόρτιση. Ήταν αφιερωμένη στο ηπειρώτικο οργανικό μοιρολόι και στη μνήμη του σπουδαίου δεξιοτέχνη του κλαρίνου Βαγγέλη Χαλιγιάννη, ενός μουσικού άρρηκτα συνδεδεμένου με τον Παρακάλαμο και τη μεγάλη παράδοση των οργανοπαικτών του.
Για το ηπειρώτικο μοιρολόι, αλλά και για την προσωπικότητα και τη μουσική διαδρομή του Βαγγέλη Χαλιγιάννη, μίλησαν ο πρόεδρος και ο ταμίας του Συλλόγου Πωγωνίσιου Πολυφωνικού Τραγουδιού, Θανάσης Βιλτανιώτης και Χρήστος Γκόγκος.
Χαιρετισμούς απηύθυναν η έφορος Τύπου της Πανηπειρωτικής Συνομοσπονδίας Ελλάδος Μαρίκα Γκόνη και ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Παρακαλάμου «Το Σώσινο» Κώστας Μπίκας.
Και ύστερα τον λόγο πήραν τα όργανα. Μουσικοί του Παρακαλάμου, μαζί με τον Σωτήρη Δέσση, απέδωσαν ηπειρώτικα μοιρολόγια, σε μια μουσική συνάντηση που λειτούργησε ταυτόχρονα ως φόρος τιμής στον Βαγγέλη Χαλιγιάννη και στη μεγάλη μουσική σχολή του Παρακαλάμου.
Οι μουσικοί του Παρακαλάμου στη σκηνή
Ανάμεσα στους οργανοπαίκτες που συμμετείχαν ήταν και ο Χρήστος Χαλιγιάννης, ο οποίος μαζί με τους υπόλοιπους μουσικούς του Παρακαλάμου συνέβαλε σε ένα αφιέρωμα με ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς έφερε στη σκηνή τη ζωντανή συνέχεια μιας μουσικής παράδοσης που περνά από γενιά σε γενιά.
Συμμετείχαν ακόμη οι Θανάσης Χαλιγιάννης, Θωμάς Χαλιγιάννης, Γιώργος Χαλιγιάννης, Κώστας (Μούστος) Χαλιγιάννης, Γιάννης Χαλδούπης, Δημήτρης Χαλιγιάννης στο λαούτο, Βασίλης και Θοδωρής Οικονόμου, Μιχάλης, Κωνσταντίνος και Βασίλης Μπραχόπουλος, καθώς και οι Χρήστος και Χαράλαμπος Ζέκιος.
Η βραδιά έκλεισε με την απονομή τιμητικής πλακέτας στα παιδιά του Βαγγέλη Χαλιγιάννη, καθώς και στους μουσικούς που συμμετείχαν στο αφιέρωμα.
Το διήμερο στον Παρακάλαμο ανέδειξε τελικά τις δύο όψεις της ίδιας μουσικής κληρονομιάς: από τη μία την ανθρώπινη φωνή της πολυφωνίας και από την άλλη τον λιτό, βαθιά εκφραστικό ήχο του οργανικού μοιρολογιού. Κυρίως, όμως, ανέδειξε τη σημασία των ανθρώπων που εξακολουθούν να τραγουδούν, να παίζουν και να μεταδίδουν αυτή την παράδοση στους νεότερους, ώστε να παραμένει ζωντανό κομμάτι της Ηπείρου και όχι απλώς ανάμνηση του παρελθόντος.
