Όπως επισημαίνεται στο έγγραφο, η σύνταξη τοπογραφικού διαγράμματος με βάση τις σύγχρονες τεχνικές προδιαγραφές που ορίζονται από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο (νόμοι 4495/2017, 4759/2020 και 4821/2021), αποτελεί κρίσιμη πράξη για τη διασφάλιση της ασφάλειας δικαίου στις μεταβιβάσεις ακινήτων. Το σύγχρονο τοπογραφικό διάγραμμα, εξαρτημένο από το κρατικό σύστημα συντεταγμένων (ΕΓΣΑ ’87) και με αναφορά σε εγκεκριμένα ρυμοτομικά σχέδια, πράξεις εφαρμογής και κτηματολογικά στοιχεία, χαρακτηρίζεται όχι ως ένα απλό δικαιολογητικό, αλλά ως θεμελιώδες τεχνικό και νομικό τεκμήριο.
Σύμφωνα με το ΤΕΕ/ΤΗ, η υποχρέωση επισύναψης εξαρτημένου τοπογραφικού διαγράμματος σε συμβολαιογραφικές πράξεις θεσπίστηκε μετά από πολυετή εμπειρία σε σφάλματα ορίων, αποκλίσεις εμβαδών και αλληλοεπικαλύψεις, που οδηγούσαν σε δικαστικές διαφορές και επιβάρυναν πολίτες και διοίκηση. Παράλληλα, η καθιέρωση του Κωδικού Ηλεκτρονικού Διαγράμματος και η ηλεκτρονική υποβολή των τοπογραφικών ενίσχυσαν τη διαφάνεια, τη διαλειτουργικότητα και την ιχνηλασιμότητα των γεωχωρικών δεδομένων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον ρόλο των Αγρονόμων Τοπογράφων Μηχανικών, οι οποίοι σημειώνεται ότι πρωτοστάτησαν στην ψηφιακή μετάβαση, προσαρμοζόμενοι στις απαιτήσεις του Ελληνικού Κτηματολογίου και των νεότερων πολεοδομικών νόμων, ενώ υπήρξε συνεργασία με την «Κτηματολόγιο» πριν την εφαρμογή των νέων διαδικασιών.
Το ΤΕΕ/ΤΗ θέτει σειρά ερωτημάτων ως προς τις συνέπειες της προτεινόμενης ρύθμισης, εστιάζοντας στην αδυναμία, όπως υποστηρίζει, ακριβούς ταυτοποίησης ενός ακινήτου χωρίς σύγχρονο τοπογραφικό διάγραμμα. Όπως επισημαίνεται, η πράξη εφαρμογής αποτελεί πολεοδομικό εργαλείο και δεν αποτυπώνει την υφιστάμενη κατάσταση επί του εδάφους, ούτε μεταγενέστερες μεταβολές, αυθαίρετες μετακινήσεις ορίων ή αποκλίσεις από τα κτηματολογικά στοιχεία.
Παράλληλα, τίθεται ζήτημα συμβατότητας με τα δεδομένα του Κτηματολογίου, καθώς σε περιπτώσεις αποκλίσεων μεταξύ πράξης εφαρμογής και κτηματολογικής εγγραφής, το τοπογραφικό λειτουργεί ως βασικό εργαλείο ελέγχου και τεκμηρίωσης. Επίσης, εκφράζεται ανησυχία ότι η απουσία σύγχρονου τοπογραφικού θα οδηγήσει σε αύξηση μελλοντικών διορθωτικών πράξεων, ενστάσεων και δικαστικών διαφορών, μεταθέτοντας το πρόβλημα στο μέλλον και αυξάνοντας το συνολικό κόστος.
Αναφορικά με το επιχείρημα της γραφειοκρατίας, το ΤΕΕ/ΤΗ υποστηρίζει ότι η σύνταξη τοπογραφικού διαγράμματος από πιστοποιημένο μηχανικό δε συνιστά γραφειοκρατική επιβάρυνση, αλλά επιστημονική πράξη με σαφές κανονιστικό πλαίσιο. Αντιθέτως, επισημαίνει ότι τα βασικά προβλήματα εντοπίζονται στη λειτουργία των ψηφιακών υποδομών του Δημοσίου και ειδικότερα στα πληροφοριακά συστήματα του Ελληνικού Κτηματολογίου, τα οποία παρουσιάζουν συχνές τεχνικές δυσλειτουργίες, καθυστερήσεις και περιορισμένη διαλειτουργικότητα.
Στο πλαίσιο αυτό, τονίζεται ότι η αντιμετώπιση της γραφειοκρατίας δεν μπορεί να επιτυγχάνεται μέσω της αποδυνάμωσης θεσμικών εγγυήσεων που διασφαλίζουν την ιδιοκτησία και την ασφάλεια των συναλλαγών. Η προτεινόμενη κατάργηση χαρακτηρίζεται ως «υποχώρηση» από ένα πλαίσιο τεχνικής ακρίβειας και διαφάνειας, που θεσπίστηκε για την αντιμετώπιση χρόνιων προβλημάτων.
Το ΤΕΕ/ΤΗ καλεί την Πολιτεία να δώσει προτεραιότητα στην ενίσχυση των ψηφιακών υποδομών, στην ουσιαστική αναβάθμιση του Ελληνικού Κτηματολογίου και στη διασφάλιση της διαλειτουργικότητας των γεωχωρικών δεδομένων, αντί να μεταθέτει το βάρος στους μηχανικούς.
Καταλήγοντας, υπογραμμίζει ότι η ασφάλεια της ιδιοκτησίας αποτελεί συνταγματικά προστατευόμενο αγαθό και ζητά την απόσυρση της συγκεκριμένης διάταξης, επισημαίνοντας ότι τυχόν εφαρμογή της θα συνιστά πολιτική ευθύνη της κυβέρνησης για μελλοντικές αμφισβητήσεις και ιδιοκτησιακές διαφορές.
«Όχι» ΤΕΕ/ΤΗ στην κατάργηση των τοπογραφικών στα συμβόλαια
Την αντίθεσή του στην προωθούμενη κατάργηση της υποχρεωτικής σύνταξης τοπογραφικού διαγράμματος σε συμβόλαια μεταβίβασης ακινήτων εντός σχεδίου, με επικυρωμένη πράξη εφαρμογής, εκφράζει το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας/Τμήμα Ηπείρου, με έγγραφό του προς το Υπουργείο Επικρατείας.
