TEE/TH – Να μη χαθεί ξανά η ευκαιρία για το Βελισσάριο

Το ζήτημα συζητήθηκε στην τακτική συνεδρίαση της Αντιπροσωπείας του ΤΕΕ/ΤΗ στις 4 Μαρτίου 2026, με το σώμα να εγκρίνει κατά πλειοψηφία κείμενο, στο οποίο υπογραμμίζεται η ανάγκη να μη χαθεί «μία ακόμη ευκαιρία» για την ένταξη του στρατοπέδου ως δημοτικού χώρου στον σχεδιασμό της πόλης και την αξιοποίησή του προς όφελος του λεκανοπεδίου.
Στο ψήφισμα γίνεται αναδρομή στις διαχρονικές προσπάθειες παραχώρησης του χώρου, που σκοντάφτουν στις απαιτήσεις του Ταμείου Εθνικής Άμυνας για διατήρηση ποσοστού της έκτασης. Υπενθυμίζεται, μεταξύ άλλων, η παρουσίαση το 2006 της πρώτης φάσης της μελέτης αξιοποίησης από τον αρχιτέκτονα-πολεοδόμο Ίνι Μεσσαρέ, η οποία προέβλεπε πολεοδόμηση σημαντικού μέρους της έκτασης, με έντονη παρουσία κτηριακών υποδομών και περιορισμένο πράσινο. Όπως επισημαίνεται, ήδη από τότε είχε διατυπωθεί η άποψη ότι «δεν καλύπτεται η ανάγκη πρασίνου στην πόλη».
Το ΤΕΕ/ΤΗ σημειώνει ότι, είκοσι χρόνια μετά, οι συνθήκες έχουν αλλάξει ριζικά, με κυρίαρχες προκλήσεις την κλιματική αλλαγή, την αύξηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στο λεκανοπέδιο και τη συνολική επιβάρυνση του αστικού περιβάλλοντος. Στο πλαίσιο αυτό, τονίζεται η ανάγκη υιοθέτησης πολιτικών βιώσιμης αστικής κινητικότητας, ανάπτυξης και «οικολογικής αναστροφής», με έμφαση στο πράσινο.
Η έκταση του στρατοπέδου χαρακτηρίζεται «ζωτικής σημασίας», καθώς μπορεί, σε συνδυασμό με το Πάρκο Πυρσινέλλα, να αποτελέσει έναν δεύτερο μεγάλο πνεύμονα πρασίνου και αναψυχής κοντά στο κέντρο της πόλης. Ωστόσο, εκφράζεται ανησυχία ότι η έκταση κινδυνεύει να περιοριστεί εκ νέου, είτε λόγω των επιδιώξεων του ΤΕΘΑ, είτε λόγω πολιτικών επιλογών που θεωρούν «ρεαλιστικές» τις θέσεις του Υπουργείου Άμυνας, είτε εξαιτίας διοικητικών ή επενδυτικών σχεδίων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην υπόσχεση του πρωθυπουργού για παραχώρηση του συνόλου της έκτασης στον Δήμο, η οποία, όπως επισημαίνεται, τίθεται υπό αμφισβήτηση στον δημόσιο διάλογο.
Το ΤΕΕ/ΤΗ υπογραμμίζει ότι, υπό τις παρούσες συνθήκες και στο πλαίσιο της συμμετοχής του Δήμου στο πρόγραμμα κλιματικά ουδέτερων πόλεων, θα πρέπει να διεκδικηθεί το σύνολο της έκτασης, με επίκεντρο την προστασία του αστικού περιβάλλοντος, την κλιματική ισορροπία, αλλά και δραστηριότητες πολιτισμού, αθλητισμού και ψυχαγωγίας. Αντίθετα, απορρίπτεται η προοπτική χωροθέτησης διοικητικών λειτουργιών ή επενδυτικών σχεδίων με «άλλοθι» αναπτυξιακά πρότυπα.
Το Επιμελητήριο τονίζει ότι η τύχη του στρατοπέδου δεν πρέπει να καθοριστεί μέσα από διαπραγματεύσεις για το ποσοστό της έκτασης, αλλά μέσα από διάλογο με τους πολίτες, δεδομένου ότι πρόκειται για μια έκταση 586 στρεμμάτων, κρίσιμη για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την ποιότητα ζωής.
Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται η πλήρης παραχώρηση του χώρου στον Δήμο και η μετατροπή του, μαζί με το Πάρκο Πυρσινέλλα, σε ενιαίο χώρο πρασίνου και αναψυχής, που θα φιλοξενεί πολιτιστικές, καλλιτεχνικές και αθλητικές δραστηριότητες.
Παράλληλα, εισηγείται τη διενέργεια αρχιτεκτονικού διαγωνισμού ιδεών για τη σύνταξη master plan, έπειτα από εκτεταμένη διαβούλευση με πολίτες, φορείς και συλλογικότητες, ώστε οι χρήσεις να προκύψουν μέσα από συμμετοχικές διαδικασίες.
Μεταξύ των ενδεικτικών χρήσεων που καταγράφονται περιλαμβάνονται δενδροφυτεύσεις, δημοτικοί κήποι, υδάτινα στοιχεία, χώροι άθλησης και περιπάτου, υποδομές πολιτισμού, παιδότοποι, καθώς και εγκαταστάσεις όπως γυμναστήρια, κολυμβητήρια και χώροι εκδηλώσεων. Προτείνονται επίσης παρεμβάσεις για τη σύνδεση του χώρου με τις αστικές συγκοινωνίες και το δίκτυο ποδηλατοδρόμων.
Καταληκτικά, το ΤΕΕ/ΤΗ εκτιμά ότι η δημιουργία ενός τέτοιου δημόσιου χώρου μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση του αστικού περιβάλλοντος, στην προσέλκυση ανθρώπινου δυναμικού και στην ενίσχυση της πολιτιστικής δραστηριότητας, δεσμευόμενο να συμβάλει με προτάσεις στον σχεδιασμό και την υλοποίηση του εγχειρήματος.