Το ζούμε συχνά τα τελευταία χρόνια τέτοια εποχή και, σε αντίθεση με άλλους Δήμους της χώρας, αποτελεί πλέον χαρακτηριστικό της πόλης μας. Εμφανίζονται ξαφνικά ένα γερανοφόρο όχημα με καλάθι και τρεις – τέσσερις νοματαίοι με ισχυρά αλυσοπρίονα. Στόχος τους τα αναπτυγμένα φυλλοβόλα δέντρα κατά περίπτωση: φλαμουριές, ιπποκαστανιές, καστανιές, μελικοκιές κ.λπ. Η μεθοδολογία τους εξαιρετικά απλή: μπαίνουν ένας ή δύο στο καλάθι με το αλυσοπρίονο στο χέρι, τους ανεβάζουν λίγο πάνω από την κεντρική διακλάδωση του δέντρου και, με τις υποδείξεις κάποιου γενικού κουμανταδόρου από κάτω, πετσοκόβουν ό,τι βρουν μπροστά τους. Καμία μέριμνα για το σχήμα, για την κλίση της τομής, για το σωστό κόψιμο. Ό,τι πάρει ο… Χάρος!
Θυμόμαστε χαρακτηριστικά πέρσι τον τρόπο με τον οποίο κατακρεούργησαν τα υπέροχα δέντρα ιπποκαστανιάς και μελικοκιάς στον αύλειο χώρο της Βιβλιοθήκης. Σε χώρο που δεν εμπόδιζαν τίποτα και κανέναν. Θυμόμαστε περιπτώσεις όπως, π.χ., στον κήπο πίσω ακριβώς από το Ρολόι της Πλατείας ή στον κήπο του Ξενία, όπου δέντρα, από το σοκ της κοπής, δεν ξαναέδωσαν βλάστηση και παρέμειναν επί χρόνια σκέτα κούτσουρα. Δεν είχαν καν την ευαισθησία να τα απομακρύνουν, ώστε να μην προκαλούν τη θλίψη των πολιτών.
Αυτή την εποχή έχουν βγει παγανιά, λόγω του ότι το πετσόκομμα αφορά μόνο τα φυλλοβόλα που βρίσκονται στο χειμερινό λήθαργο. Η μεθοδολογία τους ίδια και απαράλλακτη. Στην πρώτη φωτογραφία βλέπουμε δέντρο που κουτσουρεύτηκε στον χώρο του (μη λειτουργούντος) παιδικού σταθμού του Άλσους. Δεν ξέρουμε αν η εικόνα κάνει περήφανους τους δημιουργούς αυτής της ασχήμιας.
Στη δεύτερη φωτογραφία παραθέτουμε εικόνα από μικρή πόλη της κεντρικής Ευρώπης. Φαίνεται χαρακτηριστικά πώς περιποιούνται τα δέντρα στον πολιτισμένο κόσμο, σε αντίθεση με τα Γιάννενα του 2026!
Πριν λίγες μέρες δεχθήκαμε τηλεφωνήματα ανησυχίας από κατοίκους της περιοχής του Άλσους. Μέσα από το πάρκο ακούστηκαν αλυσοπρίονα και είχε αρχίσει η κοπή υψίκορμων πεύκων. Εδώ πρέπει να βάλουμε τα πράγματα σε τάξη. Τα δέντρα αυτά έπρεπε να κοπούν. Είχαμε κάνει επ’ αυτού ολόκληρο ρεπορτάζ πριν από δύο-τρία χρόνια. Στο ψηλότερο τμήμα του πάρκου υπήρχαν και υπάρχουν ακόμη μεγάλης ηλικίας δέντρα τραχείας πεύκης. Δυστυχώς, επί χρόνια, το όποιο κλάδεμα -δεν μιλάμε για περιποίηση, προς Θεού- γινόταν πέρα από κάθε λογική. Επειδή το πεύκο δεν είναι φυλλοβόλο, κατά καιρούς, για ευκολία και μόνο, αφαιρούσαν τους χαμηλούς βραχίονες. Έτσι προέκυψαν σταδιακά δέντρα με πολύ ψηλό, γυμνό κορμό και πλούσια κόμη στην κορυφή, κάτι που τα καθιστά ευάλωτα στον ισχυρό άνεμο, ιδιαίτερα όταν συνδυαστεί με υπερκορεσμένο σε νερό έδαφος.
Τα πεύκα αυτά, λοιπόν, έπρεπε να κοπούν. Υπήρχε όμως μια πρόνοια μείζονος σημασίας που έπρεπε να ληφθεί την ώρα της κοπής. Πριν μια δεκαπενταετία, κάτω από τα υψίκορμα πεύκα είχαν φυτευτεί τρία-τέσσερα δένδρα ιπποκαστανιάς και φλαμουριάς (φυλλοβόλα). Τα δένδρα αυτά, παρά την πυκνή κόμη των πεύκων που ήταν από πάνω τους και εμπόδιζε τις ακτίνες του ήλιου να περνούν, αναπτύχθηκαν κανονικά, με μόνη ιδιαιτερότητα την ισχυρή καθ’ ύψος ανάπτυξή τους σε αναζήτηση του φωτός, ενώ ο κορμός παρέμεινε σχετικά λεπτός. Σε κάθε περίπτωση ήταν καλά ανεπτυγμένα και έπρεπε να προστατευθούν σχολαστικά κατά το κόψιμο των πεύκων -κάτι που δυστυχώς δεν έγινε ή, για να ακριβολογούμε, έγινε πλημμελώς και από σκέτη σύμπτωση.
Εκτός από κάποια κλαδιά που έσπασαν, όπως φαίνεται χαρακτηριστικά στην τρίτη φωτογραφία, ένα δέντρο τραυματίστηκε σοβαρά στη βάση του. Ελπίζουμε σε έναν-δυο μήνες από τώρα να μη μεταβληθεί κι αυτό σε «πρώην δέντρο».
Με δυο λόγια, στο ίδιο έργο μόνιμοι θεατές.
Όσο για αυτό που θα έπρεπε να θεωρούμε αυτονόητο, δηλαδή την αντικατάσταση των κομμένων πεύκων, θα κάνουμε για πολλοστή φορά μια απλή επισήμανση. Στο σημείο εκείνο υπάρχει παιδική χαρά. Και τα νήπια δεν έχουν διδαχθεί ακόμη ότι τα δέντρα είναι ζωντανοί οργανισμοί που μπορεί και να υποφέρουν -κάτι που επιβάλλει την ειδική προστασία και μέριμνα κατά και μετά τη φύτευση των νέων δέντρων.
