Την ανάγκη ενίσχυσης της πρόληψης ανέδειξαν τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών (26 Ιουνίου), με τον επιστημονικά υπεύθυνο του Κέντρου Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Νομού Ιωαννίνων «Σχεδία», καθηγητή Αγωγής Υγείας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Βασίλη Κούτρα, να επισημαίνει ότι η Ήπειρος εξακολουθεί να αποτελεί θετική εξαίρεση σε πανελλαδικό επίπεδο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά (ΕΚΤΕΠΝ), που συλλέχθηκαν για λογαριασμό του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Ναρκωτικά (EUDA) στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Έκθεσης για τα Ναρκωτικά 2026, το 13,3% των μαθητών της Α’ Λυκείου έχει δοκιμάσει τουλάχιστον μία φορά κάποια παράνομη ουσία, ενώ η κάνναβη παραμένει η συχνότερη ουσία χρήσης, με ποσοστό 11,5%.
Ανησυχία προκαλεί επίσης το γεγονός ότι το 5,1% των εφήβων έχει δοκιμάσει τουλάχιστον μία από τις λεγόμενες «ουσίες διασκέδασης», όπως κοκαΐνη, έκσταση, αμφεταμίνες, μεθαμφεταμίνη, LSD και κεταμίνη, ενώ το 4,2% κατατάσσεται ήδη σε υψηλό κίνδυνο χρήσης.
Η έρευνα καταγράφει ακόμη δοκιμή βενζοδιαζεπινών σε ποσοστό 7,8%, ισχυρών συνθετικών παυσίπονων σε 10,3%, ενώ 1,5% των μαθητών έχει κάνει χρήση αναβολικών.
Θετική εικόνα για την Ήπειρο
Παρά τα ανησυχητικά πανελλαδικά στοιχεία, η Ήπειρος εξακολουθεί να εμφανίζει σαφώς χαμηλότερα ποσοστά. Σύμφωνα με τον κ. Κούτρα, ενώ το ποσοστό των μαθητών που έχουν δοκιμάσει οποιαδήποτε παράνομη ουσία φτάνει πανελλαδικά το 13,3%, στην Ήπειρο περιορίζεται στο 8,3%, διατηρώντας σταθερά καλύτερη εικόνα στις ευρωπαϊκές έρευνες των τελευταίων δεκαετιών.
Όπως εξήγησε, η εικόνα αυτή αντανακλά τη διαχρονική επένδυση της περιοχής στην πρόληψη, μέσα από τις παρεμβάσεις των Κέντρων Πρόληψης σε σχολεία, οικογένειες και τοπικές κοινωνίες.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η χρήση ουσιών συνδέεται άμεσα με κοινωνικούς και οικονομικούς παράγοντες, καθώς τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται στα χαμηλότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα.
Αβεβαιότητα για το μέλλον των Κέντρων Πρόληψης
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών, οι εργαζόμενοι στα 75 Κέντρα Πρόληψης της χώρας εκφράζουν την ανησυχία τους για το μέλλον των δομών, καθώς το 2027 λήγει η προγραμματική σύμβαση χωρίς να έχει υπάρξει μέχρι σήμερα σαφής δέσμευση για τη συνέχιση της λειτουργίας τους.
Για τον λόγο αυτό, το Σωματείο Εργαζομένων στα Κέντρα Πρόληψης και ο Σύλλογος Εργαζομένων στον ΕΟΠΑΕ έχουν προκηρύξει πανελλαδική απεργία στις 26 Ιουνίου, καθώς και συγκέντρωση διαμαρτυρίας στην Αθήνα.
Ο Βασίλης Κούτρας υποστήριξε ότι η πρόληψη πρέπει να αποτελεί αυτόνομο πυλώνα της δημόσιας υγείας και όχι να περιορίζεται σε δράσεις ενημέρωσης, επισημαίνοντας ότι η επιστημονική εμπειρία έχει αποδείξει την αξία των συστηματικών παρεμβάσεων από την παιδική ηλικία.
Τη στήριξη του Διοικητικού Συμβουλίου της «Σχεδίας» στις κινητοποιήσεις εξέφρασε και η ταμίας του Δ.Σ. Ανθή Μάστακα, σημειώνοντας ότι η δομή έχει αποκτήσει βαθιές ρίζες στην τοπική κοινωνία. Υπενθύμισε, μάλιστα, ότι ψηφίσματα υπέρ της συνέχισης του έργου των Κέντρων Πρόληψης έχουν ήδη εγκρίνει η Περιφέρεια Ηπείρου, ο Δήμος Ιωαννιτών και ο Δικηγορικός Σύλλογος Ιωαννίνων.
