Με τη συμμετοχή της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Ηπείρου πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία της Κύπρου το 4ο Ετήσιο Φόρουμ Ευρωπαϊκής Κληρονομιάς της Ξηρής Δόμησης, με θέμα «Ανθεκτική Ξηρή Δόμηση: Έρευνα, Τεκμηρίωση, Ψηφιακά Εργαλεία και Κοινοτική Επιμέλεια».
Το φόρουμ διεξήχθη από τις 28 έως τις 30 Απριλίου, με διοργανωτή το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως Κύπρου, ενώ η Π.Ε.Δ. Ηπείρου συμμετείχε ως ιδρυτικό μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Ξηρής Δόμησης (REPS).
Κατά την πρώτη ημέρα των εργασιών πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση των μελών της Ένωσης REPS, με βασικό αντικείμενο την πορεία της υποψηφιότητας του δικτύου για ένταξη στις Πολιτιστικές Διαδρομές του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Η περίπτωση της Ηπείρου στο επίκεντρο
Στο πλαίσιο του φόρουμ, εκπρόσωποι της Π.Ε.Δ. Ηπείρου παρουσίασαν εισήγηση με τίτλο «Από τη Γνώση της Τέχνης στο Δημοτικό Κτηματολόγιο: Κοινοτική Τεκμηρίωση της Κληρονομιάς της Ξερολιθιάς σε μια Αποψιλούμενη Ορεινή Περιοχή – η Περίπτωση της Ηπείρου».
Στην παρέμβασή τους ανέδειξαν το γεγονός ότι η Ήπειρος διαθέτει μία από τις πιο συνεκτικές και ιστορικά συνεχείς παραδόσεις ξερολιθιάς στην Ευρώπη, η οποία, ωστόσο, παραμένει σε μεγάλο βαθμό αόρατη και μη καταγεγραμμένη.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο δημογραφικό πρόβλημα των ορεινών κοινοτήτων, το οποίο –όπως επισημάνθηκε– απειλεί άμεσα όχι μόνο τη συντήρηση των ξερολιθικών κατασκευών αλλά και τη μεταφορά της τεχνικής γνώσης στις επόμενες γενιές.
Οι εκπρόσωποι της Π.Ε.Δ. πρότειναν τη δημιουργία κοινού πρωτοκόλλου κοινοτικής τεκμηρίωσης σε επίπεδο δήμων, με αξιοποίηση της γνώσης των τεχνιτών ως βασικού τεκμηρίου και παραγωγή χωρικών δεδομένων που θα μπορούν να αξιοποιηθούν και στον πολεοδομικό σχεδιασμό.
Παράλληλα, τόνισαν την ανάγκη διεύρυνσης του δικτύου με τη συμμετοχή πανεπιστημίων, τεχνικών επιμελητηρίων, πολιτιστικών φορέων και δήμων, δηλώνοντας την πρόθεση της Π.Ε.Δ. Ηπείρου να αναλάβει πιλοτικό ρόλο στην υλοποίηση της πρότασης.
Παρεμβάσεις και επιτόπιες επισκέψεις
Στο φόρουμ συμμετείχαν εκπρόσωποι από την Ισπανία, τη Σκωτία, τη Γαλλία, την Ιταλία και την Ελλάδα, ενώ παρουσιάστηκαν εργασίες σχετικά με την ψηφιακή χαρτογράφηση της ξηρολιθικής κληρονομιάς, τη χρήση εργαλείων μηχανικής μάθησης για την αξιολόγηση αναβαθμίδων και τη συμβολή της ξηρής δόμησης στη βιώσιμη ανάπτυξη.
Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν με επιτόπια επίσκεψη στην κυπριακή ύπαιθρο και σε περιοχές με χαρακτηριστικά δείγματα ξηρολιθικής κληρονομιάς.
Οι δράσεις του δικτύου παρουσιάζονται στον ιστότοπο drystoneroute.eu και στη σελίδα του REPS στο Facebook.
