Από το όλο στο κομμάτι – κομμάτι

Η πρόταση της βουλευτή Ιωαννίνων της Νέας Δημοκρατίας Μαρίας Κεφάλα για παραχώρηση ενός τμήματος της έκτασης, προκειμένου να ανεγερθεί νέο Αστυνομικό Μέγαρο, μόνο τυχαία δεν μπορεί να θεωρηθεί. Και, ακόμη κι αν δεν υιοθετηθεί άμεσα –πράγμα που συνήθως συμβαίνει με άλλες παρεμβάσεις της κας Κεφάλα, είναι ξεκάθαρος ο κίνδυνος να οδηγηθεί η υπόθεση σε ένα καθεστώς αποσπασματικών παραχωρήσεων, που θα εξυπηρετούν κάθε φορά διαφορετικούς σκοπούς, ανατρέποντας στην πράξη το συνολικό όραμα που είχε τεθεί για την έκταση.
Η ιστορία των σχεδίων για το στρατόπεδο Βελισσαρίου είναι μακρά. Οι πρώτες αναφορές για την ανάγκη αξιοποίησής του υπέρ της πόλης εντοπίζονται ήδη από το 1966, ενώ το Ρυθμιστικό Σχέδιο των Ιωαννίνων του 1987 προέβλεπε τη μετατροπή του σε Διοικητικό Κέντρο του Δήμου Ιωαννιτών. Το επόμενο Ρυθμιστικό, που εκπονήθηκε το 2008 αλλά ουδέποτε θεσμοθετήθηκε, προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, καθώς προέβλεπε την παραχώρηση του συνόλου της έκτασης στην πόλη, για τη δημιουργία ενός μεγάλου πάρκου πρασίνου, πολιτισμού και διοίκησης. Μια πρόταση που υιοθετείται και σήμερα από το υπό εκπόνηση Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο, και στην οποία φαίνεται να συμφωνούν όλοι οι τοπικοί φορείς και παρατάξεις.
Ωστόσο, η απουσία ενός ολοκληρωμένου και θεσμοθετημένου σχεδίου αφήνει ανοιχτό το πεδίο για ετεροκατευθυνόμενες πρωτοβουλίες. Όσο ο Δήμος Ιωαννιτών δεν παρουσιάζει μια πλήρη, τεκμηριωμένη πρόταση, τόσο ευκολότερα θα βρίσκουν έδαφος επιμέρους παρεμβάσεις, που εξυπηρετούν διαφορετικές ανάγκες και οπτικές. Έτσι, κάθε φορέας μπορεί να διεκδικήσει ένα τμήμα της έκτασης για έναν συγκεκριμένο σκοπό και αυτή η λογική είναι που αρχίζει να βρίσκει ευεπίφορο έδαφος.
Σ’ αυτό το περιβάλλον εντάσσεται και η πρόσφατη πρόταση της βουλευτή Ιωαννίνων Μαρίας Κεφάλα προς τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια, για τη διερεύνηση της δυνατότητας παραχώρησης ενός τμήματος του πρώην στρατοπέδου, προκειμένου να ανεγερθεί το νέο Αστυνομικό Μέγαρο Ιωαννίνων. Η κα Κεφάλα, στη συνάντησή της με τον υπουργό, υπογράμμισε ότι η μετεγκατάσταση των αστυνομικών υπηρεσιών είναι απολύτως αναγκαία, καθώς θα συμβάλει στη βελτίωση της λειτουργίας της ΕΛ.ΑΣ. και της καθημερινότητας των πολιτών.
Παράλληλα, πρότεινε να εξεταστεί –σε συνεργασία με τα υπουργεία Παιδείας και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας– η παραχώρηση άλλων τμημάτων της έκτασης για την ανέγερση φοιτητικών εστιών και κοινωνικών κατοικιών, αξιοποιώντας σχετικά προγράμματα που υλοποιούνται ήδη σε άλλες περιοχές της χώρας. «Η αξιοποίηση του πρώην στρατοπέδου Βελισσαρίου πρέπει να γίνει με ρεαλιστικό και εφαρμόσιμο τρόπο, τόσο τεχνικά όσο και οικονομικά», σημείωσε η βουλευτής, τονίζοντας πως ο σχεδιασμός πρέπει να είναι συμβατός με το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο και να διασφαλίζει τα δικαιώματα του Ταμείου Εθνικής Άμυνας, όπως αυτά απορρέουν από τη νομοθεσία. «Η συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων είναι απαραίτητη ώστε να επιτευχθεί μια βιώσιμη και αναπτυξιακή λύση, προς όφελος της τοπικής κοινωνίας και των πολιτών των Ιωαννίνων», καταλήγει.
Η πρόταση αυτή, ωστόσο, αναδεικνύει ακριβώς το πρόβλημα που φοβάται η τοπική κοινωνία. Ότι, δηλαδή, η συζήτηση για την αξιοποίηση του στρατοπέδου εγκαταλείπει το συνολικό σχέδιο και μετατρέπεται σε διαδικασία επιμέρους αιτημάτων. Σήμερα ζητείται τμήμα για Αστυνομικό Μέγαρο, αύριο μπορεί να ζητηθεί με πιο επίσημο τρόπο για φοιτητική εστία ή κοινωνικές κατοικίες, μεθαύριο για ένα διοικητήριο ή ένα αθλητικό κέντρο. Έτσι, βήμα-βήμα, η συνολική παραχώρηση και ο σχεδιασμός ενός μητροπολιτικού πάρκου πρασίνου, όπως προέβλεπαν τα ρυθμιστικά σχέδια, απομακρύνεται.
Από την άλλη πλευρά, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και το Ταμείο Εθνικής Άμυνας (ΤΕΘΑ) δε φαίνεται να εγκαταλείπουν τις δικές τους επιδιώξεις. Ο περιφερειάρχης Αλέξανδρος Καχριμάνης υπενθύμισε πρόσφατα ότι, σύμφωνα με τη νομοθεσία, τα στρατόπεδα που καταργούνται κατανέμονται κατά 60%-40% υπέρ του ΤΕΘΑ, ενώ δεν αποκλείεται και η πολεοδόμηση τμήματος της έκτασης για τη δημιουργία στρατιωτικών κατοικιών. Κάτι που φαίνεται να αποτελεί όχι απλώς επιθυμία, αλλά σαφή επιδίωξη της διοίκησης του Ταμείου.
Όλα αυτά συμβαίνουν την ώρα που η επιστολή του Δήμου Ιωαννιτών προς τον πρωθυπουργό, με το αίτημα να τηρηθεί η δέσμευση για παραχώρηση του συνόλου της έκτασης, παραμένει αναπάντητη εδώ και μήνες. Και όσο η σιωπή αυτή συνεχίζεται, τόσο απομακρύνεται το ενδεχόμενο να αποκτήσει η πόλη των Ιωαννίνων έναν ενιαίο δημόσιο χώρο πρασίνου, πολιτισμού και διοίκησης, όπως οραματίστηκαν όσοι, εδώ και δεκαετίες, έβλεπαν το στρατόπεδο Βελισσαρίου ως μια μοναδική ευκαιρία αστικής αναγέννησης.