Ένας λησμονημένος θρίαμβος
Σκόνταψα σήμερα πάνω στο άρθρο «Ευλογιά: ένας λησμονημένος ιατρικός θρίαμβος» που έπρεπε να το είχα διαβάσει πριν επτά χρόνια, την πρώτη μέρα που δημοσιεύτηκε στο τριμηνιαίο περιοδικό τού Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης «Ιατρικά Θέματα» στη στήλη «Ιστορία της Ιατρικής».2
Κάλλιο αργά παρά ποτέ.
Πέντε μόλις χρόνια αργότερα, το 2019, ο νέος κορωνοϊός έκανε την Ιστορία ΠΑΡΟΝ, και τον λησμονημένο θρίαμβο απόλυτα επίκαιρο ΚΑΤΕΠΕΙΓΟΝ (στη βράση κολλάει το σίδερο: μόνο στη βράση μαθαίνει ο εγκέφαλος).
Ο μεταφραστής του άρθρου και εκδότης του περιοδικού Αντώνης Παπαγιάννης το προλογίζει: «Η ιστορία της Ιατρικής έχει πολλά πασίγνωστα επεισόδια, αλλά και πολλά άλλα σχεδόν τελείως άγνωστα, όχι όμως λιγότερο εντυπωσιακά και ηρωικά. Ως νόσος η ευλογιά δεν σημαίνει τίποτε για τους σημερινούς γιατρούς, ενώ κι εμείς οι κάπως παλαιότεροι τη διδαχθήκαμε στοιχειωδώς μόνο ως ιστορικό παράδειγμα μιας νόσου υπό εξάλειψη: κηρύχθηκε επίσημα εξαφανισμένη από την υδρόγειο το έτος 1977, στα μισά των σπουδών μας. Η εξαφάνιση αυτή δεν έγινε βέβαια μέσα σε μια νύχτα. Από την πρώτη απόπειρα δαμαλισμού από τον Έντουαρντ Τζένερ (1796) μέχρι την επιτυχημένη παγκόσμια εφαρμογή του αντιευλογιακού εμβολιασμού μεσολάβησαν τρεις αιώνες, και πολλές και μεγάλες προσπάθειες κάποιων “φανατικών” αγνώστων ηρώων. Η παρακάτω αφήγηση, παρμένη από το βιβλίο των Paul Brand και Philip Yancey “In His Image” [Zondervan Publishing House, Michigan 1984, σσ. 88-91], περιγράφει μια δραματική πτυχή της τιτάνιας προσπάθειας που απαιτήθηκε για να συμβεί το υγειονομικό αυτό θαύμα, που δεν έχει επαναληφθεί για καμιά άλλη αρρώστια.»
Διαβάστε το: https://isth.gr/wp-content/uploads/2021/06/iatrikathemata65.pdf: σελίδα 43.
Αφού το διαβάσατε…
Ώρα να διορθώσετε δυο μικρές ανακρίβειες.
1η. Το 1977 σημειώθηκε το τελευταίο περιστατικό ευλογιάς στη Σομαλία3, κηρύχθηκε όμως επίσημα από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ) ξεριζωμένη από τη Γη το 19803. Πριν πάρουν μια τέτοια κολοσσιαία απόφαση, για έναν από τους μεγαλύτερους φονιάδες όλων των εποχών (χονδρικά, ένας στους τρεις που μολύνονταν πέθαινε, ένας έβγαινε «βλογιοκομμένος» ανάπηρος, και ένας γινόταν καλά)3, έπρεπε να είναι απόλυτα σίγουροι: Να περάσουν τρία τουλάχιστον χρόνια χωρίς ούτε ένα νέο κρούσμα ευλογιάς σε ολόκληρο τον πλανήτη. Και μετά να βάλουν το χέρι στο ευαγγέλιο και να αποφασίσουν. Η εποποιία του ξεριζώματος της ευλογιάς στο: «Εμβόλια: Θύμα της τρομακτικής επιτυχίας τους»4.
2η. Μπορεί το επόμενο μεγάλο βήμα να έκανε ο άγγλος επαρχιακός («αγροτικός») γιατρός Έντουαρντ Τζένερ το 1796, όμως «Έλληνες οι πρωτοπόροι του εμβολιασμού 100 χρόνια πριν την επανάσταση του 1821»5. Και οι Κινέζοι πολύ πριν τους Έλληνες: από τον 10ο αιώνα!3
Ε! και λοιπόν;
Κανένας άνθρωπος στη Γη δεν εμβολιάζεται μετά το 1980 κατά του μεγαλύτερου φονιά της ανθρωπότητας. Ρίξτε μια ματιά στο βιβλιάριο υγείας των παιδιών σας. Γιατί; Το βρήκατε! Κανένας δεν χρειάζεται όπλα εναντίον ανύπαρκτου εχθρού: Η ευλογιά δεν υπάρχει πια. Ξεριζώθηκε τελείως.
Γιατί μόνο αυτή; Επόμενος στόχος ήταν η πολιομυελίτιδα. Όμως «στις 25 Αυγούστου 2020 η ΠΟΥ επιβεβαίωσε ότι ο ιός της πολιομυελίτιδας εξαλείφθηκε από την αφρικανική ήπειρο, τέσσερα χρόνια μετά την εμφάνιση των τελευταίων κρουσμάτων στη βορειοανατολική Νιγηρία, αλλά παραμένει ενδημική σε δύο χώρες: το Αφγανιστάν με 29 κρούσματα φέτος και το Πακιστάν με 58.»4
Όσο δεν περνάνε κάποια χρόνια (3; 4; 5;) χωρίς ούτε ένα νέο κρούσμα σε όλη τη Γη, όλα τα παιδιά της Γης είναι υποχρεωμένα να εμβολιάζονται πλήρως κατά της πολιομυελίτιδας. Το μπορούμε. Είναι στο χέρι μας (να μην έχουμε κανένα κρούσμα όχι 3 όχι 4 όχι 5 μα 15 χρόνια, ώστε να καταργήσομε τελείως έναν ακόμα εμβολιασμό). Και τι κάνουμε;
«Ένα χρόνο νωρίτερα (29 Αυγούστου 2019) είχε [η ΠΟΥ] ανακοινώσει Έξαρση της ιλαράς στην Ευρώπη – Επανεμφάνιση και στην Ελλάδα: 889.994 κρούσματα ιλαράς σε 48 ευρωπαϊκές χώρες το πρώτο εξάμηνο του 2019, υπερδιπλάσια από τα 44.175 την αντίστοιχη προηγούμενη περίοδο και ήδη περισσότερα από τα 84.462 ολόκληρο το 2018. Η ΠΟΥ παύει να θεωρεί το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ελλάδα, την Τσεχία και την Αλβανία χώρες όπου η ασθένεια έχει “εξαλειφθεί”»4. Γιατί; Διότι παίζουμε με τη φωτιά. Η ιλαρά δεν επανεμφανίστηκε. Την επανεμφανίσαμε. Εμείς. Και το πληρώνουμε. Με θανάτους.6
Μα, τι τέλος πάντων είναι αυτά τα εμβόλια;
Ο κατάσκοπός μας μέσα στο Γενικό Στρατηγείο του εχθρού. Που ενημερώνει έγκαιρα το αμυντικό μας σύστημα για το ποιος είναι ο εχθρός μας και ποια τα αδύνατα σημεία του. Ώστε, μόλις εμφανιστεί, τού την έχουμε στημένη στη γωνία και του ρίχνουμε τα θανατηφόρα βέλη μας κατευθείαν στην αχίλλειο πτέρνα του.
Μάλιστα κατάσκοπος χωρίς αντικατασκοπεία. Και τα δικά μας δικά μας, και τα δικά του δικά μας. Τα πάντα όλα δικά μας.
(Τα αντιβιοτικά ΔΕΝ είναι κατάσκοπός μας. Είναι τα πολυβόλα μας. Αφού τα μάθει ο εχθρός μας, ξέρει πια τα αδύνατα σημεία μας. Και μας την έχει εκείνος τώρα στημένη στη γωνία. Ακροβολισμένος ρίχνει τα θανατηφόρα βέλη του στη δική μας αχίλλειο πτέρνα. Τα αντιβιοτικά είναι ο κατάσκοπός τους: Η μικροβιακή αντίσταση εναντίον των αντιβιοτικών που αλόγιστα τους ρίξαμε τον 20ό αιώνα είναι από τα μεγαλύτερα προβλήματα δημόσιας υγείας που ο 20ός κληρονόμησε στον 21ο. Η γενιά μας στη γενιά των παιδιών μας. Η γενιά μας εναντίον της γενιάς των παιδιών μας).
Αν ανασταινόταν ένας βλογιοκομμένος;
Ένας από τα εκατομμύρια και δισεκατομμύρια κομμένους από την ευλογιά; Θα γούρλωνε τα μάτια, τόσο θα του ήταν (ακατ)ανόητη η συμπεριφορά μας, και θα μας πέταγε κατάμουτρα «Μα καλά, είστε ηλίθιοι;»
Ας μην ξεσυνεριζόμαστε μαζί του. Ας του το συγχωρήσουμε. Εκείνη την εποχή δεν ήξεραν ότι ο εγκέφαλος μαθαίνει μόνο στο πετσί του (στο πετσί μας). Νόμιζαν ότι ο εγκέφαλος παίρνει από λόγια (από παπαγαλία – κι εμείς το ίδιο νομίζουμε ακόμα σήμερα· και ετοιμαζόμαστε, όπως κάθε τέλος σχολικής χρονιάς, να αυτοκτονήσουμε τη χώρα: πανελλήνιες εξετάσεις…)
Στου κουφού την πόρτα όσο θέλεις βρόντα…
Σημειώσεις
Σας λέω ποιος είμαι, τι είμαι, ποιες οι πηγές μου: Έχω βάσιμες πιθανότητες να μη σας λέω ψευδείς ειδήσεις (fake news) – ορθότερα: να μην είναι στις προθέσεις μου να σας πω ψευδείς ειδήσεις.
1.- Η εικόνα 2 του άρθρου της επόμενης σημείωσης.
2.- Αντώνης Παπαγιάννης (μετάφραση). «Ευλογιά: ένας λησμονημένος ιατρικός θρίαμβος.» Ιατρικά Θέματα 2014, τεύχος 64: Ιστορία της Ιατρικής: σελίδες 43-45: https://isth.gr/wp-content/uploads/2021/06/iatrikathemata65.pdf (πρόσβαση 2-2-2022).
3.- Ανώνυμος. «Ευλογιά». Βικιπαίδεια: https://el.wikipedia.org/wiki/Ευλογιά (πρόσβαση 2-2-2022)
4.- Γιάνης Δημολιάτης: «Εμβόλια: Θύμα της τρομακτικής επιτυχίας τους». Ηπειρωτικός Αγών 8-4-2021: https://www.agon.gr/kathimerina/48212/emvolia-thymata-tis-tromaktikis-epitychias-toys/ (πρόσβαση 2-2-2022).
5.- Γιάνης Δημολιάτης: «Έλληνες οι πρωτοπόροι του εμβολιασμού 100 χρόνια πριν την επανάσταση του 1821». Ηπειρωτικός Αγών 11-3-2021: https://www.agon.gr/istories/46877/ellines-oi-protoporoi-toy-emvoliasmoy-100-chronia-prin/ (πρόσβαση 2-2-2022).
6.- Γιάνης Δημολιάτης: «Μαθήματα από μια ξεχασμένη επιδημία – Με την Ανοσία Αγέλης δεν παίζεις. Το πληρώνεις με θανάτους». Ηπειρωτικός Αγών 3-4-2021: https://www.agon.gr/kathimerina/47938/mathimata-apo-mia-xechasmeni-epidimia-me-tin-anosia/ (πρόσβαση 2-2-2022).
