Σχεδόν ένας στους δέκα δήμους της χώρας αδυνατεί να καταρτίσει προϋπολογισμό, ενώ, σύμφωνα με μελέτη της ΕΕΤΑΑ για λογαριασμό της ΚΕΔΕ, οι πόροι που διαθέτουν οι δήμοι υπολείπονται κατά περίπου 2,5 δισ. ευρώ από τις ανάγκες λειτουργίας τους. Τα στοιχεία αυτά βρέθηκαν στο επίκεντρο συνέντευξης Τύπου της παράταξης «Αυτοδιοίκηση Τώρα» στην Περιφερειακή Ένωση Δήμων Ηπείρου, ενόψει του ετήσιου τακτικού συνεδρίου της ΚΕΔΕ, που πραγματοποιείται στην Καλαμάτα από τις 5 έως τις 7 Νοεμβρίου.
Ο δήμαρχος Ιωαννίνων Θωμάς Μπέγκας, ο δήμαρχος Ηγουμενίτσας και πρόεδρος της ΠΕΔ Ηπείρου Παναγιώτης Νταής, καθώς και οι Γ. Νίτσας, Ελ. Κοσσυβάκη και Σπ. Πάικας, έκαναν λόγο για οριακές συνθήκες στη λειτουργία των δήμων. Όπως ανέφερε ο κ. Μπέγκας, οι δήμοι χρειάζονται περίπου 5,35 δισ. ευρώ για να καλύψουν τις ανάγκες τους και να ασκήσουν τις αρμοδιότητές τους, ενώ το χρηματοδοτικό κενό ανέρχεται σε σχεδόν 2,5 δισ. ευρώ. Από αυτά, 1,3 δισ. αφορούν λειτουργικές δαπάνες και 1,2 δισ. τη συντήρηση και βελτίωση υποδομών.
Για το 2027, σύμφωνα με τον δήμαρχο Ιωαννίνων, δεν προβλέπεται αύξηση των πόρων της Αυτοδιοίκησης, οι οποίοι θα ανέλθουν περίπου στα 3 δισ. ευρώ. Την ίδια ώρα, το μισθολογικό κόστος εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 7% έως 8% και το ενεργειακό κατά 10%. Ο κ. Μπέγκας σημείωσε ακόμη ότι οι δήμοι πληρώνουν την κιλοβατώρα προς 0,24 ευρώ, όταν για τη βιομηχανία και τους μεγάλους καταναλωτές η χρέωση είναι 0,06 ευρώ.
Στις οικονομικές πιέσεις, όπως περιγράφηκαν στη συνέντευξη, προστίθενται η διατήρηση της παρακράτησης του 60% των θεσμοθετημένων πόρων της Αυτοδιοίκησης, περίπου 400 εκατ. ευρώ από το Τέλος Ταφής που δεν έχουν αποδοθεί στους δήμους για έργα ανακύκλωσης και διαχείρισης απορριμμάτων, καθώς και ο αποκλεισμός τους από έσοδα του Τέλους Ανθεκτικότητας, τα οποία, σύμφωνα με τον κ. Μπέγκα, ανέρχονται σε 590 εκατ. ευρώ την τελευταία διετία. Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι δεν έχει υπάρξει νέο αναπτυξιακό πρόγραμμα για τους δήμους, μετά την ολοκλήρωση των προγραμμάτων «Φιλόδημος» και «Αντώνης Τρίτσης».
Ο κ. Μπέγκας προειδοποίησε ότι οι περιορισμένοι πόροι επηρεάζουν άμεσα υπηρεσίες που συνδέονται με την καθημερινότητα των πολιτών: τους παιδικούς σταθμούς και τις κοινωνικές δομές, τις υπηρεσίες για ηλικιωμένους και άτομα με αναπηρία, τη συντήρηση σχολικών και δημοτικών υποδομών, αλλά και το αστικό και αγροτικό οδικό δίκτυο. Ανέφερε, επίσης, ότι η χρηματοδότηση της ελληνικής Αυτοδιοίκησης αντιστοιχεί περίπου στο 3% του κρατικού προϋπολογισμού, έναντι ποσοστών που, όπως είπε, κυμαίνονται από 15% στην Ισπανία έως 29% στη Γαλλία.
Από την πλευρά του, ο κ. Νταής εστίασε στις επιπτώσεις του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης, αναφέροντας ότι η δυσκολία μεταφοράς πιστώσεων μεταξύ κωδικών του προϋπολογισμού περιορίζει την ευελιξία των δήμων. Ειδικά για τις ανταποδοτικές υπηρεσίες καθαριότητας, φωτισμού και ύδρευσης, υποστήριξε ότι οι δήμοι κινδυνεύουν να βρεθούν μπροστά στην επιλογή είτε να αυξήσουν τα δημοτικά τέλη είτε να περιορίσουν τις παρεχόμενες υπηρεσίες.
Η ΠΕΔ Ηπείρου ζητά την άμεση αναστολή των προβληματικών διατάξεων του νέου Κώδικα που αφορούν την οικονομική διαχείριση και την κατάρτιση και εκτέλεση των προϋπολογισμών, την επαναφορά των προηγούμενων ρυθμίσεων και την έναρξη ουσιαστικού διαλόγου για ένα λειτουργικό πλαίσιο. Για το 2027, πρόσθεσε ο κ. Νταής, το αποθεματικό των ΟΤΑ προβλέπεται να μειωθεί από 183 εκατ. σε 41 εκατ. ευρώ, ενώ οι επενδυτικές δαπάνες της ΣΑΤΑ περικόπτονται κατά 670 εκατ. ευρώ, σε μια περίοδο κατά την οποία δεν θα υπάρχει πλέον η στήριξη του Ταμείου Ανάκαμψης.
Στις διεκδικήσεις που θα τεθούν στο συνέδριο περιλαμβάνονται ακόμη η πλήρης κάλυψη του κόστους ναυαγοσωστικής κάλυψης από τον κρατικό προϋπολογισμό, η συμμετοχή του κράτους στο μισθολογικό κόστος εργαζομένων του προγράμματος 55+ που παραμένουν στην εργασία με δικαστικές αποφάσεις, η ρύθμιση των παλαιών χρεών δήμων και ΔΕΥΑ προς τους παρόχους ενέργειας και η θεσμοθέτηση δυνατότητας απευθείας χρηματοδότησης των δήμων από το ΕΣΠΑ και το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης.
Για την Ήπειρο, η ΠΕΔ ζητά την επέκταση του προγράμματος μετεγκατάστασης, με αύξηση τόσο των δικαιούχων οικογενειών όσο και της επιδότησης. Ζητά, επίσης, να ενταχθούν στο πρόγραμμα οι Δήμοι Κεντρικών Τζουμέρκων, Γεωργίου Καραϊσκάκη και Νικολάου Σκουφά, καθώς και μειονεκτούσες δημοτικές ενότητες άλλων δήμων. Στις περιφερειακές προτεραιότητες περιλαμβάνονται η επίσπευση του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου για το παραλιακό μέτωπο της Ηπείρου και των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων, η βελτίωση του παράκτιου οδικού δικτύου από την Πρέβεζα έως την Ηγουμενίτσα και το τελωνείο Μαυροματίου, καθώς και η σύνδεση του τελωνείου Κακαβιάς με την Ιόνια Οδό.
Το συνέδριο της ΚΕΔΕ καλείται, σύμφωνα με τους εκπροσώπους της παράταξης, να διαμορφώσει κοινές θέσεις για τη χρηματοδότηση και τη στελέχωση των δήμων και να αποφασίσει τα επόμενα βήματα διεκδίκησης. Ο κ. Μπέγκας απηύθυνε κάλεσμα σε όλους τους αυτοδιοικητικούς, ανεξάρτητα από παρατάξεις, τονίζοντας ότι τα προβλήματα αφορούν το σύνολο της Αυτοδιοίκησης και των τοπικών κοινωνιών.
