Η «Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά περιφέρεια», που εκπόνησε το ΙΕΕΣ του ΣΕΒΕ, παρουσιάστηκε διαδικτυακά στους τοπικούς φορείς, οι οποίοι, πέρα από την ικανοποίησή τους, εξέφρασαν και τα προβλήματα που «φρενάρουν» την περαιτέρω ανάπτυξη του εξαγωγικού τομέα, κυρίως σε ό,τι αφορά τις μικρές επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τη μελέτη, για τέταρτη συνεχή χρονιά η περιφέρεια Ηπείρου, με «ναυαρχίδα» τα τρόφιμα, παρουσιάζει αύξηση των εξαγωγών της κατά 5,9%και διαμορφώθηκαν σε 324,9 εκατ. ευρώ το 2019. Συνδυαστικά με τη μείωση των εισαγωγών κατά 8,7%, το εμπορικό πλεόνασμα αυξήθηκε κατά 344 %.
Τα στοιχεία που ανέλυσε ο Γενικός Διευθυντής του ΣΕΒΕ Σπύρος Ιγνατιάδης, αξίζουν ιδιαίτερης προσοχής, τόσο σε ό,τι αφορά το είδος των εξαγόμενων προϊόντων, όσο και σε σχέση με τις αγορές – προορισμούς, αλλά μπορούν παράλληλα να δώσουν κατευθύνσεις για μια πιο ισόρροπη «εξαγωγική» ανάπτυξη μεταξύ των τεσσάρων περιφερειακών ενοτήτων.
Ανά κυριότερο κλάδο, οι εξαγωγές της Ηπείρου έχουν ως εξής:Τα τρόφιμα για το 2019 αντιστοιχούν στο 72,9%. Από αυτά, το 38% αφορά τα ψάρια, το 23,8% τα γαλακτοκομικά, το17,5% τους καρπούς και τα νωπά φρούτα, και το 11,3% τα κρέατα.Ακολουθούν τα χημικά και πλαστικά με ποσοστό 8,3%, με το 53,8% αυτών να αφορούν τις πλαστικές ύλες και το 20% τα δεψικά και βαφικά. Τα πετρελαιοειδή ακολουθούν με μικρό ποσοστό 3,2%, η κλωστοϋφαντουργία και ένδυση με 2,3% και τα ποτά με 2%.Σημαντικό είναι ότι όλοι οι παραπάνω κλάδοι, πλην των πετρελαιοειδών, καταγράφουν θετική ετήσια μεταβολή για το διάστημα 2018-2019.
Ο κυριότερος προορισμός των προϊόντων της Ηπείρου είναι η Αλβανία, όπου το 2019 εξήχθη το 22,1% του συνόλου των εξαγωγών της περιφέρειας. Ακολουθούν η Ολλανδία με 19,6%, η Ιταλία με 15,7%, η Γερμανία με 7,4%, η Βουλγαρία με 4,4%, οι ΗΠΑ, η Ισπανία, η Πολωνία, η Ρουμανία και η Αυστραλία. Και αν η Αλβανία αποτελεί έναν αυτονόητο προορισμό, η Ολλανδία σίγουρα αποτελεί έκπληξη, η οποία ωστόσο εξηγείται από την κατανομή των εξαγωγών ανά περιφερειακή ενότητα.
Η Αλβανία αποτελεί τον πρώτο εξαγωγικό προορισμό για τα τρόφιμα των περιφερειακών ενοτήτων Ιωαννίνων και Άρτας, ενώ η Ολλανδία αποτελεί τον πρώτο εξαγωγικό προορισμό για την περιφερειακή ενότητα Πρέβεζας και η Ιταλία για την περιφερειακή ενότητα Θεσπρωτίας, με τις δύο τελευταίες να έχουν ως βασικό εξαγωγικό προϊόν τα ψάρια, που συνολικά κατέχουν τη μερίδα του λέοντος στα εξαγωγικά προϊόντα της Ηπείρου.
Προφανώς, η παραγωγική βάση της κάθε περιοχής οδηγεί σε συγκεκριμένες αγορές και αυτό που αποτυπώνεται επίσης είναι ότι το εξαγωγικό «άρμα» σέρνουν οι μεγάλες επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων και οι συνεταιρισμοί, στον κλάδο των τροφίμων και ποτών, στις ιχθυοκαλλιέργειες και στα νωπά λαχανικά και φρούτα, καθιστώντας πλέον ζητούμενο την ενίσχυση του εξαγωγικού προσανατολισμού και των χιλιάδων μικρών επιχειρήσεων που σχετίζονται με τον πρωτογενή τομέα, κυρίως μέσα από τη δημιουργία ομάδων ή clusters, αλλά και την υποβοήθησή τους σε επίπεδο θεσμικού πλαισίου, προβολής και προώθησης.
Αυτό αποτυπώθηκε στις τοποθετήσεις που έγιναν κατά την παρουσίαση της μελέτης τόσο από τον περιφερειάρχη Ηπείρου Αλέξανδρο Καχριμάνη, όσο και από τους προέδρους των τεσσάρων Επιμελητηρίων της Ηπείρου, που αναφέρθηκαν στα προβλήματα και τις δυσκολίες των μικρών επιχειρήσεων να «ανοίξουν» τις πόρτες των ξένων αγορών. Όλοι, ωστόσο, έκριναν ότι τα τελευταία χρόνια γίνονται προσπάθειες και κάποιες μάλιστα πολύ επιτυχημένες, που έχουν οδηγήσει τοπικά προϊόντα μικρών παραγωγών σε άλλες χώρες, ευρωπαϊκές αλλά και τρίτες.
«Οι εξαγωγές δεν είναι δύσκολες όταν έχει ποιοτικό προϊόν και πάθος με τη δουλειά σου. Αυτό έχουμε λάβει ως εμπειρία μέχρι σήμερα», σημείωσε ο κ. Καχριμάνης, προσθέτοντας πως η παρουσία στις εκθέσεις έχει συμβάλλει προς αυτή την κατεύθυνση. «Η πανδημία μας έχει σταματήσει προς το παρόν, δεν παύουν όμως οι εξαγωγές», ανέφερε και έκλεισε λέγοντας πως χρειάζεται ακόμη πολύ δουλειά σε επίπεδο τυποποίησης και παραγωγής νέων αγροδιατροφικών προϊόντων.
«Στην Ήπειρο έχουμε μικρές επιχειρήσεις και ο προσανατολισμός πρέπει να είναι διαφορετικός», σημείωσε ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Ιωαννίνων Δημήτρης Δημητρίου, επισημαίνοντας ότι το Επιμελητήριο πρόκειται να στελεχώσει το τμήμα Εξαγωγών με ειδικό σύμβουλο για τις επιχειρήσεις αυτές, καλώντας και την περιφέρεια να κάνει κάτι αντίστοιχο για να συμβουλεύουν και να καθοδηγούν άμεσα τις επιχειρήσεις.
«Τα επόμενα 2-3 χρόνια μετά το πέρας της πανδημίας θα είναι καθοριστικά για το πώς θα διαχειριστεί την επερχόμενη ύφεση η κάθε περιφέρεια, τι δράσεις θα αναλάβει και κατά πόσο θα καταφέρει να υποστηρίξει και να κατευθύνει τις τοπικές επιχειρήσεις. Συνεπώς σκοπός σήμερα είναι να σας βοηθήσουμε στο δύσκολο έργο που ήδη επιτελείται και θα κληθείτε να αντιμετωπίσετε στο προσεχές μέλλον», σημείωσε ο Οικονομικός επόπτης του ΣΕΒΕ Σίμος Διαμαντίδης.
Πέρα από οικονομικά κίνητρα για συμπράξεις των επιχειρήσεων και εξειδικευμένη συμβουλευτική, οι εκπρόσωποι των Επιμελητηρίων έθεσαν ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα που έχει να κάνει με την ανανέωση και εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού του πρωτογενούς τομέα, ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί στο συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, παρουσιάστηκαν και τα δύο νέα επιδοτούμενα προγράμματα επαγγελματικής εξειδίκευσης που υλοποιεί ο ΣΕΒΕ στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία 2014-2020» και τα οποία χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους. Ειδικότερα, ο πρώτος κύκλος κατάρτισης αφορά τον τομέα της ανάπτυξης εξαγωγικών μονάδων στον κλάδο της αγροδιατροφής – βιομηχανίας τροφίμων και ο δεύτερος στον τομέα της ανάπτυξης εξαγωγικών μονάδων στον κλάδο των δομικών υλικών.
Οι θέσεις συμμετοχής στα προγράμματα αφορούν 817 εργαζομένους, οι οποίοι θα επιλεγούν μέσω εφαρμογής ολοκληρωμένου συστήματος επιλογής και από τις 13 περιφέρειες της χώρας. Για την περιφέρεια Ηπείρου η κατανομή αφορά 47 ωφελούμενους.
