Το 1ο Μαθητικό Συνέδριο Ιστορίας του Δήμου Πωγωνίου, με θέμα «Ο Ελληνοϊταλικός Πόλεμος και η Γερμανική Κατοχή 1940–1944», πραγματοποιήθηκε από τις 14 έως τις 16 Οκτωβρίου στον Παρακάλαμο, με τη συμμετοχή 16 σχολείων, 400 μαθητών και 40 εκπαιδευτικών.
Διοργανώθηκε από τον Δήμο Πωγωνίου, σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Ηπείρου και τις Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ιωαννίνων, ενώ αποτέλεσε πρωτοβουλία του εκπαιδευτικού Θωμά Δημητρίου.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι μαθητές και οι μαθήτριες, που προσέγγισαν τα γεγονότα του πολέμου και της Κατοχής μέσα από ιστορική έρευνα, οπτικοακουστικά αφιερώματα και καλλιτεχνικές παρεμβάσεις. Οι εργασίες τους ανέδειξαν, μεταξύ άλλων, τη συμβολή της 8ης Μεραρχίας, τον αγώνα των Γυναικών της Πίνδου, τις μνήμες από τις ναζιστικές θηριωδίες και τις εμπειρίες των τοπικών κοινωνιών.
Η ιστορία μέσα από τις εργασίες των σχολείων
Το εύρος των παρουσιάσεων αποτύπωσε διαφορετικές όψεις της περιόδου, από τις συνθήκες στο μέτωπο έως την καθημερινότητα και τις μαρτυρίες των κατοίκων. Συμμετείχαν:
- Δημοτικό Σχολείο Καλπακίου: «Πωγώνι: τόπος ιστορικής μνήμης».
- 1ο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ιωαννίνων: «Ο χειμώνας του 1940–41 στην Ήπειρο: όταν ο καιρός έγινε μέρος του πολέμου».
- Μουσικό Γυμνάσιο Ιωαννίνων: μουσικό πρόγραμμα.
- 2ο Γυμνάσιο Ιωαννίνων: «Λιγκιάδες: Σιωπές που μιλούν».
- 18ο Δημοτικό Σχολείο Ιωαννίνων: «Η πρώτη γραμμή άμυνας στο Καλπάκι».
- ΕΝΕΕΓΥΛ Ιωαννίνων: «Το έπος του Σαράντα στην Ήπειρο, προφορικές μαρτυρίες».
- 1ο Δημοτικό Σχολείο Κόνιτσας: «Η εποποιία του 1940 με τα μάτια ενός αγωνιστή».
- 3ο Γυμνάσιο Ιωαννίνων: «Ήπειρος ’40: Φωνές που δε σιώπησαν…».
- Δημοτικό Σχολείο Δελβινακίου: «Το καφενείο στο Δελβινάκι – Μαρτυρίες εποχής».
- Δημοτικό Σχολείο Παρακαλάμου: «Ο Ελληνοϊταλικός Πόλεμος και η Γερμανική Κατοχή».
- Δημοτικό Σχολείο Κεφαλοβρύσου: «Η ναζιστική θηριωδία στο Κεφαλόβρυσο».
- Δημοτικό Σχολείο Κρανούλας: «Αναμνήσεις πολέμου».
- Δημοτικό Σχολείο Βουτσαρά: «Ο Ελληνοϊταλικός Πόλεμος και η Γερμανική Κατοχή 1940–1944 στα χωριά του πρώην Δήμου Μολοσσών – Ιστορική έρευνα».
- 1ο Δημοτικό Σχολείο Ελεούσας: «Το Έπος του ’40».
- Γυμνάσιο Παρακαλάμου: «Τα Ιωάννινα και η περιοχή του Παρακαλάμου στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μέσα από διηγήσεις».
- Δημοτικό Σχολείο Ντουραχάνης: θεατρικό έργο «Πέρα από τα σύνορα του μίσους».
Σύνδεση του σχολείου με τον τόπο του
Την έναρξη των εργασιών κήρυξε ο αντιδήμαρχος Παιδείας Αναστάσιος Γιούνης, ο οποίος εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη συμμετοχή και τη δουλειά των παιδιών, υπογραμμίζοντας τη σημασία της διατήρησης της ιστορικής μνήμης μέσα από τη νέα γενιά.
Η περιφερειακή διευθύντρια Εκπαίδευσης Ηπείρου Μαρίνα Μπέση χαρακτήρισε το συνέδριο πρωτοβουλία που συνδέει το σχολείο με τον τόπο του και επιτρέπει στους μαθητές να ερευνήσουν και να παρουσιάσουν την ιστορία του.
Η διευθύντρια Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ιωαννίνων Μαρία Γιαννακού αναφέρθηκε σε μια ζωντανή και δημιουργική εκπαιδευτική διαδικασία, ενώ η διευθύντρια Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Σταματούλα Λογοθέτη τόνισε ότι η τοπική ιστορία περιλαμβάνει τις μνήμες, τους αγώνες και τις θυσίες των προηγούμενων γενεών.
Ιδιαίτερη ήταν η αναφορά του Θωμά Δημητρίου, ο οποίος σημείωσε ότι το μαθητικό συνέδριο αποτελούσε όραμα του παππού του, που είχε βιώσει τον πόλεμο.
Ο Δήμος Πωγωνίου ευχαρίστησε τις σχολικές μονάδες, τους διευθυντές, τους εκπαιδευτικούς και όσους συνέβαλαν στη διοργάνωση.
Οι εκδηλώσεις «Καλπάκια 2026» συνεχίζονται με τον «Δρόμο της Νίκης» και εκδηλώσεις ιστορικής μνήμης και θα κορυφωθούν την Τρίτη 27 Οκτωβρίου, με την αναπαράσταση της Μάχης του Καλπακίου.
