Το Πορτρέτο του Βασιλιά
Μαρία Τσακίρη | Εκδόσεις Bell
Τα Πιέρια Όρη αποτελούν όχι απλώς το φόντο, αλλά την ψυχή του μυθιστορήματος της Μαρίας Τσακίρη, «Το Πορτρέτο του Βασιλιά». Εδώ, ο θρύλος, η τοπική ιστορία και το ανθρώπινο βίωμα συνυπάρχουν, ενώ ο αναγνώστης μεταφέρεται σε ένα τοπίο όπου η μνήμη επιμένει να αναμοχλεύει τραύματα και ερωτήματα.
Κεντρικό πρόσωπο του βιβλίου είναι ο διαβόητος λήσταρχος Φώτος Γιαγκούλας. Η συγγραφέας δεν μένει στην αντρική μυθολογία του, αλλά εστιάζει στις γυναίκες που διασταυρώνονται με τη διαδρομή του: τρεις γενιές, τρεις διαφορετικές στάσεις ζωής, όλες παλεύουν με το δικό τους φορτίο απέναντι στη βία και στην ανάγκη για δικαιοσύνη. Η αφήγηση δίνεται πολυεπίπεδα, με εναλλαγές προσώπων και χρόνων, δημιουργώντας ένα μωσαϊκό όπου το προσωπικό και το συλλογικό τραύμα γίνονται ένα.
Η Μαρία Τσακίρη χτίζει με ακρίβεια την ατμόσφαιρα των Πιερίων. Ο μύθος μπλέκεται με το μεταφυσικό στοιχείο: τα γκουλαγκούδια, οι μούσες και τα δάση του τόπου λειτουργούν ως σιωπηλοί μάρτυρες μιας ιστορίας που δεν λέγεται ποτέ ολόκληρη. Η παράδοση, η φτώχεια, ο ξεριζωμός, αλλά και η ανάγκη να αφήσεις αποτύπωμα περνούν μέσα από τον λόγο της συγγραφέα, χωρίς ωραιοποιήσεις ή εύκολες απαντήσεις.
Το μυθιστόρημα ξεχωρίζει για την επιμονή του στη λεπτομέρεια, την πολυφωνία και τη ρεαλιστική απεικόνιση της ζωής στα βουνά της Μακεδονίας. Οι χαρακτήρες δεν χαρίζονται: πληγώνονται, προδίδουν και προδίδονται, πορεύονται μέσα στις σκιές, αναζητώντας μια δική τους δικαίωση. Το «Πορτρέτο του Βασιλιά» θέτει ερωτήματα για το τι σημαίνει να είσαι θρύλος, να μεγαλώνεις σε τόπους φορτωμένους ιστορία και να παλεύεις με το προσωπικό χρέος απέναντι στη συλλογική μνήμη.
Ένα βιβλίο απαιτητικό, μεστό, που αφήνει τη σφραγίδα του στον αναγνώστη. Δείχνει πως η Ιστορία, ο μύθος και η μοίρα είναι τελικά μια αλυσίδα και κάθε κρίκος της ζητά τη δική του αλήθεια.
Κώδικας Τιμής της Lisa Scottoline
Εκδόσεις Μίνωας | Μετάφραση: Ντόρα Δαρβίρη
Μεταφερόμαστε σε μια εποχή όπου οι λέξεις «τιμή» και «πίστη» είχαν ακόμα βαρύτητα, κι όπου τα αρώματα των λεμονόκηπων και το άγγιγμα της γης έδιναν σάρκα σε μια κοινωνία που ακροβατεί ανάμεσα στο φως και στη σκιά. Τέσσερις βασικές ιστορίες και ήρωες που παλεύουν είτε για δικαιοσύνη, είτε για επιβίωση, είτε για μια θέση σε έναν κόσμο που αλλάζει γρήγορα και με βία.
Η Scottoline μας βάζει στο κέντρο των πραγμάτων με τον Γκαετάνο, δικηγόρο που ρισκάρει τη ζωή του στο όνομα του δικαίου, και τους αδερφούς Φιορβάντι, που φυλούν λεμονόκηπους δίνοντας όρκο πίστης έναν όρκο που κάποια μέρα θα γίνει γνωστός ως «μαφία». Η συγγραφέας πλέκει μια τοιχογραφία ανθρώπινων χαρακτήρων: η Μαφάλντα με το καταραμένο παιδί, ο Αλφρέντο με τις κατσίκες και τα μυστικά του. Το βάθος και η αυθεντικότητα με κέρδισαν, όπως και το αίσθημα μιας κοινότητας που παλεύει για να κρατήσει τα δικά της «πιστεύω» όταν όλα γύρω απειλούνται να χαθούν.
Στα θετικά του «Κώδικα Τιμής» σημειώνω το πώς η συγγραφέας εναλλάσσει με μαεστρία τη δράση, την ένταση, το σασπένς και τη συναισθηματική δύναμη. Όσοι αγαπούν τα μεγάλα καστ χαρακτήρων και τις σύνθετες διαδρομές τους, θα το απολαύσουν. Η τιμή, η πίστη, η προδοσία και η αλήθεια γίνονται εδώ καθημερινή πάλη, με την ιστορία να εξελίσσεται σαν κουβάρι και να οδηγεί τον αναγνώστη μέσα από σκοτεινά σοκάκια και φωτεινές πλατείες. Αν και σε σημεία ο αριθμός των χαρακτήρων και οι διαρκείς εναλλαγές με μπέρδεψαν, και ο ρυθμός πέφτει σε ιστορικές αναφορές, η μαεστρία της αφήγησης το κρατά όρθιο.
Το μυθιστόρημα δεν είναι ακριβώς ιστορικό, μα περισσότερο ένας ύμνος στις μικρές και μεγάλες επιλογές που καθορίζουν τη ζωή, την οικογένεια, τη δικαιοσύνη και το τίμημα της προδοσίας. Αντέχεις να κρατήσεις τον λόγο σου όταν όλα γύρω σου καταρρέουν;
Στο τέλος μιας αρχής της Σοφίας Ντούπη
Εκδόσεις ΕΞΗ
«Στο τέλος μιας αρχής» της Σοφίας Ντούπη ταξίδεψα σε μια ιστορία που μιλάει για Ελλάδα, για παρελθόν που δεν ξεχνά και για μυστικά που περιμένουν δεκαετίες να βγουν στο φως. Από την πρώτη σελίδα, ο αναγνώστης συναντά τρεις διαφορετικές ζωές που συναντιούνται σε ένα πλέγμα μνήμης, τύψεων και αγώνα για δικαιοσύνη. Ο Μανώλης, με το βάρος της στέρησης και των τραυμάτων του, η Φαίδρα που προσπαθεί να σταθεί στα πόδια της μετά από έναν μεγάλο έρωτα, και ο Πέτρος, πρώην αξιωματικός που ζει κυνηγημένος από τις πληγές και τις απώλειες του, δίνουν ξεχωριστό στίγμα.
Η κυρία Ντούπη κινεί τα νήματα με τέχνη, βάζοντας τους ήρωές της να κινούνται γύρω από έναν θάνατο που κάποιοι θέλουν να ξεχάσουν, αλλά η αλήθεια δεν ξεχνά. Τα σημάδια και οι ενοχές τους πλέκουν ένα παζλ που μεταμορφώνει το μυθιστόρημα σε ένα παιχνίδι ανάμεσα σε θρησκεία, εξουσία, σκάνδαλα και προσωπικές πληγές χωρίς όμως να γίνεται ποτέ διδακτικό ή ηθικολογικό. Η ατμόσφαιρα πότε σκληραίνει και πότε μαλακώνει, όπως στις στιγμές με το γλυκό τριαντάφυλλο, τις βόλτες στα παλιά αθηναϊκά μπαρ ή τις συνεντεύξεις που καθορίζουν τη ροή της ιστορίας. Η συγγραφέας δίνει χώρο στον αναγνώστη να αναρωτηθεί για το τι σημαίνει συγχώρεση και λύτρωση, αν μπορείς πραγματικά να αφήσεις πίσω σου το τραύμα και ποιο είναι το κόστος της αλήθειας.
Στα δυνατά στοιχεία του βιβλίου ξεχωρίζουν η αυθεντικότητα της γλώσσας, οι αληθινοί χαρακτήρες και το γεγονός ότι το τέλος μένει ανοιχτό, χωρίς εύκολες λύσεις. Αν υπάρχει ένα αρνητικό, είναι το πλήθος των προσώπων και οι χρονικές εναλλαγές που ίσως να μπερδέψουν όσους αγαπούν τη γραμμικότητα. Όμως αυτή είναι και η μαγεία: τίποτα δεν είναι απλό ή μονοσήμαντο. Στο τέλος, κάθε ιστορία αφήνει το ερώτημα: Ποιοι κύκλοι στη ζωή αξίζουν να κλείσουν και ποιοι μένουν πάντα ανοιχτοί;
