Η καύση βιομάζας, δηλαδή το άναμμα των τζακιών, αλλά και η χρήση άλλων μέσων που τα προηγούμενα χρόνια αντικατέστησαν τους λέβητες πετρελαίου, δημιουργούν το φαινόμενο, όπως ξεκάθαρα αποτυπώθηκε στην ενημερωτική ημερίδα του Δήμου Ιωαννιτών, το βράδυ της Δευτέρας.
Γι’ αυτό όλες οι λύσεις που προτείνονται, πέρα από τα μέτρα ατομικής προστασίας και την… αυτοσυγκράτηση στη χρήση των τζακιών για λόγους δημιουργίας «ατμόσφαιρας», είναι η μείωση του ενεργειακού κόστους για τους κατοίκους του λεκανοπεδίου.
Αυτή η μείωση μπορεί να επιτευχθεί μέσα από ένα «μείγμα πολιτικών», είτε άμεσων επιδοτήσεων στην αγορά καυσίμων και ρεύματος, είτε επιχορηγήσεις στην αλλαγή του τρόπου θέρμανσης. Το βέβαιο είναι πως απαιτούνται κίνητρα προς την κατεύθυνση αυτή και κυρίαρχο ρόλο σε αυτό έχει η κεντρική πολιτεία και ιδιαίτερα το Υπουργείου Περιβάλλοντος, το οποίο πέρα από κάποια πρόσθετη μοριοδότηση στο πρόγραμμα «Εξ οικονομώ», δεν φαίνεται να συμμερίζεται τους προβληματισμούς των Ιωαννίνων.
Βέβαια το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την πόλη των Ιωαννίνων και αυτό θα έπρεπε, ίσως, ακόμη περισσότερο να κινητοποιήσει την κεντρική πολιτεία για την εξεύρεση λύσεων, αφού το θέμα δεν είναι μόνο πολιτικό, αλλά περιβαλλοντικό, κοινωνικό και πρωτίστως δημόσιας υγείας.
Η ημερίδα ξεκίνησε με τους χαιρετισμούς των παρευρισκόμενων βουλευτών, κυβερνητικών και μη. Γιώργος Αμυράς, Μερόπη Τζούφη και Γιάννης Τσίμαρης αναμένουν απαντήσεις από το Υπουργείο Περιβάλλοντος στις σχετικές κοινοβουλευτικές ερωτήσεις.
Πιο συγκεκριμένα ο κ. Αμυράς επισήμανε μεταξύ άλλων ότι η αιθαλομίχλη αποτελεί «ένα τεράστιο ζήτημα που επηρεάζει άμεσα την ποιότητα ζωής των πολιτών», προσθέτοντας πως έχει ήδη θέσει το θέμα στο Κοινοβούλιο και αναμένει τις απαντήσεις των αρμόδιων υπουργείων.
Η κ. Τζούφη σημείωσε πως η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να είναι προνόμιο των λίγων. «Δεν μπορεί τα Γιάννενα να πνίγονται κάθε χρόνο από την αιθαλομίχλη και η Πολιτεία να σιωπά. Η κυβέρνηση οφείλει να αναλάβει την ευθύνη και να λάβει γενναίες αποφάσεις που θα προστατεύσουν τη δημόσια υγεία, το περιβάλλον και το εισόδημα των πολιτών».
Ο κ. Τσίμαρης επισήμαινε ότι η αιθαλομίχλη συνιστά συνεχή απειλή για την υγεία των πολιτών και συνδέεται με την ενεργειακή φτώχεια και την απουσία ουσιαστικού σχεδίου για την ενεργειακή μετάβαση.
Κοινή συνισταμένη ότι πρέπει να υπάρξει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την αντιμετώπιση του φαινομένου, σε συνδυασμό με τοπικές δράσεις από τους τοπικούς φορείς, αλλά και τους πολίτες. Η παρακολούθηση του φαινομένου της αιθαλομίχλης προφανώς έχει την δική της επιστημονική σημασία, αλλά όπως η επιστημονική κοινότητα πολλάκις τονίζει τα βραχυπρόθεσμα, μέσο και μακροπρόθεσμα αποτελέσματα της ρύπανσης του αέρα είναι γνωστά και σημασία έχει η πρόληψη και η αντιμετώπιση.
Στις ενέργειες της Περιφέρειας Ηπείρου τόσο για την παρακολούθηση του φαινομένου, όσο και για την ενημέρωση των πολιτών αναφέρθηκε ο Περιφερειάρχης Αλέξανδρος Καχριμάνης. Όπως ανέφερε, οι μετρήσεις δείχνουν αυξημένες τιμές μικροσωματιδίων για ορισμένες ώρες της ημέρας, κάτι που δεν επιτρέπει –με βάση την ΚΥΑ του 2014– την ενεργοποίηση επιδοτήσεων στο ηλεκτρικό ρεύμα, ένα θέμα που επίσης τέθηκε από πολλούς και απαιτεί απαντήσεις ή ακόμη και νομοθετικές ρυθμίσεις από τα συναρμόδια υπουργεία.
Ο κ. Καχριμάνης επανέλαβε την πρόταση, ύψους 10 εκ. ευρώ, που έχει κατατεθεί στην Επιτροπή Παρακολούθησης του ΕΣΠΑ 2021-2027 για ειδική επιχορήγηση στα νοικοκυριά των Ιωαννίνων για πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών με επίκεντρο την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας, καθώς, σύμφωνα με τις παρατηρήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν επιτρέπεται η επιχορήγηση αποκλειστικά για αντλίες θερμότητας.
«Αν εγκριθεί, θα δοθεί ουσιαστική ανάσα στα πιο ευάλωτα νοικοκυριά», συμπλήρωσε, επισημαίνοντας ότι το πρόγραμμα “Εξοικονομώ” εξακολουθεί να παρουσιάζει δυσκολίες και καθυστερήσεις.
Ο Δήμαρχος Ιωαννίνων Θωμάς Μπέγκας, τόνισε ότι χρειάζονται στοχευμένα χρηματοδοτικά εργαλεία, επιδοτήσεις για ενεργειακές αναβαθμίσεις και κοινωνική στήριξη για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά, ώστε να αντικατασταθούν τα ρυπογόνα μέσα θέρμανσης με φιλικότερες τεχνολογίες. Πρόσθεσε δε ότι ο Δήμος καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια, ωστόσο χωρίς κεντρικές αποφάσεις και ενιαία στρατηγική δεν μπορεί να υπάρξει οριστική λύση.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη χρήση των τζακιών, διαχωρίζοντας τους πολίτες σε δύο κατηγορίες, εκείνους που τα ανάβουν για συντροφιά και όσους τα χρησιμοποιούν ως μοναδικό μέσο θέρμανσης. Ξεκαθάρισε ότι ο Δήμος δεν προτίθεται να στιγματίσει τα νοικοκυριά που αναγκάζονται, για οικονομικούς λόγους, να θερμαίνονται με ξύλο, αλλά ζητά υπεύθυνη στάση από όσους τα χρησιμοποιούν για λόγους ευκολίας ή συνήθειας.
«Στόχος μας είναι δίκαιες πολιτικές με κριτήρια κοινωνικής δικαιοσύνης και πραγματική στήριξη στους πιο αδύναμους», υπογράμμισε, καλώντας επιστήμονες, φορείς και πολίτες σε κοινή δράση για καθαρότερο αέρα και καλύτερη ποιότητα ζωής στα Γιάννενα.
Ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ηπείρου Ιωάννης Τσίγκρος επεσήμανε ότι η κατάσταση έχει επιδεινωθεί την τελευταία δεκαετία, υπενθυμίζοντας πως το ΤΕΕ έχει ήδη καταθέσει μια ολοκληρωμένη πρόταση αντιμετώπισης του φαινομένου, ενώ σύντομους χαιρετισμούς απηύθυναν ο εκπρόσωπο του Ιατρικού Συλλόγου Ιωαννίνων, Παναγιώτης Ζώης και της Ένωσης Ελλήνων Χημικών, Γιώργος Χασιώτης, επισημαίνοντας τους σοβαρούς κινδύνους που συνεπάγεται η μακροχρόνια έκθεση των κατοίκων στα αιωρούμενα σωματίδια.
Το έργο της ειδικής Επιτροπής που έχει συγκροτηθεί από τον Δήμο για την αντιμετώπιση του προβλήματος, αλλά και τις διεκδικήσεις προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος συνόψισε ο αντιδήμαρχος Περιβάλλοντος Άρης Κασσής. Μεταξύ των τελευταίων είναι η επιδότηση αντλιών θερμότητας, η επιδότηση πετρελαίου θέρμανσης και η ενεργοποίηση του νόμου για την έκπτωση ρεύματος σε περιόδους αυξημένης ρύπανσης. Κλείνοντας, στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της προσωπικής ευθύνης, επισημαίνοντας ότι μεγάλο ποσοστό των ρύπων προέρχεται από κατοικίες που χρησιμοποιούν το τζάκι όχι για θέρμανση αλλά για ατμόσφαιρα, καθώς και από την υπερβολική χρήση Ι.Χ. στην πόλη.
«Η προστασία του περιβάλλοντος είναι υπόθεση όλων μας», υπογράμμισε, καλώντας τους πολίτες να αναλογιστούν τη δική τους συμβολή στο πρόβλημα, αλλά και την πολιτεία να «μην κωφεύει».
