Το Δελβινάκι και το πρόσφατα ανακαινισμένο Αρρεναγωγείο – Παρθεναγωγείο θα αποτελέσουν τη βάση του 4ου Θερινού Σχολείου Ιστορίας και Οικονομίας (HISEC 2025), που πραγματοποιείται από την Πέμπτη έως και την Κυριακή, με τη συμμετοχή διακεκριμένων επιστημόνων και φοιτητών από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Η φετινή ακαδημαϊκή δράση με τίτλο «Crises IV: Περιβάλλον και Κυκλική Οικονομία» διοργανώνεται από κοινού από εργαστήρια του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και του Ελληνικού Ανοιχτού Πανεπιστημίου.
«Η συνεργασία μας με το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, η οποία επισφραγίστηκε και με την υπογραφή μνημονίου συνεργασίας, αποδίδει ήδη καρπούς. Ο Δήμος Πωγωνίου στηρίζει ενεργά την ακαδημαϊκή κοινότητα και είναι περήφανος, που φιλοξενεί δράσεις όπως το HISEC 2025, που ενισχύουν την επιστημονική έρευνα, τον πολιτισμό και την εξωστρέφεια της περιοχής. Η παρουσία φοιτητών και επιστημόνων στα χωριά μας αποτελεί πνοή ζωής και ανανέωσης. Το ιστορικό κτήριο του Αρρεναγωγείου-Παρθεναγωγείου, που ανακαινίστηκε με σεβασμό στην τοπική αρχιτεκτονική, μετατρέπεται σε φάρο γνώσης και πολιτισμού, αποδεικνύοντας ότι το Πωγώνι μπορεί να πρωταγωνιστήσει στον τομέα της εκπαίδευσης και της καινοτομίας», δήλωσε κατά τη διάρκεια συνέντευξης τύπου ο δήμαρχος Πωγωνίου Κώστας Καψάλης.
Συγχρόνως, τόνισε ότι η φετινή θεματική για την κυκλική οικονομία αναδεικνύει σύγχρονες προκλήσεις μέσα από ένα πολυεπιστημονικό πρίσμα, με στόχο την ενίσχυση της ακαδημαϊκής σκέψης, αλλά και την ενδυνάμωση τοπικών κοινοτήτων.
Από την πλευρά του, το μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Κωνσταντίνος Καραμάνης ευχαρίστησε τον Δήμο Πωγωνίου για την αμέριστη στήριξη και υπογράμμισε ότι, στο πλαίσιο της στρατηγικής επιδίωξης της διασύνδεσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων με την τοπική κοινωνία και της ανάγκης αξιοποίησης της ακαδημαϊκής γνώσης για την ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών, η συνεργασία με τον Δήμο Πωγωνίου αποτελεί μια ουσιαστική ευκαιρία, ώστε η γνώση, η έρευνα και η καινοτομία να φτάσουν σε κάθε γωνιά του τόπου μας.
«Πρόκειται για μια εκπαιδευτική πρωτοβουλία, που φέρνει κοντά το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, τη νεολαία, τους ειδικούς και την τοπική κοινωνία. Το Πωγώνι, με τη μοναδική φυσική του ομορφιά και την πλούσια πολιτιστική του κληρονομιά, αποτελεί το ιδανικό πεδίο για να συζητήσουμε σύγχρονες λύσεις σε περιβαλλοντικά ζητήματα και να εξετάσουμε πώς η Κυκλική Οικονομία μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη, προς όφελος του τόπου και των ανθρώπων του», σημείωσε.
Παράλληλα, ο κ. Καραμάνης επεσήμανε ότι η Κλιματική Κρίση και η ανάγκη ορθής διαχείρισης των φυσικών πόρων είναι παγκόσμιες προκλήσεις, που όμως επηρεάζουν άμεσα και τις τοπικές κοινωνίες. Η Κυκλική Οικονομία προτείνει ένα μοντέλο, που βασίζεται στη μείωση αποβλήτων, στην επαναχρησιμοποίηση και στην εξοικονόμηση πόρων — λύσεις που μπορούν να εφαρμοστούν στην καθημερινότητα του τόπου.
Πιο αναλυτικά, από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων συμμετέχουν το Εργαστήριο Αγοράς Εργασίας, Απασχόλησης και Περιφερειακής Ανάπτυξης (Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής), το Εργαστήριο Μελέτης Νεότερων και Σύγχρονων Κοινωνιών (Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας), το Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Οικονομικής και Κοινωνικής Πολιτικής (Τμήμα Οικονομικών Επιστημών) και το Εργαστήριο Βαλκανικών και Ανατολικών Μουσικών, Ιστορίας και Πολιτισμών (Τμήμα Μουσικών Σπουδών), ενώ από το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο το Εργαστήριο Οικονομικής Ανάλυσης και Πολιτικής (Σχολή Κοινωνικών Επιστημών).
Το HISEC 2025 επικεντρώνεται στις πολλαπλές όψεις της κυκλικής οικονομίας, εξετάζοντας ιστορικές και κοινωνικο-οικολογικές διαστάσεις. Θα αναλυθούν διαφορετικές προσεγγίσεις και ο αντίκτυπός τους στη διαμόρφωση μιας βιώσιμης, συμπεριληπτικής και δημοκρατικής κοινωνίας. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε 30 προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές, αποφοίτους και υποψήφιους διδάκτορες.
Στο Θερινό Σχολείο θα διδάξουν μέλη ΔΕΠ από τα συνεργαζόμενα Πανεπιστήμια, καθώς και προσκεκλημένοι ομιλητές, μεταξύ των οποίων ο καθηγητής στο Audencia Business School (Γαλλία) και μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Μάνθος Ντελής, η αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιστορίας του Νέου Ελληνισμού (ΕΚΠΑ) Βάσω Σειρηνίδου, ο καθηγητής Κοινωνικής Λαογραφίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Βασίλης Νιτσιάκος και ο λογοτέχνης και μεταφραστής Μιχάλης Μακρόπουλος.
Οι εργασίες θα ξεκινήσουν στις 7 το απόγευμα της Πέμπτης με χαιρετισμούς από την πρύτανη του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Άννα Μπατιστάτου, τον πρύτανη του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου Εμμανουήλ Κουτούζη, το μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Κωνσταντίνο Ζωγράφο, τον αντιπρύτανη Διεθνών Σχέσεων, Εξωστρέφειας και Δια Βίου Μάθησης καθηγητή Ξενοφώντα Μπήτσικα, τον δήμαρχο Πωγωνίου και τον πρόεδρο της τοπικής κοινότητας Δελβινακίου Γεώργιο Τσιώνη. Η κεντρική ομιλία θα γίνει από τον κ. Ντελή με θέμα «Η χρηματοδότηση της Βιώσιμης Οικονομίας».
Την Παρασκευή θα γίνουν οι εξής διαλέξεις:
• 09:00-10:00 «Κλιματική Αλλαγή και Βιώσιμη Ανάπτυξη: Ο Ρόλος της Διακυβέρνησης στην Επίτευξη του SDG13», Ειρήνη Τριάρχη, Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
• 10:00-11:00 «Θύμησες κυκλικής οικονομίας από την ύπαιθρο κι άλλες από το άστυ», Κωνσταντίνος Καρανάτσης Αναπλ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
• 11:00-12:00 «Από την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση στη συμμετοχή: Η κομποστοποίηση ως πράξη κυκλικής συνείδησης στην πανεπιστημιακή κοινότητα», Ευάγγελος Κουμανάκος Αναπλ. Καθηγητής Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου
• 12:00-13:00 «Η ανάπτυξη της Κυκλικής Οικονομίας στις συνθήκες της ενιαίας Παγκόσμιας Οικονομίας», Ευστράτιος Κυπριωτέλης Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
• 19:00-21:00 Στρογγυλή Τράπεζα με συμμετοχή του Καθηγητή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Βασίλη Νιτσιάκου και του συγγραφέα Μιχάλη Μαρκόπουλου με θέμα: «Η Γη που Θυμάται: Ιστορίες του Τόπου και της Αντοχής». Συντονισμός: Λάμπρος Φλιτούρης Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Σχολιασμός: Ασπασία (Σίσσυ) Θεοδοσίου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
Το Σάββατο 5 Ιουλίου θα ακολουθήσουν:
• 09:00-10:00 «Επανεξετάζοντας την Καινοτομία και Επιχειρηματικότητα μέσα από τον σχεδιασμό Βιώσιμων Προϊόντων», Γιώργος Γκωλέτσης Αναπλ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
• 10:00-11:00 «Νερό, Γη και Πόλεμος: Περιβαλλοντική Ιστορία της Παλαιστίνης», Λάμπρος Φλιτούρης Αναπλ. Καθηγητής, Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
• 11:00-12:00 «Ο «κυρ Παναγιώτης», ο «κυρ Νικολάκης», το Περιβάλλον και η 4η Αυγούστου», Στράτος Δορδανάς Αναπλ. Καθηγητής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
• 12:00-13:00 «Πώς η ουσιαστική σχέση Ανθρώπων – Ζώων βοηθά το Περιβάλλον και την Κυκλική Οικονομία;», Άννα Μανδυλαρά Αναπλ. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
• 17:30 – 19:00 Επίσκεψη – Ξενάγηση Ιερά μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Άβελ στη Βήσσανη Πωγωνίου
• 19:30-20:30 Κεντρική ομιλία: Βασιλική Σειρηνίδου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών με θέμα «Γιατί το Περιβάλλον αφορά τους ιστορικούς? Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική Ιστορία».
Το πρόγραμμα θα εμπλουτιστεί με πολιτιστικές δραστηριότητες όπως πεζοπορικές διαδρομές στη φύση του Πωγωνίου και τη λίμνη Ζαραβίνα, επίσκεψη στην ιστορική Μονή Ζωοδόχου Πηγής (Άβελ) στη Βήσσανη Πωγωνίου και βραδιά παραδοσιακής πωγωνήσιας μουσικής.
