Η νέα γεωχωρική πλατφόρμα «ΜΕΤΡΟΝΟΜΟΣ – Metronome: Design, M&E, City-Transformative Intelligence» παρουσιάστηκε στα Ιωάννινα και δίνει τη δυνατότητα συγκέντρωσης, απεικόνισης και ανάλυσης διαφορετικών δεδομένων για την πόλη.
Δεν λειτουργεί, ωστόσο, μόνο ως ένας ψηφιακός χάρτης. Σχεδιάστηκε ως εργαλείο υποστήριξης αποφάσεων, μέσω του οποίου ο Δήμος θα μπορεί να γνωρίζει με μετρήσιμα στοιχεία την υφιστάμενη κατάσταση, να εξετάζει εναλλακτικά σενάρια και να υπολογίζει το αποτέλεσμα που μπορεί να επιφέρει κάθε παρέμβαση.
Έργο προϋπολογισμού 1 εκατ. ευρώ
Ο «ΜΕΤΡΟΝΟΜΟΣ» αποτελεί δράση συνολικού προϋπολογισμού 1 εκατ. ευρώ, η οποία υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του NetZeroCities και της Ευρωπαϊκής Αποστολής για τις 100 Κλιματικά Ουδέτερες και Έξυπνες Πόλεις, με χρηματοδότηση από το Horizon Europe.
Τα Ιωάννινα και η Κοζάνη συμμετέχουν στο πρόγραμμα Enabling City Transformation, το οποίο χρηματοδοτεί καινοτόμες δράσεις για την επιτάχυνση της πορείας προς την κλιματική ουδετερότητα.
Επικεφαλής εταίρος είναι ο Δήμος Ιωαννιτών, ενώ στο εταιρικό σχήμα συμμετέχουν ο Δήμος Κοζάνης, το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών – Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης, η Break Even Consulting και η Ελληνική Στατιστική Αρχή.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί και εξελίσσει την τεχνογνωσία που αναπτύχθηκε στο ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα EIFFEL H2020. Το συγκεκριμένο έργο είχε διάρκεια 36 μηνών, συμμετοχή 19 εταίρων και χρηματοδότηση περίπου 5 εκατ. ευρώ, με αντικείμενο την αξιοποίηση δεδομένων Παρατήρησης της Γης για την προσαρμογή και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Από τα δεδομένα στις αποφάσεις
Κατά την παρουσίαση, ο διευθυντής του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης και αντιπρόεδρος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών Ευάγγελος Γερασόπουλος εξήγησε ότι η πλατφόρμα επικεντρώνεται σε κρίσιμους τομείς για την κλιματική μετάβαση.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- η ενεργειακή αποδοτικότητα των κτιρίων,
- η δυνατότητα ανάπτυξης φωτοβολταϊκών στις στέγες,
- η ηλεκτροκίνηση και οι οδικές μεταφορές,
- η παρουσία και η συνδεσιμότητα του αστικού πρασίνου,
- οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου,
- η ποιότητα της ατμόσφαιρας.
Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα του «ΜΕΤΡΟΝΟΜΟΥ» είναι η δυνατότητα χωρικής ανάλυσης. Η πλατφόρμα μπορεί να υποδεικνύει σε ποια σημεία της πόλης μια συγκεκριμένη παρέμβαση αναμένεται να έχει το μεγαλύτερο αποτέλεσμα.
Ο Δήμος θα μπορεί, για παράδειγμα, να εξετάζει πού υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη ή δυνατότητα για ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων, εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, ανάπτυξη και σύνδεση πράσινων χώρων, ενίσχυση της ηλεκτροκίνησης ή περιορισμό των εκπομπών από τις μεταφορές.
Η ανάλυση που έχει ήδη πραγματοποιηθεί αποτύπωσε την παρουσία του πρασίνου στα Ιωάννινα και ανέδειξε προτάσεις για την καλύτερη σύνδεση των πράσινων χώρων, ώστε να μεγιστοποιείται το όφελος για τους κατοίκους. Παράλληλα, καταγράφηκαν ζητήματα ατμοσφαιρικής ρύπανσης, προκειμένου να εξεταστεί πώς οι παρεμβάσεις για την κλιματική ουδετερότητα μπορούν να βελτιώσουν και την ποιότητα του αέρα.
Εναλλακτικά σενάρια πριν από κάθε παρέμβαση
Με βάση τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί, το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών ανέπτυξε διαφορετικά σενάρια για την εξέλιξη της πόλης.
Μέσω αυτών, ο Δήμος θα μπορεί να εξετάζει μία ή περισσότερες παρεμβάσεις και να υπολογίζει την αναμενόμενη επίδρασή τους τόσο στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου όσο και σε άλλους δείκτες, όπως η ποιότητα της ατμόσφαιρας.
Πριν από την επιλογή μιας πολιτικής ή την υλοποίηση ενός έργου θα μπορεί, επομένως, να υπάρχει μια ποσοτικοποιημένη εκτίμηση του αποτελέσματός του. Η δυνατότητα αυτή μπορεί να συμβάλει στην ιεράρχηση των παρεμβάσεων και στην καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων.
Μια πλατφόρμα που θα ενημερώνεται διαρκώς
Ο «ΜΕΤΡΟΝΟΜΟΣ» δεν αποτελεί μια στατική μελέτη που ολοκληρώνεται με την παράδοση συγκεκριμένων μετρήσεων. Είναι ένα δυναμικό εργαλείο, το οποίο μπορεί να επικαιροποιείται και να εμπλουτίζεται συνεχώς.
Στην πλατφόρμα έχουν ενσωματωθεί στοιχεία από τον Δήμο Ιωαννιτών, την Ελληνική Στατιστική Αρχή, δορυφορικές καταγραφές και δεδομένα Παρατήρησης της Γης. Μπορούν επίσης να προστίθενται πληροφορίες από αισθητήρες ατμοσφαιρικής ρύπανσης και από νέα δίκτυα μετρήσεων που θα αναπτύσσονται στην πόλη.
Όσο αυξάνεται ο όγκος των δεδομένων, τόσο πληρέστερη θα γίνεται η εικόνα της πόλης και ακριβέστερη η αξιολόγηση των πολιτικών που εφαρμόζονται.
Παράλληλα, ο «ΜΕΤΡΟΝΟΜΟΣ» σχεδιάστηκε ως πλατφόρμα ανοιχτών δεδομένων, ώστε οι πληροφορίες που παράγονται να είναι διαθέσιμες όχι μόνο στις υπηρεσίες και στην πολιτική ηγεσία του Δήμου, αλλά και σε φορείς, ερευνητικά και εκπαιδευτικά ιδρύματα, επαγγελματίες και πολίτες.
Θ. Γιωτίτσας: «Επιστημονική γνώση και σωστές αποφάσεις»
Στη σημασία της συνεργασίας και της επιστημονικής τεκμηρίωσης αναφέρθηκε ο αντιδήμαρχος Προγραμματισμού, Έργων και Ανάπτυξης Θωμάς Γιωτίτσας.
Όπως σημείωσε, για τα Ιωάννινα, που συμμετέχουν στην Ευρωπαϊκή Αποστολή των 100 Κλιματικά Ουδέτερων και Έξυπνων Πόλεων και έχουν υπογράψει Κλιματικό Σύμφωνο με ορίζοντα το 2030, η ύπαρξη πραγματικών δεδομένων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη λήψη των κατάλληλων αποφάσεων.
«Στο τέλος της ημέρας αυτό είναι που μετράει, το πώς θα παντρέψουμε την επιστημονική γνώση με τη λήψη των σωστών αποφάσεων για το καλό των πολιτών», τόνισε.
Ο κ. Γιωτίτσας ευχαρίστησε τον Δήμο Κοζάνης, το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, την ΕΛΣΤΑΤ, την Break Even Consulting, καθώς και τα στελέχη και τους συνεργάτες του Δήμου Ιωαννιτών που συμμετείχαν στην υλοποίηση του έργου.
Η πλατφόρμα είναι διαθέσιμη στη διεύθυνση portal.metronomeproject.eu/metronome/.
