«Μεφίστο»… σε βιβλίο και ταινία

Το βιβλίο θα παρουσιάσει η μεταφράστρια, ενώ χαιρετισμό θα απευθύνει ο δήμαρχος Ιωαννίνων Μωυσής Ελισάφ. Θα ακολουθήσει η προβολή της ταινίας «Μεφίστο» σε σκηνοθεσία Ίστβαν Ζάμπο (1981, 144΄).
Το μυθιστόρημα «Μεφίστο» διηγείται την ιστορία του ηθοποιού Χέντρικ Χέφγκεν, από το ξεκίνημά του στο Θέατρο Τέχνης του Αμβούργου το 1926 μέχρι το 1936, όταν ο Χέφγκεν αναδείχθηκε λαμπρό αστέρι του νέου Ράιχ. Όταν οι ναζί καταλαμβάνουν την εξουσία στη Γερμανία, εκείνος απαρνείται το κομμουνιστικό παρελθόν του και εγκαταλείπει σύζυγο και ερωμένη για να συνεχίσει να παίζει στο θέατρο. Ο πτέραρχος πρωθυπουργός και ο υπουργός προπαγάνδας τον πρόσεξαν στην παράσταση του «Μεφίστο» και ο Χέφγκεν έγινε διευθυντής του Κρατικού Θεάτρου. Συνάπτει, λοιπόν, συμφωνία με τον Διάβολο, προδίδοντας τις αξίες που άλλοτε υποστήριζε. Στο τέλος, γίνεται «μαϊμού της εξουσίας», «παλιάτσος που διασκεδάζει δολοφόνους». Αλλά οι ηθικές συνέπειες της προδοσίας του αρχίζουν να τον κυνηγούν, μετατρέποντας τον κόσμο των ονείρων του σε εφιάλτη.
Το βιβλίο είναι ένα πανόραμα της κοινωνίας στο Γ’ Ράιχ, με σαφή στοιχεία σάτιρας. Ο Κλάους Μανν βλέπει τον ηθοποιό Χέφγκεν ως το σύμβολο «ενός εξ ολοκλήρου αναληθούς, ανήθικου καθεστώτος», όπως έγραψε στην αυτοβιογραφία του.
Το «Μεφίστο» δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά το 1936 στο Άμστερνταμ, στον εκδοτικό οίκο Querido, που εξέδιδε βιβλία εξόριστων γερμανόφωνων συγγραφέων, όπως του Alfred Döblin, του Heinrich Mann, του Joseph Roth και της Anna Seghers. Μετά την πρώτη του έκδοση, δημοσιεύτηκε σύντομα σε 19 χώρες. Το 1966 απαγορεύτηκε με δικαστική απόφαση η κυκλοφορία του στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας. Το 1981, παρά την απαγόρευση, κυκλοφόρησε μια νέα έκδοσή του και το βιβλίο απέκτησε φανατικό κοινό.
Ο Κλάους Μανν (1906-1949), ο πρωτότοκος γιος του Τόμας Μανν, του διασημότερου γερμανού συγγραφέα εκείνης της εποχής, εξόριστος, χωρίς μόνιμη κατοικία, έζησε μια ζωή εξαιρετικά δύσκολη και μελαγχολική σε μια ταραγμένη εποχή. Διακεκριμένος συγγραφέας από νεότατη ηλικία, δημοσίευσε μια σειρά έργα, που συχνά αμφισβητήθηκαν. Το 1936 αναχώρησε για την Αμερική. Έπειτα από μικρό χρονικό διάστημα του αφαιρέθηκε η γερμανική ιθαγένεια. Ο «Λούντβιχ» (Vergittertes Fenster), το προτελευταίο μυθιστόρημά του στα γερμανικά, θεωρείται από πολλούς το αριστούργημά του. Τελευταίο βιβλίο του στα γερμανικά «Το Ηφαίστειο» (Der Vulkan, 1939), για τον κόσμο των εξόριστων Γερμανών διανοουμένων και των Εβραίων ανά τον κόσμο, που μαζί με τον «Έβδομο Σταυρό» της Άννας Ζέγκερς θεωρείται ένα από τα πιο σημαντικά μυθιστορήματα για το θέμα της εξορίας. Απέκτησε την αμερικανική ιθαγένεια το 1943. Η αυτοβιογραφία του «Το σημείο καμπής» (The Turning Point, 1941-1945) γράφτηκε στα αγγλικά. Έδωσε τέλος στη ζωή του στις 21 Μαΐου 1949 στις Κάννες, στη Γαλλία.
Αναφορικά με την ταινία «Μεφίστο», το σενάριο συνέγραψαν οι Πέτερ Ντομπάι και Ίστβαν Ζάμπο. Η μουσική είναι του ΖντένκοΤάμασι και παίζουν οι Κλάους Μαρία Μπραντάουερ, Μαρίζα Μπέρενσον, Κριστίνα Γιάντα, Πέτερ Αντοράι και Ίλντικο Μπανσάγκι.
Η ταινία έχει αποσπάσει βραβείο Όσκαρ Ξενόγλωσσης ταινίας, το 1982. Επίσης έχει τιμηθεί με Βραβείο Σεναρίου και Βραβείο FIPRESCI στο Φεστιβάλ των Καννών, το 1981 και Βραβείο καλύτερης ταινίας της Ένωσης Αμερικανών Κριτικών.
Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη. Κράτηση θέσεων στο τηλέφωνο 26510 83940, εσωτερικό 158, καθημερινά (εκτός αργιών και Σαββατοκύριακου) από τις 10 το πρωί έως τις 2 το μεσημέρι.