Στο επίκεντρο η τροφή και η διατροφή στο 7ο Θερινό Σχολείο Τζουμέρκων

Το Θερινό Σχολείο οργάνωσε το τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του πανεπιστημίου Θεσσαλίας, σε συνεργασία με το τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, τον δήμο Βορείων Τζουμέρκων, την περιφέρεια Ηπείρου, τον Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Τζουμέρκων, Κοιλάδας Αχελώου, Αγράφων & Μετεώρων και τον Σύνδεσμο Συρρακιωτών Ιωαννίνων. Συνέπραξε η Εκκλησιαστική Επιτροπή Αγίου Νικολάου Συρράκου, η Ιστορική και Λαογραφική Εταιρεία Τζουμέρκων, το περιοδικό Τζουμερκιώτικα Χρονικά, καθώς και ο Όμιλος Φίλων Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης «Θ.Παπαγιάννης», το Κάντο Μεντιτερρανέο ΑΜΚΕ Πολιτισμού και το Brigade of Gastronomy.
Τις τρεις πρώτες ημέρες πραγματοποιήθηκαν τα θεωρητικά μαθήματα στο Συνεδριακό Κέντρο «Κ. Κρυστάλλης», τις επόμενες δυο οι φοιτητές διεξήγαγαν επιτόπια έρευνα σε Συρράκο, Καλαρρύτες και Πράμαντα, ενώ την τελευταία ημέρα οι συμμετέχοντες παρουσίασαν τα ερευνητικά τους πορίσματα.
Στη διάρκεια των εργασιών αναπτύχθηκε γόνιμος προβληματισμός, χάρη στη συμμετοχή σημαντικών επιστημόνων (λαογράφοι, εθνολόγοι, διατροφολόγοι, φιλόσοφοι, ανθρωπολόγοι, γεωπόνοι, γλύπτες) από ελληνικά πανεπιστήμια και ερευνητικά ινστιτούτα, οι οποίοι κατέθεσαν εξαιρετικές απόψεις για τα θέματα που απασχόλησαν την εκπαιδευτική διαδικασία. Στη φετινή διοργάνωση προστέθηκε η εκπαίδευση των συμμετεχόντων στη μεθοδολογία και τις τεχνικές της επιτόπιας έρευνας, η οποία προϋποθέτει εμπειρία και γνώση, για να είναι χρήσιμη.
Υψηλό ήταν και το επίπεδο των συμμετεχόντων (μεταπτυχιακοί και ενεργοί ερευνητές), γεγονός που διευκόλυνε τη συζήτηση, η οποία προσδίδει στην εκπαιδευτική διαδικασία στοιχεία αξιοπαρατήρητης σοβαρότητας. Αυτή η διάσταση δημιούργησε και δημιουργεί προϋποθέσεις, ώστε να αναδεικνύεται το Θερινό Σχολείο σε αξιόπιστο εκπαιδευτικό θεσμό.
Σταθερή και αμετακίνητη φροντίδα του Θερινού Σχολείου είναι η συνάντηση του θεωρητικού, και ερευνητικού λόγου με την εμπειρία και το βίωμα των επιχειρηματιών και επαγγελματιών της περιοχής. Η αφετηρία αυτής της επιλογής είναι η διαπιστωμένη ανάγκη να υπάρξει ωφέλεια τόσο για τους επιστήμονες, ακούγοντας τον βιωματικό λόγο όσο και για τους επαγγελματίες, που μπορεί να αποκομίσουν οφέλη από τους ερευνητές.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην προσπάθεια να κατανοηθεί η ιστορική πορεία του ανθρώπου με τη μελέτη των τροφών και τις αλλαγές των προτιμήσεων στο διατροφολόγιο. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των γλυκαντικών, που ταυτίζονται για ένα διάστημα με τα παραδοσιακά γλυκαντικά (μέλι, πετιμέζι), ώσπου εισβάλλει η ζάχαρη ως αποτέλεσμα των γενικότερων παγκόσμιων ανακατατάξεων, που επηρεάζουν και την οικονομία αλλά και την υγεία.
Ένα άλλο θέμα ήταν η συμπληρωματική οικονομία είτε με την καλλιέργεια κήπου από κατοίκους των χωριών ή από καταγόμενους που ζουν στην πόλη. Το θέμα αυτό αποτέλεσε και πεδίο έρευνας μιας ερευνητικής ομάδας, η οποία κατέγραψε τους κήπους αλλά και άλλες δράσεις, ενώ ταυτόχρονα συζήτησε με όσους καλλιεργούν κήπους ή ασχολούνται με άλλες δραστηριότητες.
Επίσης, το Θερινό Σχολείο εστίασε στους έμφυλους ρόλους στη διαδικασία παραγωγής της διατροφής αλλά και την προσφορά της στις επιχειρήσεις. Με άλλα λόγια, έχει μεταβληθεί το παραδοσιακό μοντέλο, κατά το οποίο η γυναίκα είχε συγκεκριμένο ρόλο σ’ όλα αυτά;. Συνεχίζεται ο καταμερισμός της εργασίας ανάλογα με το φύλο; Το θέμα αποτέλεσε πεδίο έρευνας για τη δεύτερη ερευνητική ομάδα.
Η τρίτη ερευνητική ομάδα ασχολήθηκε με το ποια είναι η σχέση της παράδοσης στην ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας και του τουρισμού στην περιοχή των Τζουμέρκων. Στην περίπτωση αυτή, η παράδοση συγκεκριμενοποιήθηκε στη χρήση των τοπικών προϊόντων (κρέατα, γαλακτομικά, αυγά, κ.λπ.). Επιπρόσθετα, δόθηκαν απαντήσεις στο ερώτημα αν η τοπική αγορά μπορεί να ανταποκριθεί στον τουρισμό και την αύξηση του αριθμού των καταναλωτών.
Ως απόρροια των προηγουμένων ερωτημάτων ανέκυψε το ερώτημα για την τοπικότητα. Με δεδομένο το γεγονός πως χρησιμοποιούνται προϊόντα από άλλες περιοχές, πόσο τοπικά είναι τα προσφερόμενα. Κατά συνέπεια, τίθεται προς διερεύνηση η επιστροφή στη συζήτηση για την τοπικότητα και πώς αυτή διαμορφώνεται στις νέες συνθήκες.
Ένα άλλο παρεπόμενο της διερεύνησης της σχέσης της τοπικότητας/παράδοσης με την επιχειρηματικότητα και τον τουρισμό είναι η ανάγκη για οριζόντια συνεργασία ανάμεσα στα χωριά και τις επιχειρήσεις. Με τη δημιουργία ενός είδους επιχειρηματικών πυρήνων, μια απλοϊκή μορφή clusters, δίνεται νέο περιεχόμενο στην έννοια της τοπικότητας.