Μάλιστα, οι διαδικασίες θα πρέπει να προχωρήσουν άμεσα, ενόψει και της ένταξης της Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης του Σουλίου, που θα υποβάλλει η περιφέρεια Ηπείρου στη νέα προγραμματική περίοδο 2021-2027, η οποία ουσιαστικά ξεκινά στις αρχές του 2023 και θα διαρκέσει έως το 2029. «Δεν είναι πολύς ο χρόνος αν σκεφτεί κανείς πόσα πράγματα πρέπει να ωριμάσουμε», σημείωσε χαρακτηριστικά η κ. Μενδώνη, κατά τον χαιρετισμό της, μετά την παρουσίαση των επιμέρους μελετών που έγινε από τους ειδικούς.
«Για κάθε πράγμα έρχεται ο χρόνος του και στην περίπτωση του Σουλίου έχει να κάνει με την αντοχή του πολιτιστικού του αποθέματος. Ο κόμπος έχει φτάσει στο χτένι. Ή θα αποφασίσουμε όλοι μαζί να κάνουμε κάτι για να σωθεί η περιοχή αυτή -και θα δούμε ποια είναι αυτή- ή θα πούμε μεμψίμοιρα ότι δεν κάνουμε τίποτα», τόνισε η κ. Μενδώνη, προσθέτοντας πως υπάρχει ένα καλό «μομέντουμ» καθώς και η τοπική κοινωνία είναι έτοιμη να συζητήσει και οι φορείς, δηλαδή ο Δήμος Σουλίου, η Περιφέρεια Ηπείρου και το Υπουργείο Πολιτισμού, έχουν τη βούληση να επιλύσουν τα σύνθετα ζητήματα που αντιμετωπίζει η περιοχή.
«Αυτή η κυβέρνηση και ο Κ. Μητσοτάκης έχουν δώσει σαφείς κατευθύνσεις για το πώς θα πρέπει να κινούμεθα σε τέτοια δύσκολα θέματα για μια Ελλάδα έξω από τις πόλεις, την οποία θέλουμε να κρατήσουμε ζωντανή», ανέφερε και πρόσθεσε πως η μελέτη αποτελεί ένα πολύ καλό εργαλείο για την συνέχεια. Μάλιστα, έδωσε και σχετικές κατευθύνσεις στον γενικό γραμματέα και τα υπηρεσιακά στελέχη του Υπουργείου που βρέθηκαν στο Σούλι, να προχωρήσουν τόσο στη συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος όσο και με το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο.
Προϋπόθεση για να ξεκινήσει οποιαδήποτε παρέμβαση αποτελεί το χωρικό σχέδιο της περιοχής, το οποίο, σύμφωνα και με τη δημοτική αρχή, έχει εγκριθεί από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, ενώ θα πρέπει να επιλυθούν δύο ακόμη σημαντικά ζητήματα: το ιδιοκτησιακό σε ό,τι αφορά τις ιστορικές κατοικίες, που ανήκουν στο ελληνικό δημόσιο, και το θέμα της «συμβίωσης» του αρχαιολογικού χώρου με τον πρωτογενή τομέα.
Η κ. Μενδώνη τόνισε πως για τα ζητήματα αυτά χρειάζονται νομοθετικές ρυθμίσεις, οι οποίες ουσιαστικά θα ξεκαθαρίζουν την αντικρουόμενη σε κάποια σημεία υφιστάμενη νομοθεσία. «Δε θέλουμε το Σούλι μόνο μια επισκέψιμη περιοχή για τους ξένους και Έλληνες, πολιτιστικές, ιστορικές σε γκρέμια, αλλά θέλουμε πολιτιστικές διαδρομές σε χώρο ζωντανό, να έχει δηλαδή κατοίκους. Διαφορετικά το έχουμε χάσει το παιχνίδι», σημείωσε και πρόσθεσε πως η αποκατάσταση των κατοικιών θα πρέπει να γίνει σε συνέργειες με την ιδιωτική πρωτοβουλία και κάποιες από αυτές να παραμείνουν ως κατοικίες, καθώς δεν μπορεί όλες να μετατραπούν σε πολιτιστικούς χώρους.
«Δε θεωρώ ότι είναι όραμα και επιθυμία κανενός από εμάς, που βρισκόμαστε εδώ τουλάχιστον, να δούμε πινακίδες σήμανσης εξαιρετικής ποιότητας σε έναν ερειπιώνα, πινακίδες που θα διαβάζουν τα διερχόμενα κατσικάκια, αλλά θέλουμε πινακίδες που θα σημαίνουν αποκατεστημένα κτίρια, ζωντανά, και με όλες τις υποδομές που πρέπει να εξασφαλίσει η Πολιτεία», σημείωσε.
Επίσης σημείωσε ότι θα πρέπει να συνυπάρξει και η κτηνοτροφία, με τα προβλήματα της βόσκησης να είναι γνωστά, αλλά με κανόνες. «Μπορεί κάποιοι να στενοχωρηθούν με κάποια πράγματα, αλλά η στενοχώρια θα είναι προσωρινή και θα δουν ότι όλα γίνονται για καλό», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Στον σχεδιασμό της Περιφέρειας για την Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση αναφέρθηκε ο περιφερειάρχης Αλέξανδρος Καχριμάνης, σημειώνοντας πως προχωρά και η ανάπτυξη των πινακίδων σήμανσης, ενώ θα παραδοθεί στο υπουργείο και η μελέτη για το Κάστρο της Κιάφας, προκειμένου να ενταχθεί έως το τέλος του έτους στο Ταμείο Ανάκαμψης.
Και ο κ. Καχριμάνης τόνισε πως απαιτείται η συνέργεια με τους ιδιώτες, που θέλουν να αποκαταστήσουν τις ιστορικές οικίες, ζητώντας να υπάρξουν οι κατάλληλες ρυθμίσεις. «Εμείς θα βοηθήσουμε με τις υπηρεσίες και θα ετοιμάσουμε το σχέδιο. Είναι μεγάλη υπόθεση να είμαστε έτοιμοι, μαζί με τη δική σας δουλειά, να αλλάξουμε σελίδα. Δεν μπορούν να γίνουν όλα από το δημόσιο, θα ήμασταν ουτοπιστές, αν πιστεύαμε κάτι τέτοιο. Θα βρούμε τη λύση», σημείωσε.
Χαιρετισμό απεύθυνε και ο δήμαρχος Σουλίου Γιάννης Καραγιάννης, ευχόμενος τα όσα προτείνουν οι επιστήμονες, μέσω της μελέτης, να υλοποιηθούν βήμα-βήμα, ώστε να επιτρέψουν στους ντόπιους να συνεχίσουν να μένουν στην περιοχή αλλά και να δημιουργηθούν και οι προϋποθέσεις ανάπτυξης.
