Dalton AGU AGGLY AGSAL
ΕπικαιρότηταΑίθουσα Σύνταξης

“Όπλα” απέναντι στα μικρόβια η έρευνα και η καινοτομία

Τι θέση θα μπορούσε να έχει ο Κεραύνιος Δίας, που αναπαρίσταται σε χάλκινα εδώλια από τη Δωδώνη, στο εξώφυλλο ενός επιστημονικού περιοδικού που προβάλλει σημαντικές έρευνες στο πεδίο της βιολογικής ανόργανης χημείας;

Συνοδεύει ένα δείγμα της δουλειάς των «μαχητών» των μικροβίων, των καθηγητών και ερευνητών του Εργαστηρίου Βιολογικής Ανόργανης Χημείας του τμήματος Χημείας του πανεπιστημίου Ιωαννίνων, υπό τον συντονισμό του καθηγητή Σωτήρη Χατζηκακού.

Το πιο πρόσφατο επίτευγμα της επιστημονικής ομάδας είναι η κατοχύρωση του διπλώματος ευρεσιτεχνίας πάνω σε νέες υδρόγελες για την ανάπτυξη στείρων φακών επαφής με σκοπό την οφθαλμική χρήση, αλλά οι επιτυχίες του Εργαστηρίου δεν ξεκινούν, ούτε σταματούν εκεί.

Το συγκεκριμένο αποτέλεσμα ήρθε ως επιστέγασμα των προσπαθειών εδώ και τρία χρόνια, στο πλαίσιο του συντονισμού και της συμμετοχής του Εργαστηρίου Βιολογικής Ανόργανης Χημείας στη δράση Ερευνώ – Δημιουργώ – Καινοτομώ, που συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση και εθνικούς πόρους μέσω του Ε.Π. Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα & Καινοτομία (ΕΠΑνΕΚ).

Το πρόγραμμα έδωσε τη δυνατότητα να εργαστούν έντεκα νέοι ερευνητές, όπως ανέφερε ο κ. Χατζηκακού, τονίζοντας πως σε πείσμα των καιρών, το πανεπιστήμιο πρωτοπορεί και καινοτομεί.«Η κρίση δημιούργησε όχι μόνο πρόβλημα αλλά και ευκαιρία. Έχουμε εξαίρετα μυαλά, τα οποία έμειναν στη χώρα και με τη δουλειά τους αναδεικνύουν και το Εργαστήριο μας, που θεωρείται ένα από τα καλύτερα στην Ευρώπη σε αυτό το αντικείμενο», σημείωσε, αναφέροντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τη μεταδιδακτορική ερευνήτρια του τμήματος δρ. Χριστίνα Μπαντή.

Η ευρεσιτεχνία, αλλά και συνολικά η έρευνα που γίνεται στο εργαστήριο, συνοδεύθηκε από πολλές σημαντικές δημοσιεύσεις σε επιστημονικά περιοδικά. Μια από τις τελευταίες αναφορές, συνοδεύεται από τον Κεραύνιο Δία να αντιμετωπίζει τα μικρόβια. Να κάνει δηλαδή, αυτό που κάνουν και οι ερευνητές του εργαστηρίου.

Το συγκεκριμένο προϊόν, για το οποίο κατοχυρώθηκε ευρεσιτεχνία, σχετίζεται με τους μαλακούς φακούς επαφής. Οι μικροβιακές λοιμώξεις είναι ένα πρόβλημα που θα αντιμετωπίσει η παγκόσμια κοινότητα τα επόμενα χρόνια πολύ έντονα, λόγω της ανθεκτικότητας που έχουν αναπτύξει τα μικρόβια απέναντι στα αντιβιοτικά. Επομένως, πολλοί θάνατοι θα προκύψουν και αυτό πρέπει να αντιμετωπιστεί.

Η χρήση των φακών επαφής προϋποθέτει μια διαδικασία, ώστε να μη μεταφέρουν στον οφθαλμό μικρόβια, προκαλώντας λοιμώξεις. Η κακή χρήση φακών επαφής είναι συχνή, καθώς πολλοί άνθρωποι δεν κάνουν την απαραίτητη διεργασία.

«Η υπόθεση που κάναμε είναι, αντί να συντηρούμε τους φακούς επαφής σε υλικά τα οποία είναι στείρα, να φτιάξουμε τους φακούς στείρους. Τροποποιήσαμε πολυμερή μόρια που χρησιμοποιούνται για τους φακούς, ώστε να τα καταστήσουμε στείρα και ανθεκτικά στα μικρόβια. Είναι στείρα κατά 99,9%, εξουδετερώνουν τα μικρόβια στον χώρο που βρίσκονται, με αποτέλεσμα, εφόσον γίνει προϊόν στην αγορά, να μη χρειάζονται όλη αυτή τη διαδικασία ή αν την χρειάζονται επιπρόσθετα, να μην είναι τόσο σημαντική», εξήγησε ο καθηγητής.

Η ευρεσιτεχνία αναπτύχθηκε, μάλιστα, σε συνεργασία με ελληνοβρετανική εταιρία που παράγει ιατροτεχνολογικά προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας και, σύμφωνα με τις πληροφορίες, εντός του μήνα σκοπεύει να αρχίσει την πιλοτική παραγωγή του προϊόντος, με τελικό στόχο να βγει πιθανά ένα προϊόν στην αγορά.

«Για μένα πολύ σημαντικό αυτό. Η έρευνα που χρηματοδοτεί ο ελληνικός λαός, να επιστρέφει πίσω όχι μόνο ως γνώση για την επόμενη γενιά επιστημόνων, που θα πάρει την σκυτάλη, αλλά και ως προϊόντα που θα διευκολύνουν τη ζωή του κάθε Έλληνα», σημείωσε ο κ. Χατζηκακού.

«Κύτταρο» καινοτομίας

Το Εργαστήριο Βιολογικής Ανόργανης Χημείας δημιουργήθηκε από παλιότερους καθηγητές και επιστήμονες, που ασχολήθηκαν με ένα θέμα που απασχολεί την παγκόσμια κοινότητα τα τελευταία 40 περίπου χρόνια.

Την τελευταία δεκαετία ασχολείται με δύο κλάδους. Την παραγωγή στοχευμένων χημιοθεραπευτικών για τη θεραπεία του καρκίνου του μαστού και την ανάπτυξη νέων αντιμικροβιακών αντιβιοτικών, τροποποιώντας αυτά που υπάρχουν.

Πριν τρία χρόνια, η επιστημονική ομάδα του Εργαστηρίου κατάφερε να τριπλασιάσει την ισχύ της σιπροφλοξασίνης (ciprofloxacin), μιας κατηγορίας αντιβιοτικών που είναι κατάλληλη για τη θεραπεία λοιμώξεων ευρέως φάσματος. Σιγά σιγά, η έρευνα προχώρησε και στα υλικά και, εκτός από τους φακούς επαφής, μελετώνται αναπτύσσονται πολυμερή πολυστυρένια–υλικό από το οποίο μπορούν να δημιουργηθούν αποθηκευτικά δοχεία – με αντιμικροβιακές ιδιοτητες. Για παράδειγμα, όπως ανέφερε ο κ. Χατζηκακού, ένα προϊόν με παράγωγο της κουρκουμίνης (κουρκουμά) μειώνει το μικροβιακό φορτίο 25%, αυξάνοντας έτσι την περίοδο συντήρησης ενός τροφίμου.

BIC group