Παραμονή της επετείου του ΟΧΙ. Η ηλιόλουστη ημέρα, όπως ξεκίνησε από το πρωί, μας προκαλεί να αφήσουμε τα χρυσάνθεμα του κέντρου, τις καταθέσεις στεφάνων και τα Καλπάκεια και να πάμε στις βουκαμβίλιες της οδού Αλεξάνδρου Σούτσου, ίσως του πιο φωτογραφημένου δρόμου της πόλης.
Συνηθίσαμε να λέμε ο πεζόδρομος της Σούτσου, χωρίς να γνωρίζουμε καλά καλά ποιος ήταν ο Σούτσος, όπως άλλωστε δεν ξέρουμε την ιστορία των περισσότερων δρόμων της πόλης και των ονομασιών τους. Ο αείμνηστος Χρήστος Τσέτσης μάς δίνει τις ονοματοθεσίες των Ιωαννίνων στο βιβλίο του, γιατί κάθε δρόμος έχει τη δική του ιστορία.
Ο γραφικός πεζόδρομος φέρει το όνομα του Αλέξανδρου Σούτσου (1851-1925), γόνου της μεγάλης και γνωστής οικογένειας, διοικητή της Ταξιαρχίας Ιππικού κατά την απελευθέρωση των Ιωαννίνων. Ήταν επικεφαλής ενός από τα πρώτα τμήματα του στρατού που εισήλθαν θριαμβευτικά στα ελεύθερα πλέον Γιάννενα το 1913. Αυτά ως δυο λόγια για την ιστορία του δρόμου.
«Η ψυχή κι ο νους μου πάντα εκεί». Αυτό ισχύει για πολλούς Γιαννιώτες, ιδιαίτερα για όσους φεύγουν και ζουν μακριά από τη γενέτειρά τους. Δανειζόμαστε τη φράση από την εισήγηση της ιστορικού τέχνης Ελένης Μάργαρη στο συνέδριο Δυτικής Μακεδονίας, με θέμα τη συμβολή του Κώστα Μαλάμου στην ίδρυση πινακοθηκών στην Ήπειρο.
Οι περισσότεροι έχουν στη ζωή τους μια αγαπημένη περίοδο και αγαπημένους τόπους που νοσταλγούν. Τη νοσταλγία μπορεί να την πυροδοτήσει μια μυρωδιά, μια σκέψη, μια ανάμνηση. Αυτό το κομμάτι της πόλης μας ήταν αγαπημένο σε ορισμένες περιόδους της δικής μας ζωής.
Ίσως αυτές να συνδέονταν με έναν σχολικό περίπατο κάτω στη λίμνη ή, αργότερα, με μια φωτογράφιση με τους μαθητές μας στην επέτειο της 28ης Οκτωβρίου, λίγο πριν ή μετά την παρέλαση, με φόντο πάντα τη λίμνη. Μπορεί να σχετίζονται με μια βόλτα στην εμποροπανήγυρη που γινόταν στην παραλίμνια περιοχή. Ακόμη και με την ανάμνηση του παρακείμενου κέντρου διασκέδασης του Μακρή ή ενός τσίρκου με τον γύρο του θανάτου, που ερχόταν κάποτε στην πόλη.
Κάθε γενιά αναμετριέται με τη δική της νοσταλγία. Νοσταλγούμε και ξαναζούμε στιγμές, επειδή δεν μπορούμε να ανασυστήσουμε τα περασμένα στην ολότητά τους.
Υπάρχει, όμως, και η νοσταλγία για μια εποχή που δεν ζήσαμε ποτέ. Ο Αμερικανός συγγραφέας Τζον Κένιγκ έδωσε σε αυτό το παράξενο συναίσθημα μια λέξη δικής του έμπνευσης: «ανεμόια». Πρόκειται για έναν νεολογισμό με ελληνικές ρίζες, από τις λέξεις «άνεμος» και «νους», που υιοθετήθηκε στη συνέχεια από αρκετούς συγγραφείς και μελετητές της ανθρώπινης μνήμης.
