Όσοι πήγαν στο Μουσείο Αργυροτεχνίας και τα δυο απογεύματα, Παρασκευή και Σάββατο, αν δεν ήταν φίλοι του αλησμόνητου Νίκου Χουλιαρά, ήταν τουλάχιστον λάτρεις του πολύπλευρου ταλέντου του και του σπουδαίου έργου που άφησε πίσω του ο μεγάλος τεχνίτης του πνεύματος. Ζει ακόμη μέσα μας κι υπάρχει μέσα από το Μπακακόκ του, ή ακόμη κι από το «πέτρινο χαμόγελο», για να ευφραίνει και να συγκινεί καρδιές, και μάλιστα των ανθρώπων που τα έζησαν όλα όσα περιγράφει στα βιβλία του. Πηγή της έμπνευσής του ήταν πάντα τα Γιάννενά μας. Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, με τον Δημητράκη τον Μαντζαρόπουλο ή τους φανταστικούς ήρωές του, ο Νίκος καταφέρνει να αφηγείται τις ιστορίες του με οπτικές εντυπώσεις που επιδρούν στον αναγνώστη ή στον θεατή εν προκειμένω, σαν κινηματογραφική εικόνα. Δεν κάνει κήρυγμα, αλλά αποκαλύπτει τους ήρωες όπως είναι στην πραγματικότητα.
Και πόσο όμορφα και παραστατικά ο υπέροχος ηθοποιός Γιώργος Κριθάρας απέδιδε τη σκέψη, τον λόγο, το συναίσθημα του συγγραφέα. Ήταν σαν τα πάντα να γνώριζε για τον τόπο μας, τις συνήθειες και τη ντοπιολαλιά ακόμη. Πετυχαίνοντας να αποκαλύπτεται εκεί μπροστά στον θεατή με μια μαγεία που αποτελεί τη βάση κάθε αληθινής δημιουργίας. Ήταν θαυμάσια και πράγματι εκεί πάνω φύσαγε τώρα πια μονάχα στις λέξεις.
Και πόσο δεξιοτεχνικά οι μουσικοί επί σκηνής, Κώστας Κωσταγιώργος στο βιολί και Βασίλης Γκόφας στην κιθάρα, συμμετείχαν ακόμη και με το βλέμμα τους, που συναντιόταν με εκείνο του ερμηνευτή. Αλλά και η μουσική με της Ελένης Βεργέτη τη φωνή, αν κι από μακριά, αναδείκνυε τα τραγούδια τα συνυφασμένα με την κάθε ιστορία. Κι η κόρη, η εικαστικός Σοφία, εκεί πανέμορφη και λεπτεπίλεπτη, πότε να τραγουδά τον καημό του Ηπειρώτη… «στης πικροδάφνης τον ανθό» και πότε να κερνά τη ρακή στους θεατές.
Μου θύμισε την πληθωρική γιαγιά της μαζί και την Ιουλία, την αδελφή του Νίκου, όταν αφειδώλευτα κερνούσαν αγάπη και συναίσθημα τον κόσμο που έφθανε στο σπιτάκι κοντά στου Κοράκη τα μποστάνια και στο ιερό στέκι τ’ Άη-Γιώργη. Εκεί βρεθήκαμε μονομιάς σε ένα του νου ταξίδι.
Γιατί συμβαίνει συχνά, όταν μια παράσταση είναι τόσο αληθινή, να γίνεται ένα η μυθιστορία με την πραγματικότητα. Κι αυτή είναι η πεμπτουσία της τέχνης.
Ήμουν ξανά το 2019 σε κείνο το αφιέρωμα του Δήμου για τον Νίκο Χουλιαρά στο Νησί, παρόντος και του Γιώργου Χουλιαρά τότε. Εκεί πάλι αισθανθήκαμε σαν να ακούγαμε τον ίδιο τον Νίκο με τη χαρακτηριστική φωνή του μέσα από το κροτάλισμα των μπακακιών.
Αλλά εδώ, σε τούτη την πραγματική ιεροτελεστία, έβαλε τη δική της πινελιά, το πνεύμα και τη γνώση της η Έφη Θεοδώρου και απογείωσε την παράσταση.
Ήταν ένα φως, ένα πολύτιμο δώρο στους Γιαννιώτες του Εθνικού Θεάτρου και του Πολιτιστικού Ιδρύματος του Ομίλου Πειραιώς, μέσα στη σημερινή πνιγηρή καθημερινότητα.
