Όλα τα είχε το 5ο Φεστιβάλ Γαστρονομικού Κινηματογράφου στα Γιάννενα, που άνοιξε τις πύλες του στην αίθουσα Δημ. Χατζή του πολιτιστικού χώρου στα Σφαγεία. Όλα τα είχε το φεστιβάλ, εκτός από φαγητό, το πολλά υποσχόμενο πάντα μετά την προβολή της ταινίας. «Soul Kitchen» ήταν ο τίτλος της. Κι ήταν πράγματι η κουζίνα ψυχής του Φατίχ Ακίν.
Τούτο συνέβη, όχι γιατί δεν φρόντισαν οι υπεύθυνοι της… διοργανώτριας Αρχής (Λέσχη Γαστρονομίας Ηπείρου «Αλέξανδρος Γιώτης») να προσφέρουν τις ίδιες λιχουδιές από την ταινία, αλλά γιατί οι θεατές (αθέατοι συνήθως στις προβολές ταινιών όλα τα χρόνια) ήταν τόσοι πολλοί, που δεν περίσσεψε λίγη μελιτζάνα, γκασπάτσο, μα ούτε μια στάλα γκράπα, που λέει ο λόγος. Αληθινά, πρώτη φορά η αίθουσα Χατζή γνώρισε τέτοια πλημμύρα κόσμου. Πιθανόν σήμερα και αύριο, όσο διαρκεί το επιτυχημένο φεστιβάλ, να προλάβουν όλοι τις λιχουδιές.
Να πώς κύλησε η πρώτη βραδιά. Ένας Έλληνας, εν προκειμένω ο δικός μας Θοδωρής Αλεξίου (παντογνώστης περί τροφών και λοιπών… δαιμονίων, με τη θετική σημασία της λέξης), ένας Κύπριος αντάξιός του και ανώτερος και ένας ωραίος Ανδαλουσιανός επίσης, μίλησαν με ενθουσιασμό και γνώση περισσή για τη γαστρονομία. Κατάφεραν και οι τρεις, με λίγα λόγια, να μεταφέρουν στο κοινό γνώσεις και συναίσθημα. Γιατί, όπως τόνισαν, η διαφορετική γλώσσα δεν έχει καμιά σημασία, είναι παντού η ίδια, όταν υπάρχει συναίσθημα. Ένα τραπέζι, που στρώνεται με όλα τα καλούδια πάνω του, με γεύσεις παντού σχεδόν όμοιες, απηχεί την ίδια ευαισθησία.
Οι άνθρωποι γύρω από ένα τραπέζι είναι ίσοι σε όλες τις γλώσσες του κόσμου. Η μάνα είναι μάνα, με την ίδια έγνοια για τα παιδιά της, το γέλιο, το δάκρυ της κυλά στο ίδιο μοτίβο, θα πει ο πιο νέος του πάνελ με τη συρτή κυπριακή προφορά, αλλά σε καθαρά ελληνικά. Δεν έχει διαφορετική γλώσσα το συναίσθημα.
Η «Φραγκοσυριανή», που ακούστηκε στην ταινία του Γερμανού με τουρκικές ρίζες Φατίχ Ακίν, οι ελληνικές λέξεις, τα τραπέζια με τα φαγητά κι οι σχέσεις των πρωταγωνιστών που είναι συγκεντρωμένοι γύρω τους, αυτό το μήνυμα στέλνουν.
Η συνέχεια επεφύλαξε στους πολλούς συμπολίτες τις πιο ωραίες εκπλήξεις, στην πρωτότυπη έκθεση με πίνακες ζωγραφικής του 16ου αιώνα με θέμα τη γαστρονομία. Ο Θοδωρής Αλεξίου ήταν ο ξεναγός. Μπροστά μας ο φαγοπότης και η φασολάδα, για παράδειγμα, έργο το οποίο παρουσιάζει την ωμή πραγματικότητα του αγροτικού τραπεζιού στον πίνακα του Ιταλού ζωγράφου Carracci. Θεωρείται ένα από τα πιο πρωτότυπα έργα ηθογραφίας του 16ου αιώνα, που παρουσιάζει τον καθημερινό μόχθο του ανθρώπου. Ένας απλός αγρότης την ώρα του γεύματος, με το ψωμί, τα κρεμμύδια, τα πράσα στο τραπέζι. Η κανάτα, το φτηνό κρασί. Ο καθημερινός μόχθος μπροστά μας σε έναν πίνακα ζωγραφικής. Συμβολική κι εδώ απεικόνιση της κίνησης του χωρικού, με το κουτάλι στον αέρα, έτοιμο να φέρει τη φασολάδα στο στόμα.
Δίπλα τα σάπια φρούτα σε έναν πίνακα, η απεικόνιση και η σημασιοδότηση κι εδώ. Πιο πέρα το λευκό καρπούζι, το μισό αγγούρι, το μήλο στην άκρη του πίνακα, και εδώ συμβολισμοί και αλληγορικά μηνύματα. Σε άλλον πίνακα, εικόνα του ντουλαπιού όπου παλιά τοποθετούσαν τα τρόφιμα για να διατηρηθούν, όπως συνέβαινε κι εδώ στα Γιάννενα. Ποιος από τους παλιούς δεν θυμάται, όπως είπε ο Θοδωρής, το μουσκέτο με τη σίτα γύρω γύρω, που το κρατούσαν οι Γιαννιώτισσες νοικοκυρές κρεμασμένο στο υπόγειο του σπιτιού.
Τρεις ζωγράφοι απέναντι αναδεικνύουν το ίδιο θέμα: Η Μάρθα, η Μαρία της χριστιανικής πίστης. «Μάρθα, Μάρθα, μεριμνάς και τυρβάζη περί πολλού, Μαρία δε την αγαθήν μερίδα εξελέξατο…». Αλλού πλούσια τα εδέσματα και τα μυστικά τους σε αριστοκρατικά τραπέζια (Φλόρις Φον Ντακ). Άνθρωποι, συναίσθημα και τέχνη επίσης μοναδική.
Πηγαίνετε απόψε να δείτε αυτή την ενδιαφέρουσα έκθεση, αν μη τι άλλο. Δεν θα χάσετε, αλλά πολλά θα κερδίσετε.
