Τι ωθεί έναν νέο να αναζητά διαρκώς καινούριες γεύσεις; Γιατί κάποιοι τρώνε περισσότερο όταν βρίσκονται υπό συναισθηματική πίεση, ενώ άλλοι χάνουν εντελώς την όρεξή τους; Και τι μπορεί να φανερώσει για τη σχέση μας με το φαγητό η ταχύτητα με την οποία τρώμε;
Το Εργαστήριο Χημείας Τροφίμων επιχειρεί να συνθέσει ένα επιστημονικό «πορτρέτο» των καταναλωτών της Γενιάς Ζ, εξετάζοντας όσα τους ελκύουν στο φαγητό, τον ρόλο των συναισθημάτων και τον τρόπο με τον οποίο καταναλώνουν την τροφή.
Η έρευνα αναπτύσσεται στο πλαίσιο της «Ηπειρωτικής Γαστρονομίας», πρωτοβουλίας της Περιφέρειας Ηπείρου, με ευθύνη υλοποίησης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και τη συμμετοχή της Ένωσης Γαστρονομίας Ηπείρου και τριών υποστηρικτικών φορέων.
«Εξερευνητές» και «ρυθμιστές»
Στο πρώτο στάδιο της έρευνας αναγνωρίστηκαν δύο βασικά προφίλ νέων καταναλωτών.
Οι «εξερευνητές» αναζητούν έντονες γευστικές εμπειρίες και ποικιλία, ενώ οι «ρυθμιστές» εμφανίζουν μεγαλύτερη αυτορρύθμιση και προσανατολίζονται περισσότερο στο αίσθημα του κορεσμού.
Η αρχική αυτή χαρτογράφηση έδειξε ότι πίσω από τις διατροφικές επιλογές των νέων υπάρχουν διαφορετικά και βαθύτερα μοτίβα συμπεριφοράς.
Όταν το συναίσθημα καθορίζει την όρεξη
Στο επόμενο στάδιο εξετάστηκε η σχέση ανάμεσα στο συναίσθημα και το φαγητό. Από την ανάλυση προέκυψαν τέσσερις διαφορετικές τάσεις:
- νέοι που τρώνε λιγότερο όταν αγχώνονται,
- νέοι που χάνουν την απόλαυση του φαγητού υπό συναισθηματική ένταση,
- νέοι που αναζητούν ανακούφιση στο φαγητό,
- νέοι με υψηλή συναισθηματική επίγνωση.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι συναισθηματικές αντιδράσεις, περισσότερο από τη λογική επεξεργασία, επηρεάζουν την ικανότητα των νέων να διακρίνουν τη συναισθηματική από τη σωματική πείνα.
Ο ρυθμός ως «κρυφός δείκτης»
Η έρευνα στράφηκε στη συνέχεια σε μια λιγότερο προφανή παράμετρο: τον ρυθμό κατανάλωσης του φαγητού.
Και σε αυτή την περίπτωση αναδείχθηκαν τέσσερις ομάδες: όσοι τρώνε αργά και απολαμβάνουν το φαγητό με όλες τις αισθήσεις, όσοι έχουν επίγνωση του ρυθμού τους, όσοι επηρεάζονται έντονα από εξωτερικούς παράγοντες, όπως η παρέα και ο θόρυβος, και όσοι συνδέουν ιδιαίτερα την κατανάλωση με την αισθητηριακή απόλαυση.
Ο ρυθμός κατανάλωσης λειτουργεί, έτσι, ως ένας «κρυφός δείκτης», που συνδέει τις συναισθηματικές, αισθητηριακές και περιβαλλοντικές επιδράσεις στη διατροφική συμπεριφορά.
Νέο εργαλείο από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
Ο συγκεκριμένος δείκτης αποτυπώθηκε επιστημονικά μέσω του νέου Food Consumption Rate Questionnaire (FCRQ). Πρόκειται για ένα εργαλείο που αξιολογεί τη βραδύτητα και την επίγνωση κατά την κατανάλωση, καθώς και την επίδραση εξωτερικών παραγόντων και την αισθητηριακή εμπλοκή στο φαγητό.
Τα ευρήματα μπορούν να αποτελέσουν βάση για δράσεις βιώσιμης κατανάλωσης, προώθησης των παραδοσιακών ηπειρωτικών τροφίμων και σύνδεσης των νέων με μια ποιοτικότερη διατροφική κουλτούρα.
Η έρευνα έχει παρουσιαστεί σε δύο άρθρα στο επιστημονικό περιοδικό Nutrients:
- Emotional Influences on Eating Behavior and Hunger Awareness Among Generation Z University Students in Greece
- Development and Validation of the Food Consumption Rate Questionnaire (FCRQ)
Περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα της Ηπειρωτικής Γαστρονομίας.
