Η δημοτική αρχή αναγνώρισε ότι το πρόβλημα των υπερχειλίσεων από φρεάτια δεν πρέπει να επαναληφθεί, απορρίπτοντας ωστόσο την απόδοση του συνόλου της ρύπανσης στη ΔΕΥΑΙ, ενώ από την αντιπολίτευση ζητήθηκε επίσημη διερεύνηση όλων των πιθανών πηγών και συνολική αντιμετώπιση του υδατικού προβλήματος του λεκανοπεδίου.
Το νερό που θα διατίθεται για άρδευση του κάμπου της Λαψίστας την επόμενη αρδευτική περίοδο θα πρέπει να πληροί όλες τις προβλεπόμενες προδιαγραφές, με την καταλληλότητά του να πιστοποιείται από τις αρμόδιες αρχές. Παράλληλα, η ΔΕΥΑΙ δεσμεύτηκε ότι δε θα επαναληφθούν ανεξέλεγκτες υπερχειλίσεις λυμάτων από φρεάτια, ένα από τα ζητήματα που βρέθηκαν στο επίκεντρο της έντονης ανησυχίας των παραγωγών.
Τις δύο αυτές δεσμεύσεις ανέλαβε ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΙ Γιώργος Παπαδιώτης κατά τη συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο Ιωαννίνων, με τον δήμαρχο Θωμά Μπέγκα να τις υιοθετεί στη συνέχεια εκ μέρους της δημοτικής αρχής.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Επιχείρησης, εάν σε εξαιρετικές συνθήκες καταστεί τεχνικά αναγκαία κάποια εκτροπή, αυτή θα γίνεται με παρακολούθηση και καταγραφή, ώστε να είναι γνωστά ο χρόνος, η αιτία και η έκτασή της.
Δεν αμφισβητούνται οι μετρήσεις, αλλά ούτε και αποδέχεται η ΔΕΥΑΙ αποκλειστική ευθύνη
Ιδιαίτερη σημασία είχε η αναφορά του Γ. Παπαδιώτη ότι η ΔΕΥΑΙ δεν αμφισβητεί τις μετρήσεις που έχουν καταγράψει υψηλό μικροβιακό φορτίο σε σημεία της τάφρου, ούτε την ανησυχία που αυτές προκαλούν στους παραγωγούς.
Αυτό που αμφισβητεί είναι ότι τα ευρήματα μπορούν να οδηγήσουν αυτομάτως στο συμπέρασμα πως αποκλειστική πηγή της ρύπανσης είναι οι εγκαταστάσεις της Επιχείρησης.
Ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΙ παρουσίασε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία οι μετρήσεις στην έξοδο των εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων βρίσκονται εντός των προβλεπόμενων ορίων, ενώ διαφορετική εικόνα καταγράφεται σε άλλα σημεία κατά μήκος της τάφρου και προς τον Καλαμά.
Στον νέο βιολογικό, όπως ανέφερε, δεν έχει καταγραφεί υπέρβαση των προβλεπόμενων ορίων στην έξοδο, ενώ στον παλιό βιολογικό η αναβάθμιση ολοκληρώθηκε στις 31 Ιουλίου. Οι μετρήσεις βρίσκονται εντός ορίων, με επιμέρους εξαιρέσεις που έχουν καταγραφεί στα αμμωνιακά.
Θ. Μπέγκας: «Το πρόβλημα που δημιουργούσαν τα φρεάτια δεν θα επαναληφθεί»
Τη δέσμευση της ΔΕΥΑΙ για την επόμενη αρδευτική περίοδο επανέλαβε ο Θωμάς Μπέγκας, δηλώνοντας ότι η δημοτική αρχή θα κάνει ό,τι απαιτείται ώστε οι παραγωγοί να μην αντιμετωπίσουν ξανά τα φετινά προβλήματα.
Ο δήμαρχος παραδέχθηκε ουσιαστικά την ύπαρξη προβλήματος με τα φρεάτια, ξεκαθαρίζοντας ότι «το πρόβλημα που δημιουργούσαν τα φρεάτια δεν θα επαναληφθεί».
Ταυτόχρονα, όμως, υπερασπίστηκε τη ΔΕΥΑΙ απέναντι στην εικόνα ότι αποτελεί τη μοναδική πηγή ρύπανσης της Λαψίστας. Επισήμανε ότι πρόκειται για ένα ανοιχτό σύστημα μήκους περίπου 17 χιλιομέτρων, στο οποίο μπορούν να καταλήγουν λύματα, νερά και απορροές από διαφορετικές πηγές, και υποστήριξε ότι απαιτείται συνεργασία όλων των αρμόδιων αρχών για τον εντοπισμό τους.
Έθεσε, παράλληλα, στο τραπέζι και την κατάσταση του οργανωμένου αρδευτικού δικτύου, θέτοντας το ερώτημα γιατί δε λειτουργεί ο ΓΟΕΒ και γιατί το δίκτυο, μέσω του οποίου κανονικά θα έπρεπε να αρδεύεται ο κάμπος, βρίσκεται σε τέτοια κατάσταση ώστε οι παραγωγοί να καταφεύγουν στην τάφρο της Λαψίστας.
Τ. Καλογιάννη: Έλεγχος όλων των πηγών και απόδοση ευθυνών
Στην ανάγκη να υπάρξει επίσημος και τεκμηριωμένος έλεγχος, χωρίς εκ των προτέρων αθώωση ή ενοχοποίηση οποιουδήποτε φορέα, επέμεινε η επικεφαλής της παράταξης «Ιωάννινα_2023» Τατιάνα Καλογιάννη.
Με αφορμή τα αποτελέσματα δειγματοληψιών και το βιντεοληπτικό υλικό που έχει παρουσιάσει ο ΤΟΕΒ Κρύας–Λαψίστας, ζήτησε δειγματοληψίες και αναλύσεις από τις αρμόδιες υπηρεσίες, προκειμένου να προσδιοριστούν η ύπαρξη και η έκταση της ρύπανσης, η προέλευσή της και οι ενδεχόμενες επιπτώσεις στην καταλληλότητα του νερού για άρδευση.
Στην έρευνα, όπως τόνισε, θα πρέπει να συμπεριληφθούν όλες οι πιθανές πηγές ρύπανσης, μεταξύ αυτών και οι υποδομές που συνδέονται με τη ΔΕΥΑΙ, και να αποδοθούν ευθύνες όπου αυτές προκύψουν.
Η Τατιάνα Καλογιάννη άσκησε, παράλληλα, κριτική στη δημοτική αρχή για τον τρόπο διαχείρισης του ζητήματος, υποστηρίζοντας ότι η Λαψίστα είναι πρωτίστως ζήτημα διοίκησης και ότι ο Δήμος όφειλε ήδη να έχει συντονίσει τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες, αντί το πρόβλημα να φτάνει εκ νέου στο Δημοτικό Συμβούλιο.
Έθεσε επίσης την ανάγκη να προχωρήσει το έργο «Έργα Εξοικονόμησης Νερού και Βελτίωσης Υποδομών Εγγείων Βελτιώσεων ΤΟΕΒ Κρύας–Λαψίστας», υπενθυμίζοντας ότι σοβαρά προβλήματα είχαν παρουσιαστεί και κατά την αρδευτική περίοδο του 2025.
Στο κάδρο και η Παμβώτιδα
Μία ευρύτερη διάσταση έδωσε, τέλος, η Τατιάνα Καλογιάννη, συνδέοντας την άρδευση του κάμπου με το συνολικό υδατικό ισοζύγιο του λεκανοπεδίου και την Παμβώτιδα.
Όπως επισήμανε, κατά τους θερινούς μήνες, όταν η στάθμη της λίμνης υποχωρεί λόγω ανομβρίας και εξατμισοδιαπνοής, εξακολουθούν να αντλούνται εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού για άρδευση. Κατά συνέπεια, εκτίμησε ότι η συζήτηση δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στη ρύπανση της τάφρου, αλλά απαιτεί συνολική προσέγγιση του τρίπτυχου ύδρευση – άρδευση – Παμβώτιδα.
Η επόμενη αρδευτική περίοδος αποτελεί πλέον το σαφές χρονικό ορόσημο που έθεσαν Δήμος και ΔΕΥΑΙ. Μέχρι τότε, ωστόσο, παραμένει ανοιχτό το κρίσιμο ζήτημα της διερεύνησης των πηγών ρύπανσης, αλλά και της αντιμετώπισης των χρόνιων αδυναμιών του αρδευτικού συστήματος της περιοχής.
Ψήφισμα με τρία συγκεκριμένα αιτήματα
Το Δημοτικό Συμβούλιο ενέκρινε, παράλληλα, ψήφισμα για την κατάσταση στον κάμπο της Λαψίστας, θέτοντας τρία συγκεκριμένα αιτήματα προς την Πολιτεία: την εξασφάλιση καθαρού, ποιοτικού και επαρκούς νερού για την άρδευση όλων των καλλιεργειών, την πλήρη αποζημίωση των παραγωγών για τις καταστροφές της καλλιεργητικής περιόδου του 2025 και την άμεση ολοκλήρωση της μελέτης και υλοποίηση του έργου «Έργα Εξοικονόμησης Νερού και Βελτίωσης Υποδομών Εγγείων Βελτιώσεων ΤΟΕΒ Κρύας – Λαψίστας».
Στο ψήφισμα επισημαίνεται ότι το πρόβλημα της ποιότητας του νερού δεν αφορά μόνο την αγροτική παραγωγή, αλλά συνιστά απειλή για τη δημόσια υγεία και το φυσικό περιβάλλον, ενώ ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην παλαιότητα του αρδευτικού δικτύου, οι υποδομές του οποίου έχουν ηλικία περίπου 60 ετών.
Ενδεικτικό της συρρίκνωσης της αγροτικής δραστηριότητας είναι, σύμφωνα με το Δημοτικό Συμβούλιο, ότι από τα 35.000 στρέμματα εντός των ορίων των εγγειοβελτιωτικών έργων του ΤΟΕΒ Κρύας – Λαψίστας καλλιεργούνται σήμερα μόλις 15.000.
«Η Πολιτεία οφείλει να αναλάβει άμεσα τις ευθύνες της. Η προστασία της αγροτικής παραγωγής, του περιβάλλοντος, της δημόσιας υγείας και της τοπικής οικονομίας δεν μπορεί να αναβάλλεται άλλο», καταλήγει το ψήφισμα.
Υπέρ του ψηφίσματος τάχθηκαν όλοι οι παρόντες δημοτικοί σύμβουλοι, ενώ η δημοτική σύμβουλος Όλυ Τσουμάνη δήλωσε αποχή από την ψηφοφορία.
