Σε ανακοίνωσή της χαρακτηρίζει την καταστροφή «οικολογική τραγωδία» και υποστηρίζει ότι, όταν μια πυρκαγιά έχει σημαντικό περιβαλλοντικό αντίκτυπο αλλά δεν απειλεί άμεσα σπίτια ή καλλιέργειες, η αντίδραση της Πολιτικής Προστασίας είναι συχνά υποτονική.
Όπως επισημαίνει, η πυρκαγιά καίει υπεραιωνόβιο μικτό δάσος μαύρης και λευκόδερμης πεύκης και ελάτης, σε έναν οικότοπο διεθνούς σημασίας. Στην περιοχή βρίσκεται το προστατευόμενο εθιμικά πευκοδάσος με την ονομασία «Κουρί», ενώ, σύμφωνα με την ανακοίνωση, η φωτιά απειλεί πλέον και τον πυρήνα του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου.
Οι Πράσινοι – Οικολογία σημειώνουν ότι, σε αντίθεση με τις πυρκαγιές που εκδηλώνονται σε χαμηλότερα υψόμετρα και σε περιοχές με μεσογειακή βλάστηση, η φωτιά στην Τραπεζίτσα καταστρέφει ένα ορεινό δάσος ιδιαίτερης βιοποικιλότητας, το οποίο θα χρειαστεί πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα για να ανακάμψει.
Από την κορυφογραμμή προς τη χαράδρα του Αώου
Κατά την ανακοίνωση, η πυρκαγιά εκδηλώθηκε στις 31 Αυγούστου από πτώση κεραυνού και η αδυναμία άμεσης προσβολής της εστίας κατά τις πρώτες κρίσιμες ώρες, σε συνδυασμό με τους ενισχυμένους ανέμους των επόμενων ημερών και το δύσβατο ανάγλυφο, οδήγησαν σε συνεχείς αναζωπυρώσεις.
Το μέτωπο, όπως αναφέρεται, ξέφυγε από την κορυφογραμμή και επεκτάθηκε στις απόκρημνες πλαγιές, φτάνοντας μέχρι τη χαράδρα του Στομίου και τις όχθες του Αώου, από τη μία πλευρά, και πάνω από την πόλη της Κόνιτσας, από την άλλη.
Οι Πράσινοι – Οικολογία αποδίδουν την εξέλιξη και στην περιορισμένη συνδρομή εξειδικευμένων ορεινών πεζοπόρων τμημάτων, ντόπιων δασεργατών και κατοίκων με γνώση της περιοχής.
«Η τακτική της “παρακολούθησης” σε απρόσιτες χαράδρες και της εξάρτησης από την αποτελεσματικότητα των εναέριων μέσων αποδείχθηκε καταστροφική», τονίζουν, υποστηρίζοντας ότι τέθηκαν σε κίνδυνο η Μονή Στομίου, το οικοσύστημα του Αώου και η Κόνιτσα.
Οι ελλείψεις που καταγγέλλουν
Οι Πράσινοι – Οικολογία εστιάζουν σε τρία βασικά προβλήματα:
- Αποτυχία του μοντέλου πρόληψης: Υποστηρίζουν ότι η έμφαση στην εκ των υστέρων καταστολή δεν μπορεί να αποδώσει στο ιδιαίτερο ανάγλυφο της Πίνδου. Παράλληλα, συνδέουν την αυξημένη ευπάθεια των δασών με την υποχώρηση της κτηνοτροφίας, της δασοκομίας και της ενεργού διαχείρισής τους.
- Ανεπαρκής προετοιμασία για την κλιματική κρίση: Επισημαίνουν ότι οι ξηρές καταιγίδες και τα κεραυνικά πλήγματα γίνονται συχνότερα, χωρίς να υπάρχει επαρκής σχεδιασμός έγκαιρης επέμβασης σε δυσπρόσιτους ορεινούς όγκους και προστατευόμενες περιοχές.
- Κίνδυνοι για το έδαφος και το νερό: Προειδοποιούν ότι η απώλεια της βλάστησης στις απότομες πλαγιές της Τραπεζίτσας μπορεί να προκαλέσει διάβρωση, κατολισθήσεις και πλημμυρικά φαινόμενα με τις πρώτες έντονες φθινοπωρινές βροχές.
Τρία άμεσα αιτήματα
Με βάση την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί, ζητούν:
- Γενική κινητοποίηση, με πρόσθετες εξειδικευμένες δυνάμεις ορεινής δασοπυρόσβεσης της ΕΜΟΔΕ, συμμετοχή των δασεργατών της περιοχής και συνεχή αξιοποίηση εναέριων μέσων για την προστασία της χαράδρας του Αώου.
- Άμεση συγκρότηση επιστημονικών συνεργείων, προκειμένου να μελετηθεί ο καταλληλότερος τρόπος αποκατάστασης της Τραπεζίτσας πριν από την έναρξη των έντονων βροχοπτώσεων, με βάση τον προστατευόμενο χαρακτήρα της περιοχής.
- Θεσμική θωράκιση των Εθνικών Πάρκων, με τη δημιουργία ειδικών μονάδων δασοπροστασίας στις ορεινές περιοχές, τη στελέχωσή τους με ντόπιους δασεργάτες και την επαναλειτουργία εγκαταλειμμένων πυροφυλακίων.
«Οι φυσικές περιοχές πρέπει, επιτέλους, να θεωρηθούν χώροι άμεσης προτεραιότητας για πυροφύλαξη», καταλήγει η ανακοίνωση.
