Στο επίκεντρο του νέου έργου του Δρ. Θεοφάνη (Φάνη) Αριτζή, με τίτλο «The Last Echo: Visualising the Epirotic Lament», βρίσκεται το ηπειρώτικο μοιρολόι, το οποίο προσεγγίζεται όχι ως λαογραφικό έκθεμα, αλλά ως μια ζωντανή πολιτισμική παρακαταθήκη που μπορεί να αποκτήσει νέα καλλιτεχνική έκφραση.
Το project επιχειρεί να μεταφράσει τη δύναμη της συλλογικής μνήμης μέσα από ψηφιακές εικόνες, ηχητικές συνθέσεις και εννοιολογικές εγκαταστάσεις, ανοίγοντας έναν διάλογο για τον τρόπο με τον οποίο η τεχνολογία και η τεχνητή νοημοσύνη επηρεάζουν τη δημιουργία, τη διατήρηση και τη μετάδοση του πολιτισμού.
Όπως επισημαίνεται, για αιώνες οι μοιρολογίστρες λειτουργούσαν ως θεματοφύλακες της συλλογικής μνήμης, μετατρέποντας το προσωπικό πένθος σε κοινό βίωμα και διατηρώντας ζωντανές ιστορίες, πρόσωπα και δεσμούς μεταξύ των γενεών. Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, θεωρούνταν ακόμη οι τελευταίες φωνές που συνόδευαν συμβολικά τον νεκρό στο πέρασμά του από τον κόσμο των ζωντανών στη συλλογική μνήμη της κοινότητας.
«Δεν με ενδιέφερε να αναπαραστήσω το μοιρολόι ως λαογραφικό τεκμήριο. Με ενδιέφερε να αναζητήσω το τελευταίο του αποτύπωμα — εκείνο το σημείο όπου η ανθρώπινη μνήμη συναντά τη σύγχρονη εικόνα», σημειώνει ο δημιουργός.
Ο Δρ. Θεοφάνης (Φάνης) Αριτζής, multidisciplinary artist, ακαδημαϊκός και ερευνητής, κινείται καλλιτεχνικά ανάμεσα στην πολιτιστική μνήμη, τη σύγχρονη τέχνη και τις αναδυόμενες τεχνολογίες. Στην έκθεση The Last Echo αξιοποιεί ήχους που κατέγραψε στην Ήπειρο, οι οποίοι συνδυάζονται με ψηφιακές εικαστικές εγκαταστάσεις, δημιουργώντας μια διαδραστική εμπειρία για τον επισκέπτη.
Σύμφωνα με τον δημιουργό, το έργο έχει ήδη προσελκύσει το ενδιαφέρον διεθνών εκθέσεων που επιθυμούν να γνωρίσουν καλύτερα ένα τόσο σημαντικό στοιχείο της ελληνικής λαϊκής παράδοσης και της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς.
