Παρόλο που έχει ξεκινήσει η συζήτηση και στην κοινότητα μετά την ανακοίνωση του κολοσσού της φαρμακοβιομηχανίας, της εταιρίας Pfizer, για το μεγάλο ποσοστό αποτελεσματικότηταςτου εμβολίου που ανέπτυξε, θα κυλήσει πολύς χρόνος ακόμη για να επιτευχθεί το ζητούμενο. Το οποίο για τους ειδικούς είναι η ανοσία της αγέλης, όχι με τον «βίαιο» τρόπο που επιχείρησαν κάποιες χώρες να επιτευχθεί στην πρώτη φάση της πανδημίας, αλλά μέσα από έναν συνδυασμό του εμβολιασμού και της φυσικής ανάπτυξης αντισωμάτων σε ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που θα έχουν ήδη νοσήσει.
Έτσι, η επιστροφή στην κανονικότητα αναμένεται να έρθει περίπου την άνοιξη ή το καλοκαίρι του 2021, αν και οι εμβολιασμοί , ακόμη και στην Ελλάδα, είναι πιθανό να ξεκινήσουν στις αρχές του 2021, σε λίγους δηλαδή μήνες.
Αυτό εξήγησε η καθηγήτρια Φαρμακολογίας της Ιατρικής Σχολής του πανεπιστήμιου Ιωαννίνων Μαρία Κωνσταντή σε δηλώσεις της στο Ήπειρος TV1, τονίζοντας πως όλο αυτό το διάστημα, αλλά και μετά δε θα πρέπει να ξεχνάμε τα βασικά μέτρα προστασίας, όπως η χρήση της μάσκας, η τήρηση των αποστάσεων, η καθαριότητα και υγιεινή.
Μπορεί, όπως είναι γνωστό, το εμβόλιο της Pfizer να προηγείται χρονικά, ωστόσο επίσης ταχύτατα, γίνονται δεκάδες ερευνητικές προσπάθειες και δοκιμάζονται εκατοντάδες εμβόλια, με τρία ή τέσσερα να βρίσκονται πλέον στην τελική φάση.
Το εγχείρημα αυτό ακολούθησε μια εξίσου τεράστια προσπάθεια, σε παγκόσμιο επίπεδο, κατά τους πρώτους μήνες της πανδημίας για την αποκωδικοποίηση του γονιδιώματος του ίου και τον μηχανισμό δράσης, σε χρόνους πρωτοφανείς για την επιστημονική κοινότητα.
Το πρώτο εμβόλιο αναμένεται να έρθει στην Ελλάδα μέσα στον Ιανουάριο, ωστόσο δε θα γίνει άμεσα εμβολιασμός σε όλον τον πληθυσμό. Εξάλλου, κάτι τέτοιο σε παγκόσμιο επίπεδο θα απαιτούσε 4 δισεκατομμύρια δόσεις εμβολίου, όπως ανέφερε η κ. Κωνσταντή.
«Για να επιτευχθεί ανοσία της τάξης του 60%, η λεγόμενη ανοσία της αγέλης, που είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να επιστρέψουμε στην κανονικότητα, θα πρέπει να εμβολιαστούν 6,5 με 7 εκ. άτομα στην Ελλάδα. Θα πάρει γύρω περίπου ένα χρόνο, ίσως και παραπάνω, για να επιτευχθεί αυτό», σημείωσε η κ. Κωνσταντή, προσθέτοντας πως προτεραιότητα θα δοθείς στους επαγγελματίες υγείας αλλά και στους αστυνομικούς, που έρχονται σε επαφή με φορείς κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.
Σε δεύτερη φάση, θα εμβολιαστούν άνθρωποι με προβλήματα υγείας, όπως ανοσοκατασταλμένοι, ηλικιωμένοι με υποκείμενα νοσήματα και σε τελική φάση ο γενικός πληθυσμός. Παράλληλα όμως με αυτή τη διαδικασία, θα αυξάνονται και τα αντισώματα σε ασθενείς, οπότε θα αυξάνεται η «θωράκιση» του πληθυσμού.
Αποτελεσματικότητα και ασφάλεια
Η ταχύτητα με την οποία κινείται η επιστήμη, δεν πρέπει να αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα και παράγοντα φόβου για τους πολίτες, αφού δεν πρόκειται να δοθεί έγκριση σε εμβόλιο που θα έχει σοβαρές παρενέργειες.
Το εμβόλιο της Pfizer θεωρείται ασφαλές και αποτελεσματικό, καθώς, όπως ανακοινώθηκε, από τη δοκιμή σε 43.000 εθελοντές, ποσοστό 90-94% αναπτύσσουν αντισώματα. Αυτό , σύμφωνα με την κ. Κωνσταντή, ήταν πέρα από κάθε προσδοκία, αφού και στο 60% να είναι η αποτελεσματικότατα, θεωρείται σημαντικό.
«Όλους μας προβληματίζει το θέμα της ασφάλεια, αλλά να ξέρει ο κόσμος ότι από τη στιγμή που θα πάρουν έγκριση από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και τον FDA των ΗΠΑ, θα είναι ασφαλή, γιατί εκεί βρίσκονται κορυφαίοι επιστήμονες και εξετάζουν ενδελεχώς όλα τα στοιχεία. Δεν υπάρχει περίπτωση να κυκλοφορήσει φάρμακο με σοβαρές παρενέργειες ή με κίνδυνο για τη ζωή. Καμία φαρμακευτική εταιρία δεν πρόκειται να διαθέσει επικίνδυνο εμβόλιο, αφενός για ανθρωπιστικούς λόγους, αλλά και για οικονομικούς. Δε θα διακινδύνευαν κάτι τέτοιο, γιατί θα κληθούν να πληρώσουν δισεκατομμύρια και θα καταστραφούν», σημείωσε.
Ήπιες παρενέργειες βέβαια μπορεί να υπάρχουν, όπως και στα περισσότερα εμβόλια, και να επιφέρουν πονοκέφαλο ή την αίσθηση των συμπτωμάτων της γρίπης.
Ένα ακόμη στοιχείο, που διαφοροποιείται σε σχέση με την ανάπτυξη εμβολίων για άλλες ασθένειες, όπου υπάρχει χρόνος για την έρευνα, είναι ότι προκειμένου να «αντισταθμιστεί» η ταχύτητα και ταυτόχρονα να διασφαλιστεί η ασφάλεια, δοκιμάζεται σε πολύ μεγαλύτερο ποσοστό εθελοντών. Σε συνήθεις συνθήκες το εμβόλιο δοκιμάζεται σε 3.000 έως 10.000 εθελοντές, ενώ τα εμβόλια ενάντια στον κορωνοϊό που αναπτύσσονται, δοκιμάζονται σε 30.000 έως 60.000 εθελοντές και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία και για την επιτάχυνση της διαδικασίας αλλά και την ασφάλεια, σύμφωνα με την κ. Κωνσταντή.
Σε κάθε περίπτωση, ο έλεγχος της ασφάλειας του εμβολίου θα συνεχιστεί και μετά την αρχική έγκριση, για τουλάχιστον έναν χρόνο.
Συγχρόνως, αναπτύσσονται και φάρμακα απέναντι στον κορωνοϊό. Ήδη από την αρχή της πανδημίας, οι γιατροί χρησιμοποιούσαν φάρμακα που ήταν γνωστά για άλλες ασθένειες και τα οποία βοήθησαν στη μείωση του ποσοστού θνητότητας, ενώ παράλληλα αναπτύχθηκαν και τα σχετικά πρωτόκολλα για το πότε και ποια πρέπει να χορηγούνται σε κάθε περίπτωση.
Παράλληλα όμως, σύμφωνα με την κ. Κωνσταντή, αναπτύσσονται νέα φάρμακα με μονοκλωνικά αντισώματα, τα γνωστά ως «κοκτέιλ φαρμάκων», με το πρώτο να έχει πάρει έγκριση στις ΗΠΑ. «Αυτά θα τα έχουμε πολύ σύντομα, ίσως και πριν τα εμβόλια, έχουν μεγάλη αποτελεσματικότητα και θα χρησιμοποιηθούν κυρίως σε ασθενείς με ήπια συμπτώματα αλλά όχι μόνο», πρόσθεσε η κ. Κωνσταντή.
