Ο Δήμος Βόρειων Τζουμέρκων με τη στήριξη της Βουλής των Ελλήνων εγκαινιάζει την έκθεση «Tzoumerka – Αγιογραφία των ‘Ορέων’» μεθαύριο Τετάρτη 1 Απριλίου 2026, ώρα 19:00 μ.μ., στο Συνεδριακό Κέντρο «Παναγιώτης Ν. Σουκάκος» (Δ. Φιλοσόφου & Γλυκήδων, στο Κάστρο). Η έκθεση περιλαμβάνει έργα σύγχρονων αγιογράφων, φωτογραφικό υλικό και αφιέρωμα στον Ιωάννη – Χαρίλαο Βράνο και θα φιλοξενηθεί στους χώρους των ΓΑΚ ολόκληρο τον Απρίλιο (1η ως 30η Απριλίου 2026).
Την έκθεση διοργανώνουν τα Γενικά Αρχεία του Κράτους (ΓΑΚ) – Ιστορικό Αρχείο Ηπείρου.
Θυμίζουμε ότι (σύμφωνα και με την ιστοσελίδα της υπηρεσίας) τα Γ.Α.Κ. – Ιστορικό Αρχείο Ηπείρου αποτελούν περιφερειακή δημόσια υπηρεσία των Γενικών Αρχείων του Κράτους με στόχο την εποπτεία, διάσωση, συγκέντρωση, ταξινόμηση και ευρετηρίαση των αρχειακών τεκμηρίων. Η περαιτέρω συστηματική, ποιοτική και ποσοτική ανάλυση των πληροφοριών του 19ου αι. και των αρχών του 20ου αι. αναδεικνύει τις ιδιαίτερες θεματικές ενότητες αρχειακού και ιστορικού ενδιαφέροντος και εγείρει ζητήματα αναδίφησής τους για νέες προσεγγίσεις της νεώτερης ιστορίας, οι οποίες είναι δυνατόν να θεμελιώσουν ή να ελέγξουν ερευνητικές υποθέσεις διαφωτίζοντας τις σελίδες της τοπικής και της ευρύτερης ελληνικής ιστορίας. Το εύρος, εξάλλου, των σχέσεων των ΓΑΚ-Ιστορικού Αρχείου Ηπείρου αποκαλύπτει τις αναπτυσσόμενες πρακτικές με τις αντίστοιχες συνεργαζόμενες υπηρεσίες, το Ιστορικό Αρχείο-Μουσείο Ύδρας, τα Αρχεία Νομού Κεφαλληνίας, τη Βουλή των Ελλήνων, το Ίδρυμα Μεσογειακών Μελετών και ιδρύματα της αλλοδαπής. Και ανακινεί, οπωσδήποτε, ως πηγή, το ενδιαφέρον για την ανάπτυξη προγραμμάτων διαχείρισης ενεργών και ιστορικών τεκμηρίων με τα Πανεπιστήμια Ιωαννίνων, Θεσσαλίας, Πάτρας, Αιγαίου και το Αριστοτέλειο της Θεσσαλονίκης.
Για τον Βράνο, παραθέτουμε τον αποχαιρετισμό του Τρύφωνα Τσομπάνη, αναπλ. καθηγητή της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ, όπως είναι δημοσιευμένος στην ιστοσελίδα «Πεμπτουσία», καθώς περιέχει βιογραφικά και άλλα στοιχεία:
«Η μητέρα Θεσσαλονίκη κατευόδωσε στις 5/3/19 στην χώρα του Αχωρήτου έναν λαμπρό αγιογράφο τον Ιωάννη Βράνο, ο οποίος έφυγε από τα παρόντα προς τα μέλλοντα, μετά από μια επώδυνη περίοδο, σε ηλικία 81ετών. Ο Χαρίλαος-Ιωάννης Βράνος Ηπειρώτης το γένος, αποφοίτησε από την Ζωσιμαία Σχολή των Ιωαννίνων και στη συνέχεια σπούδασε στην Ανωτάτη σχολή καλών τεχνών και σκηνογραφία στην Ανωτάτη σχολή θεάτρου και κινηματογράφου.
Μαθήτευσε κοντά στον Φώτη Κόντογλου και επηρεάστηκε από το πνεύμα του δασκάλου του. Ανήσυχο και ερευνητικό πνεύμα καταφεύγει στο Αγιον Όρος για να μελετήσει την τέχνη των μεγάλων αγιογράφων. Διορίζεται στην Αθωνιάδα Σχολή και ιδρύει το πρώτο τμήμα της αγιογραφίας, όπου διδάσκει για μια πενταετία.
Ο αείμνηστος καθηγητής Ιωάννης Φουντούλης, πρόεδρος τότε του Τμήματος Ποιμαντικής θεωρώντας ότι η τέχνη της αγιογραφίας είναι αντικείμενο που μπορεί να θεραπεύσει με επάρκεια μόνο η Θεολογική σχολή προσκαλεί τον Ιωάννη Βράνο και διδάσκει το μάθημα της αγιογραφίας ως μάθημα ελεύθερης επιλογής. Από το εργαστήριο αυτό πέρασαν αρκετοί φοιτητές που βρήκαν το βάδισμά τους στην τέχνη, μεταξύ αυτών και ο γράφων.
Δίδαξε επίσης στη Σερβία και την Αυστρία για μια τετραετία, θεωρία και πράξη της αγιογραφίας.Αργότερα για μια εικοσαετία διδάσκει την τέχνη της αγιογραφίας στο Ίδρυμα Μελετών Χερσονήσου του Αίμου. Παράλληλα ασχολήθηκε με την συγγραφή και την κωδικοποίηση των εμπειριών του από την διακονία της τέχνης. Τα βιβλία του «Θεωρία της αγιογραφίας», και «Τεχνική της αγιογραφίας», θεωρούνται κλασικά συγγράμματα για την εποχή μας.
Παράλληλα δημιουργεί στη Θεσσαλονίκη εργαστήριο αγιογραφίας, όπου διδάσκει σε εκατοντάδες ταλαντούχους νέους. Εδώ και 30 χρόνια ζούσε στο Φίλυρο της Θεσσαλονίκης. Στον πρώτο πανελλήνιο διαγωνισμό αγιογραφίας του ΕΟΜΕΧ λαμβάνει το πρώτο βραβείο και σε παγκόσμια συμμετοχή στο SALON DE MARSEILLE τo 1981, παίρνει την ανωτάτη τιμητική διάκριση ζωγραφικής.
Οξυδερκής, εφιέστατος, αναλυτικός στη ματιά, με τρομερή φαντασία στη σύλληψη εικόνων και δημιουργία θεμάτων κοσμικών αλλά με την βυζαντινή τεχνοτροπική αντίληψη,απέδειξε, όπως και ο Κόντογλου, ότι η τέχνη της βυζαντινής παράδοσης, είναι ένα καταπληκτικό εκφραστικό μέσο για να μιλήσει κανείς με τρόπο μοντέρνο και αφαιρετικό παράλληλα, αναδεικνύοντας την εσωτερικότητα των πραγμάτων. Όσοι μαθητεύσαμε κοντά του θα τον θυμόμαστε πάντα με αγάπη και απέραντη ευγνωμοσύνη. Εν χώρα ζώντων όπου θα αναπαύεται από σήμερα, συντροφιά με τους μεγάλους δασκάλους της αγιογραφικής τέχνης, ας απολαμβάνει την εύνοια του Θεού».
