Τι είναι ο χρόνιος πόνος; Χρόνιος ονομάζεται ο πόνος που διαρκεί πάνω από 3 μήνες ή περισσότερο από την αναμενόμενη ίαση της αιτίας που τον προκαλεί. Ο πόνος έχει βιολογική αξία, λειτουργεί σαν συναγερμός στο σώμα μας. Μπορεί να είναι δυσάρεστος αλλά είναι απαραίτητος για την επιβίωση μας γιατί μας προειδοποιεί και μας προστατεύει. Ο χρόνιος πόνος συμβαίνει όταν αυτός ο συναγερμός συνεχίζει να υπάρχει ακόμη κι όταν η αρχική αιτία που τον έχει προκαλέσει δεν υπάρχει πια λόγω αλλαγής στην κυκλοφορία των επώδυνων ερεθισμάτων στο σύστημα του πόνου. Γι’ αυτό οι απεικονιστικές και αιματολογικές εξετάσεις δεν μπορούν να δείξουν το πραγματικό πρόβλημα που ο ασθενής βιώνει..
Ο πόνος είναι μια αίσθηση; Όχι, ο πόνος δεν είναι μόνο μία αίσθηση όπως το ζεστό και το κρύο, πρόκειται για εμπειρία. Γι’ αυτό και είναι υποκειμενικός. Δηλαδή ο κάθε ασθενής ακόμη και για την ίδια αιτία πονάει με διαφορετικό τρόπο. Δεν πρέπει να τον συγκρίνουμε και να τον αμφισβητούμε. Ως εμπειρία ο πόνος διεγείρει διάφορα τμήματα του εγκεφάλου που μπορούν να αφορούν την αίσθηση, το πόσο πονάμε και τον χαρακτήρα του πόνου (κάψιμο, σουβλιά, μυρμήγκιασμα, ηλεκτρικό ρεύμα), το συναίσθημα ,γι’ αυτό και συνδέεται με θλίψη και άγχος αλλά και τη συμπεριφορά (απόσυρση ή υπερδραστηριότητα)
Όταν έχω έναν πόνο που δεν περνάει τι πρέπει να κάνω; Είναι πολύ σημαντικό ο ασθενής να συμμετέχει στη διαχείριση και αντιμετώπιση αλλά χρειάζεται και καθοδήγηση από έναν ειδικό αποκατάστασης. Σημασία δεν έχει να λαμβάνει ο ασθενής μόνο παθητικές θεραπείες για ανακούφιση, δηλαδή θεραπείες που κάνει κάποιος άλλος στον ασθενή, αλλά ο ασθενής ο ίδιος να έχει καθοδήγηση για να αποκτήσει εφόδια που να μπορεί να τα χρησιμοποιήσει στην καθημερινή του ζωή και να μειώσει/αλλάξει τους επιβαρυντικούς παράγοντες και μετά τη λήξη του προγράμματος αποκατάστασης του.
Ποιες θεραπευτικές μέθοδοι μπορούν να βοηθήσουν; Η σταδιακά αυξανόμενη φυσική δραστηριότητα, η επανεκπαίδευση σε σωστή στάση και βάδιση αλλά και σωστή τακτική στις καθημερινές εργασίες, σωστή καθιστή θέση στο χώρο εργασίας και εργονομία (σωστή καρέκλα, ύψος στο γραφείο, σωστή θέση υπολογιστή), εκπαίδευση στη συμπεριφορά ώστε να μπορεί ο ασθενής να διαχειριστεί τις κρίσεις του πόνου χωρίς να υπερβαίνει το άγχος του. Υπάρχει φυσικά και η φαρμακευτική αγωγή που πρέπει να δίνεται αφού ο γιατρός έχει καταλήξει στο είδος του πόνου και δώσει τη σωστή αγωγή για κάθε είδος πόνου και στη μικρότερη δυνατή θεραπευτική δόση ώστε να έχουμε τις λιγότερες παρενέργειες.
Η φυσιοθεραπεία, η θεραπευτική άσκηση, ο βελονισμός, το πιλάτες και οι τεχνικές χαλάρωσης μπορεί να έχουν επίσης πολύ καλά αποτελέσματα.
Τι περιλαμβάνει ένα πρόγραμμα διαχείρισης πόνου; Πρόκειται για μια ολιστική προσέγγιση. Αρχικά θα πρέπει να γνωρίζει γιατί συνεχίζει να πονάει και πώς σκοπεύουμε να το διαχειριστούμε. Αυτό γίνεται μετά από ανάλυση του πόνου με καλή κλινική εξέταση και καταγραφή των επιβαρυντικών παραγόντων. Έπειτα στοχεύουμε στη μείωση των επιβαρυντικών παραγόντων ρυθμίζοντας τη δραστηριότητα στην καθημερινή ζωή, δομώντας ένα πρόγραμμα ισορροπημένης φυσικής δραστηριότητας. Αξιολογούμε τον τρόπο που εκτελεί ο ασθενής τις καθημερινές του δραστηριότητες και τον επανεκπαιδεύουμε σε έναν πιο εργονομικό τρόπο. Επιβλέπουμε την εργονομία στο εργασιακό του περιβάλλον και προτείνουμε πιο εργονομικές λύσεις. Πολλές φορές ζητάμε τη βοήθεια ειδικού ψυχολόγου. στην διαχείριση των κρίσεων πόνου που δημιουργεί υπερβάλλον άγχος και κάποιες φορές κρίσεις πανικού. Η κινητοποίηση, ο βελονισμός, η θεραπευτική άσκηση, η φυσιοθεραπεία μπορούν επίσης να αποτελούν με σωστούς συνδυασμούς και δοσολογία μέρος του προγράμματος. Το πρόγραμμα είναι εξατομικευμένο και προσαρμοσμένο σε λειτουργικούς στόχους που τίθενται μαζί με τον ασθενή. Καταγράφουμε επίσης και προτείνουμε στρατηγικές και για τα θέματα ύπνου αλλά και για τις κοινωνικές συνέπειες που μπορεί να επιφέρει ο χρόνιος πόνος.
