Γιάννενα, Πέμπτη 28/05/2026
xartis xorotajiko tourismou
Αίθουσα ΣύνταξηςΟικονομία

Μέτρα κατά του υπερτουρισμού στο νέο ειδικό χωροταξικό

Κατευθύνσεις και ρυθμίσεις για τη χωρική διάρθρωση του τουρισμού, με όρους οικονομικής, περιβαλλοντικής και κοινωνικής βιωσιμότητας και αειφορίας, δίνει, σύμφωνα με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠ) που τέθηκε σε διαβούλευση έως τις 15 Σεπτεμβρίου.

Οι κατευθύνσεις που ξεχωρίζουν αναφορικά με τη Δ.Ε. Ιωαννίνων, που κατατάσσεται στις ανεπτυγμένες περιοχές, μαζί με τις Δ.Ε. Πάργας και Συβότων, από ολόκληρη την Ήπειρο, είναι η θέσπιση τέλους υπέρ του Πράσινου Ταμείου, που θα αξιοποιείται για αναπλάσεις και υποδομές υποστήριξης του τουρισμού, αλλά και o περιορισμός στον αριθμό των χώρων τουρισμού διαμοιρασμού (βραχυχρόνια μίσθωση) και των απλών ενοικιαζόμενων δωματίων ως ποσοστό των κλινών των κύριων τουριστικών καταλυμάτων.

Χωρίς ακόμη να είναι ξεκάθαρο με ποιον τρόπο μπορεί να αποτυπωθεί αυτή η αναλογία, ο περιορισμός της βραχυχρόνιας μίσθωσης είναι ένα αίτημα της Ένωσης Ξενοδόχων του νομού Ιωαννίνων, σύμφωνα και με επιστολή που απέστειλε πρόσφατα στον δήμαρχο Ιωαννίνων Θ. Μπέγκα, αναφέροντας ότι οι κατοικίες βραχυχρόνιας μίσθωσης ξεπερνούν τις 500 στην πόλη. Μάλιστα, περιορισμοί μπορούν να επιβληθούν και σήμερα, με βάση τον νόμο 4446/2016, για λόγους που σχετίζονται με την προστασία της κατοικίας.

Το ΕΧΠ προβλέπει, επίσης, την εκπόνηση και εφαρμογή Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (που ήδη υφίστανται για τον Δήμο Ιωαννιτών), την εκπόνηση μελετών εκτίμησης τουριστικής φέρουσας ικανότητας, την ενίσχυση των υποδομών που υποστηρίζουν την οργάνωση προορισμών, τη θέσπιση δυνατότητας χαρακτηρισμού τμημάτων ως Περιοχών Ενεργητικής Παρέμβασης και Ανάπλασης με προσδιορισμό μέτρων για την αναβάθμιση ή και την ανάπτυξη του προσφερόμενου τουριστικού προϊόντος, την εκπόνηση Σχεδίων Διαχείρισης Τουριστικών προορισμών, την αναβάθμιση και μετατροπή υφιστάμενων ξενοδοχειακών καταλυμάτων σε «Οργανωμένη Μορφή Ανάπτυξης Τουρισμού» (ΟΜΑΤ), τη μερική ή ολική απόσυρση μη αξιόλογων, απαξιωμένων ή εγκαταλελειμμένων κτιρίων εγκαταστάσεων χρήσης τουρισμού και κατεδάφιση αντίστοιχων κτιρίων, που προσβάλλουν το τοπίο, και, τέλος, την παροχή κινήτρων για εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων τουριστικών καταλυμάτων με αναβάθμιση αυτών (4 ή 5 αστέρων/κλειδιών) και συμπληρώσεις στα κύρια τουριστικά καταλύματα με εγκαταστάσεις ειδικής τουριστικής υποδομής, για την ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού και για την μετατροπή παραδοσιακών – διατηρητέων κτιρίων σε ξενοδοχειακές μονάδες.

Στο θέμα των κινήτρων για τον εκσυγχρονισμό καταλυμάτων συγκεκριμένων κατηγοριών αναφέρεται με ανάρτησή του ο πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Νομού Ιωαννίνων Σπύρος Σουρέλης, σε μια πρώτη ανάγνωση του ειδικού χωροταξικού.

«Διαβάζοντας μία πρώτη φορά το Χωροταξικό Σχέδιο που προτείνεται για τον Τουρισμό, το ότι ο Δήμος Ιωαννιτών εντάσσεται στις ανεπτυγμένες περιοχές, στο ίδιο καθεστώς με τους Δήμους Αθηναίων και Θεσσαλονίκης, είναι κάτι θετικό, ίσως βέβαια κορεσμός να υπάρχει και σε άλλους Δήμους της Π.Ε. Ιωαννίνων ή μάλλον για να ακριβολογούμε σε κάποια Δημοτικά Διαμερίσματα των Δήμων αυτών… Από την άλλη, το να αποκλείονται σε αυτές τις αναπτυγμένες περιοχές από την δυνατότητα εκσυγχρονισμού τα ξενοδοχεία 2 & 3 αστέρων και να πρέπει για να λάβουν χρηματοδότηση να γίνουν τουλάχιστον 4 αστέρων, είναι κάτι που δεν έχει καμία λογική, σε όλα τα μέρη του κόσμου υπάρχουν ξενοδοχεία όλων των κατηγοριών και για όλα τα βαλάντια και αυτή η διάταξη, που συνεχώς εντάσσεται σε όλα τα προγράμματα χρηματοδότησης, δε βελτιώνει το τουριστικό προϊόν, παρά μόνο το κάνει ελιτίστικο και με μεγάλες ανισορροπίες μεταξύ των επιχειρήσεων στους ίδιους τους προορισμούς…», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Μάλιστα στις προβλεπόμενες ρυθμίσεις αναφέρεται πως η επιτρεπόμενη κατασκευή καταλυμάτων είναι κατηγορίες 4 και 5, κάτι που ισχύει και στην περίπτωση επέκτασης υφιστάμενου καταλύματος.

Μια ακόμη κατεύθυνση του ΕΧΠ είναι ο περιορισμός της δημιουργίας νέων εγκαταστάσεων/χρήσεων μη συμβατών με την τουριστική δραστηριότητα (ιδίως βιομηχανικές/βιοτεχνικές εγκαταστάσεις, εγκαταστάσεις χονδρικού εμπορίου, κτίρια και γήπεδα αποθήκευσης, κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις) και η αύξηση του ελάχιστου απαιτούμενου εμβαδού για την ανέγερση ξενοδοχείων στα 12 στρέμματα, μέχρι τον καθορισμό χρήσεων γης από εργαλεία πολεοδομικού σχεδιασμού πρώτου επιπέδου, στις εκτός σχεδίου και εκτός ορίων οικισμών περιοχές.

Οι αναπτυσσόμενες περιοχές

Στις αναπτυσσόμενες περιοχές, που εντάσσονται οι Δ.Ε. Παπίγκου, Πέρδικας, Φαναρίου, Ζαλόγγου και Πρέβεζας, ενδιαφέρον έχει η κατεύθυνση για αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων οικισμών που παρουσιάζουν αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον, με τη μετατροπή κτιρίων σε καταλύματα ή και με νέες μεγαλύτερου μεγέθους επενδύσεις με κίνητρα είτε προς τους σημερινούς ιδιοκτήτες είτε προς ενδιαφερόμενους επενδυτές.

Επίσης, στην συγκεκριμένη κατηγορία η παροχή κινήτρων για εκσυγχρονισμό υφιστάμενων τουριστικών καταλυμάτων (κύριων ή/και μη κύριων) αφορά την αναβάθμιση αυτών και στην κατηγορία 3 αστέρων/κλειδιών.

Οι περιοχές με δυνατότητες ανάπτυξης

Οι κατευθύνσεις του ΕΧΠ για τις περιοχές με δυνατότητες ανάπτυξης είναι η παροχή κινήτρων για εκσυγχρονισμό υφιστάμενων τουριστικών καταλυμάτων (κύριων ή/και μη κύριων) με αναβάθμιση αυτών (3 ή 4 ή 5 αστέρων/κλειδιών), συμπληρώσεις στα κύρια τουριστικά καταλύματα με εγκαταστάσεις ειδικής τουριστικής υποδομής, δυνατότητα συνδυαστικής λειτουργίας με ειδικές μορφές τουρισμού και εγκαταστάσεις ειδικής τουριστικής υποδομής, παροχή κινήτρων για την ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού και ειδικών τουριστικών υποδομών, παροχή κινήτρων για τη μετατροπή παραδοσιακών ή διατηρητέων κτιρίων σε ξενοδοχειακές μονάδες, αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων οικισμών που παρουσιάζουν αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον, με τη μετατροπή κτιρίων σε καταλύματα ή και με νέες μεγαλύτερου μεγέθους επενδύσεις με κίνητρα είτε προς τους σημερινούς ιδιοκτήτες είτε προς ενδιαφερόμενους επενδυτές, όπως και στην προηγούμενη κατηγορία.

Αυτό που διαφέρει είναι ο προσδιορισμός και η υποστήριξη «δικτύων τουριστικών προορισμών», με έμφαση σε δίκτυα που περιλαμβάνουν και προορισμούς των παραπάνω κατηγοριών.

Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν οι Δ.Ε. Ανατολής, Μπιζανίου, Περάματος, Νήσου του Δήμου Ιωαννιτών, Κατσανοχωρίων, Συρρακου-Καλαρρυτών, Πραμάντων του Δήμου Β. Τζουμέρκων, οι Δ.Ε. Μετσόβου και Μηλέας του δήμου Μετσόβου, Ευρυμενών και Πασσαρώνος του Δήμου Ζίτσας, Κεντρικού Ζαγορίου και Τύμφης του Δήμου Ζαγορίου, η Δ.Ε. Κόνιτσας, η Δ.Ε. Ηγουμενίτσας στη Θεσπρωτία, η Δ.Ε. Αχέροντα στην Πρέβεζα και οι Δ.Ε. Αρταίων, Πέτα και Φιλοθέης στην Άρτα.

Περαιτέρω κίνητρα στις μη ανεπτυγμένες περιοχές

Τέλος, όλες οι υπόλοιπες δημοτικές ενότητες των Δήμων της Ηπείρου ανήκουν στις μη ανεπτυγμένες περιοχές, μεταξύ των οποίων ολόκληροι Δήμοι, όπως ο Δήμος Πωγωνίου και Δωδώνης στην Π.Ε. Ιωαννίνων.

Οι κατευθύνσεις για αυτές τις περιοχές είναι η παροχή κινήτρων για την ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού και εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής, η παροχή κινήτρων για τη μετατροπή παραδοσιακών ή διατηρητέων κτιρίων σε ξενοδοχειακές μονάδες, η αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων οικισμών που παρουσιάζουν αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον, με τη μετατροπή κτιρίων σε καταλύματα ή και με νέες μεγαλύτερου μεγέθους επενδύσεις με κίνητρα, η παροχή κινήτρων από τα εργαλεία πολεοδομικού σχεδιασμού πρώτου επιπέδου στο πλαίσιο της παρ. 2 του άρθρου 32 και των άρθρων 34 έως 38 του ν. 4759/2020 (όπως ευνοϊκότεροι όροι δόμησης, μείωση των απαιτούμενων κριτηρίων του άρθρου 38, κ.λπ.).