Korais Vivlio
ΚαθημερινάΑίθουσα Σύνταξης

Μια νέα έκδοση ενός από τα σημαντικότερα βιβλία του Αδ. Κοραή

Εκδήλωση παρουσίασης της νέας έκδοσης του βιβλίου του Αδαμάντιου Κοραή «Υπόμνημα για την παρούσα κατάσταση του πολιτισμού στην Ελλάδα»», που κυκλοφόρησε το 2022 από τις εκδόσεις Αμολγός, οργανώνουν ο Τομέας Μεσαιωνικής και Νέας Ελληνικής Φιλολογίας του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Ιωαννιτών την Πέμπτη 11 Μαΐου, στις 8 το βράδυ, στον Πολιτιστικό Πολυχώρο «Δ Χατζής».

Τη μετάφραση του βιβλίου έχει κάνει ο Βάιος Φ. Ντάφος και συνοδεύεται από κείμενα των Νίκου Κοκκομέλη, Γιάννη Παπαθεοδώρου και Αλέξανδρου Κατσιγιάννη.
Το «Υπόμνημα για την παρούσα κατάσταση του πολιτισμού» στην Ελλάδα είναι ένα από τα σημαντικότερα έργα του Αδαμάντιου Κοραή, παρόλο που οι τύχες του δεν επικυρώνουν εντελώς τον παραπάνω χαρακτηρισμό. Αναγνώστηκε από τον ίδιο μπροστά στα μέλη της Societe des Observateurs de l’Homme (Εταιρείας των Ανθρωποτηρητών), της οποίας ήταν μέλος και ο ίδιος, τα Χριστούγεννα του 1802. Στην «άρθρωση του 1800», ο Κοραής είναι ήδη ένας αναγνωρισμένος ιατροφιλόσοφος της σχολής του Μονπελιέ. Ταυτόχρονα όμως, ως ευαίσθητος και πολιτικοποιημένος διανοούμενος, ο Κοραής, στην ώριμη ηλικία των 52 ετών το 1802, επανεφευρίσκει σταδιακά την ταυτότητά του και αυτοσυστήνεται στο λόγιο κοινό του Παρισιού ως ο πιο αξιόπιστος και δραστήριος διαμεσολαβητής των ελληνικών πραγμάτων στη Δύση και ταυτόχρονα ο εμπνευστής και ο διαχειριστής της φωτισμένης ευρωπαϊκής ταυτότητας του νέου ελληνισμού. Ο Κοραής του Υπομνήματος «θα έλξει τους Γραικούς στον ευρωπαϊκό σχηματισμό, δηλαδή θα τους προετοιμάσει για ένταξη στο πολιτικά λειτουργικό ιδεολογικό σχήμα της ‘ευρωπαϊκής οντότητας’». Τι καθιστά, λοιπόν, το Υπόμνημα ένα «μανιφέστο του νέου ελληνισμού»; Η εναρκτήρια πρόταση του προλόγου/αφιέρωσης της έκδοσης δεν αφήνει πολλά περιθώρια διαφορετικής ερμηνείας: «Το παρόν Υπόμνημα αποτελεί επίσημη διακήρυξη προς τη φωτισμένη Ευρώπη σχετικά με τις προσπάθειες που καταβάλλουμε προκειμένου να γίνουμε και εμείς κοινωνοί των φώτων».
Και συνεχίζει: «Λόγω, ωστόσο, της επισημότητάς της λαμβάνει τη μορφή δέσμευσης. Και είναι σημαντικό να το γνωστοποιήσετε στο έθνος, στο όνομα του οποίου δεν δίστασα ούτε στιγμή να την αναλάβω. Όλοι νιώσαμε την ανάγκη να ανακτήσουμε τα Φώτα των προγόνων μας, από τα οποία μας αποκλήρωσαν, ούτως ειπείν, πολλές και μακροχρόνιες συμφορές• και καταβάλλουμε κάθε προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση. Δεν αρκεί όμως η αρχή• απαιτείται η μέχρι τέλους επιμονή. Στη νέα πορεία που χαράζουμε, κάθε βήμα προς τα εμπρός θα είναι και ένας θρίαμβος για τη νεότερη Ελλάδα. Και όσες ευρωπαϊκές χώρες συνδυάζουν τα Φώτα με τον ανθρωπισμό, και οι οποίες θα μας παρακολουθούν προσεκτικά από τούδε και στο εξής, δεν θα φείδονται παροτρύνσεων και επευφημιών. Αλλά ουαί και αλίμονο αν οπισθοδρομήσουμε! Θα πικράνουμε τους πολυάριθμους φίλους της αναγέννησής μας και θα δικαιώσουμε όλα όσα μετήλθε η δυσμένεια για να μας διαβάλλει. Ποιος μεταξύ ημών, φίλοι μου, θα ήθελε να επιζήσει μιας τέτοιας ατίμωσης;».
Ομιλητές στην εκδήλωση θα είναι η επίκουρη καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Αγγέλα Γιώτη, το μέλος ΕΔΙΠ Τμήματος Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, δρ. Φιλοσοφίας Άννα Μπουκουβάλα και
οι συντελεστές του βιβλίου. Θα συντονίσει το μέλος ΕΔΙΠ Τμήματος Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, δρ. Νεοελληνικής Φιλολογίας Κώστας Καραβίδας.