Μέρες της Κουάλα Λουμπούρ – Ελληνίδες, που ζουν εκεί, μιλάνε στον Ηπειρωτικό Αγώνα

Έφη Γιόφκου, 40 χρονών, από Θεσσαλονίκη

Η μαλαισιανή κοινωνία είναι μια ανεκτική κοινωνία

Ανάγκη ή επιλογή η Κουάλα Λουμπούρ;

Επιλογή ήταν. Ζούσαμε με τον άντρα μου στην Αγγλία εννέα χρόνια. Σπούδασα στην Ελλάδα Οδοντιατρική και δούλευα ως οδοντίατρος με συνεταίρο. Και λέω στον άντρα μου: Δεν πάμε για τρία χρόνια στην Αγγλία, που έχουν έλλειψη από οδοντίατρους, και να γυρίσω να ανοίξω ιατρείο μόνη μου;

Πήγαμε το καλοκαίρι του 2007 και τον Αύγουστο του 2008 γεννήθηκε η κόρη μου. Και μετά ήρθε η κρίση στην Ελλάδα! Ο άντρας μου, στο μεταξύ, είχε βρει δουλειά και αυτός στην Αγγλία, ως μηχανικός. Θέλαμε να γυρίσουμε στην Ελλάδα. Δύσκολη συζήτηση, δύσκολη απόφαση. Επικράτησε η λογική. Αποφασίσαμε να μείνουμε στην Αγγλία. Και μείναμε εννέα χρόνια!

Τα πρώτα τρία ζούσαμε σαν… νομάδες. Στη συνέχεια αποφασίσαμε να αγοράσουμε σπίτι και να ζήσουμε εκεί, στο Λονδίνο. Είχαμε καλές δουλειές, καλές απολαβές, ζούσαμε καλά, όσο βέβαια το επέτρεπε και ο αγγλικός ουρανός!

Μια μέρα έρχεται ο άντρας μου στο σπίτι και μου λέει: Μαλαισία ή Καναδά; Διάλεξε. Του έγινε μια πολύ ενδιαφέρουσα πρόταση για δουλειά. Το σκεφτήκαμε πολύ. Σκεφτήκαμε την καριέρα μου, είχα τη δουλειά μου, τους ασθενείς μου, τις επαφές μου. Αλλά για το καλό της οικογένειας, το οποίο είναι κάτι παραπάνω από το προσωπικό, είπα το ναι!

Το μετανιώσατε;

Όχι. Δεν το έχω μετανιώσει. Επιλέξαμε την Μαλαισία. Για τρεις μήνες ψάχναμε και κοιτάζαμε σχολεία, τρόπος ζωής, καιρός, δουλειά εγώ…

Δουλεύετε σαν οδοντίατρος;

Εδώ στην Μαλαισία δεν μπορώ να δουλέψω ως οδοντίατρος. Δεν αναγνωρίζουν τα πανεπιστήμια της Ελλάδας, όπως και της Γερμανίας, της Ιταλίας, και από κάποιες άλλες χώρες, όπως και από μερικές χώρες αναγνωρίζουν μερικά πανεπιστήμια μόνο. Τα πρώτα δυο χρόνια ασχολήθηκα με τα παιδιά, με τα σχολεία τους, με τον εαυτό μου! Αλήθεια πόσα χρόνια είχα να ασχοληθώ με την Έφη!

Τους τελευταίους έξι μήνες, μαζί με μια άλλη Ελληνίδα, τη Μαρία, ξεκινήσαμε μια εταιρεία με την οποία φέρνουμε ελληνικά χειροποίητα προϊόντα, βασικός κανόνας τα χειροποίητα, στη Μαλαισία και κατ’ επέκταση στην Ασία. Θέλουμε η Ασία να γνωρίσει την Ελλάδα και μελλοντικά η Ελλάδα να γνωρίσει την Ασία.

Είναι εύκολο να κάνει κάποιος μια εταιρεία εδώ;

Ναι, πολύ εύκολο. Είναι ανώνυμος εταιρεία εισαγωγών εξαγωγών και απαιτούνται τουλάχιστον δυο άτομα. Με τη βίζα που έχω εγώ, είναι το μόνο που μπορώ να κάνω. Βέβαια όλες τις ενέργειες τις κάνει ο λογιστής, γιατί κυρίως το πρόβλημα εδώ με τις κρατικές υπηρεσίες είναι η γλώσσα. Όπως όλες τις δραστηριότητες, όσον αφορά το σπίτι και τα λοιπά, τις κάνουν οι ατζέντηδες, κι εσύ απλά πληρώνεις.

Το οικονομικό είναι το κύριο για να ζήσει κανείς καλά οπουδήποτε στον κόσμο…

Και πώς βλέπετε να κυλάει η ζωή σας εδώ;

Πολύ καλύτερα από ό,τι στην Αγγλία, με τα οικονομικά δεδομένα – όπως παντού στον κόσμο νομίζω. Η διαφορά είναι ότι σχεδόν κάθε εταιρεία, που σε έχει φέρει εδώ, και συγκεκριμένα και του άντρα μου, εκτός από τις πολύ καλές απολαβές, αναλαμβάνει να σου πληρώνει το σπίτι, τα σχολεία των παιδιών, τα εισιτήρια –τώρα πάμε πιο πολλές φορές στην Ελλάδα από όταν ήμασταν στην Αγγλία! Επίσης τώρα, από εδώ, μπορούμε και κάνουμε αρκετά ταξίδια. Άρα το οικονομικό είναι το κύριο, για να ζήσεις οπουδήποτε στον κόσμο καλά.

Είστε κοντά τρία χρόνια στην Κουάλα Λουμπούρ. Πόσο μπορείτε να πείτε ότι μπήκατε στον δικό τους τρόπο ζωής, στη δική τους κουλτούρα.

Όχι. Ούτε στην κουλτούρα τους ούτε στον τρόπο ζωής τους -το ένα εξαρτάται από το άλλο- δεν μπορείς να μπεις. Είναι μια πολυπολιτισμική χώρα με το 40% μουσουλμάνους, μετά η δεύτερη μεγαλύτερη κοινότητα οι Μαλαισιανοί Κινέζοι και έπονται οι Μαλαισιανοί Ινδοί. Έχει επίσης πολλούς Ευρωπαίους, Νεοζηλανδούς, Αυστραλούς, Νοτιοαφρικανούς, που συνήθως είναι άνθρωποι που αλλάζουν συχνά δουλειά και τόπο. Είναι μια χώρα που μπορείς να είσαι οτιδήποτε. Αρκεί να έχεις δουλειά και βίζα. Βίζα χωρίς δουλειά δεν υπάρχει. Μόνο για τρεις μήνες μπορείς να πάρεις τουριστική βίζα.

Η συμπεριφορά των ανθρώπων εδώ δεν σε κάνει να νιώθεις ξένος.

Αισθάνεστε ξένη εδώ;

Όχι. Έχω συνηθίσει τόσα χρόνια εκτός Ελλάδας… Αλλά και η συμπεριφορά των ανθρώπων δεν σε αναγκάζει να νιώθεις ξένος.

Νιώθετε ασφάλεια για ας και τα παιδιά σας;

Εδώ στην περιοχή που μένουμε είμαστε ασφαλείς και δεν υπάρχει κανένας φόβος.

Εγώ θέλω να έχουν ρίζες στην Ελλάδα τα παιδιά μου.

Τα σχολεία των παιδιών;

Πάρα πολύ καλά σχολεία. Είναι διεθνή, ιδιωτικά, με γλώσσα την αγγλική, που πάνε τα παιδιά των ξένων αλλά και ντόπιων εχούμενων. Υπάρχουν και γαλλικά, γερμανικά, κινέζικα. Είμαστε πολύ ευχαριστημένοι. Μου αρέσει που το σύστημα είναι διαφορετικό από της Ελλάδας. Δουλεύουν πιο πολύ εμπειρικά και έτσι κεντρίζουν το ενδιαφέρον των παιδιών. Δεν λέω, τα Ελληνόπουλα μαθαίνουν πάρα πολλά πράγματα στο σχολείο και είναι πολύ προχωρημένα, αλλά είναι στείρα γνώση και πολλά από αυτά, που μαθαίνουν, δεν χρησιμεύουν.

Το σχολείο των παιδιών μου είναι αγγλόφωνο. Μαθαίνουν μουσική και έχουν επαφή με όλα τα μουσικά όργανα, γλώσσες (κινέζικα, μπαχάσα, που είναι η τοπική γλώσσα), κολύμπι, θέατρο, χορό, ταξιδεύουν με το σχολείο. Δεν υπάρχουν βιβλία, τετράδια.

Κυρίως δουλεύουν θεματικά. Αυτόν τον καιρό στην έκτη δημοτικού, που είναι η μεγάλη μου κόρη, έχουν σαν θέμα την Αρχαία Ελλάδα. Επιστήμη, γλώσσα, μαθηματικά, τέχνες… Αλλάζουν κάθε τρίμηνο. Το επόμενο θέμα είναι οι πρόσφυγες. Έχουν φίλους και συμμαθητές απ’ όλες τις φυλές. Τους αρέσει πάρα πολύ το σχολείο.

Και τα ελληνικά;

Τα μιλάνε πολύ καλά. Αλλά είναι και υποχρεωτικό μάθημα στο σπίτι, με δάσκαλο Έλληνα.

Από ό,τι είπατε τα παιδιά γεννήθηκαν στην Αγγλία και ζουν στη Μαλαισία. Πόσο εύκολο είναι να «μυηθούν» στην ελληνική κουλτούρα, ζώντας σε μια τόσο διαφορετική χώρα; 

Εγώ θέλω να έχουν ρίζες στην Ελλάδα. Και προσπαθώ να τους δώσω να καταλάβουν ότι το σπίτι τους είναι η Ελλάδα. Με το να πηγαίνουμε όσο πιο πολλές φορές γίνεται, και με τις συζητήσεις, και μελετώντας τη γλώσσα, πιστεύω ότι κάτι γίνεται…

Από την άλλη μεριά, μου αρέσει που από τόσο μικρή ηλικία «έχουν ανοίξει τα μάτια τους», έχουν δει τόσα πράγματα, έχουν κάνει τόσα ταξίδια, τόσες εμπειρίες!

Είμαστε μετανάστες πολυτελείας…

Οι δικές σας παρέες, οι δικοί σας φίλοι;

Με τους μετανάστες! Μετανάστες πολυτελείας, όπως και ’μεις. Είναι πολύ εύκολο να ταιριάξεις, γιατί έχουμε κοινές εμπειρίες, όλοι κάνουμε τα ίδια πράγματα, είμαστε σε μια ξένη χώρα, τα παιδιά μας πάνε στα ίδια σχολεία. Και μην ξεχνάμε ότι είμαστε στην πρωτεύουσα. Δεν είναι το ίδιο στα χωριά, νομίζω.

Επίσης, είμαστε και αρκετοί Έλληνες, γύρω στους 60 μαζί με τα παιδιά, που βρισκόμαστε συχνά.

Η κοινωνία, στο σύνολό της, πώς σας βλέπει;

Εδώ μας έχουν συνηθίσει. Μπορούμε να πούμε ότι είναι μια ανεκτική κοινωνία. Δεν νιώθεις ότι ζεις σε μουσουλμανικό κράτος.

Η θέση της γυναίκας εδώ;

Θα σας πω πώς είναι η θέση η δική μου και κάθε μετανάστριας πρώτα. Κατ’ αρχάς κυκλοφορούμε μόνες μας άνετα, οδηγούμε, κυκλοφορούμε με ποδήλατο, ντυνόμαστε όπως θέλουμε, όπως και στην Ευρώπη δηλαδή, δεν υπάρχει καμία διαφορά.

Όσον αφορά την μετανάστρια γυναίκα, που δεν δουλεύει -γιατί είναι κάποιες που δουλεύουν- και εξαρτάται οικονομικά από τον άντρα της, που χωρίς αυτόν δεν θα βρισκόταν εδώ, δεν μπορεί να ανοίξει λογαριασμό στην τράπεζα, δεν μπορεί να έχει οικονομικές συναλλαγές και οτιδήποτε έχει σχέση με τον κρατικό μηχανισμό, χωρίς και τη συναίνεση του συζύγου.

Οι αντιθέσεις εδώ είναι μεγάλες…

 Οι ντόπιες; Το ντύσιμό τους γενικά;

Οι μαλαισιανές γυναίκες -κυρίως οι Κινέζες- με τις οποίες ερχόμαστε σε επαφή, είναι οι μητέρες παιδιών στα σχολεία, και για τα δικά τους δεδομένα είναι μοντέρνες. Είναι, κατά τη γνώμη μου, λίγο σαν να ζουν σε μια φούσκα. Έχουν λεφτά και είναι σε υψηλότερες θέσεις οι άντρες τους ή και οι ίδιες, όσες δουλεύουν. Και βλέπεις ότι φέρνουν τα παιδιά στο σχολείο με οδηγό, έχουν δύο αυτοκίνητα, νταντάδες και υπηρέτριες, ταξιδεύουν πολύ. Αυτό είναι το συνηθισμένο, όχι νεόπλουτοι, που θα λέγαμε εμείς. Είναι η κουλτούρα τους, των πλουσίων, και είναι πολλοί.

Από την άλλη μεριά βλέπεις τον μέσο Μαλαισιανό, που ζει με χαμηλό μισθό και βγάζει ίσα-ίσα τα προς το ζην. Είναι μεγάλες οι αντιθέσεις.

Γι’ αυτό λέω ότι περνάω καλά. Γιατί έχω τη δυνατότητα να ζω έτσι. Γιατί δεν έρχεσαι εδώ χωρίς κίνητρο. Όλοι οι ξένοι υπάλληλοι εδώ είναι ακριβοπληρωμένοι. Εμείς σκοπεύουμε να μείνουμε εδώ μέχρι να πάνε τα κορίτσια στο πανεπιστήμιο.

Όσο για το ντύσιμο, οι Μουσουλμάνες και οι Ινδές ντύνονται σύμφωνα με τις παραδόσεις και την κουλτούρα τους. Οι Κινέζες γενικά κυκλοφορούν με σορτς και παντελόνια και φουστάνια, λίγο πολύ όπως οι Ευρωπαίες. Βέβαια με κομψά φορέματα και ακριβά οι πιο πλούσιες. Πολύ προσέχουν τι έχεις, τι κάνεις, πού πας. Είναι παραδόπιστες. Αφού η πρώτη ευχή, που λένε την Πρωτοχρονιά, οι Κινέζοι είναι «να κάνεις λεφτά».

Εμείς, σε σχέση με την Ελλάδα, ντυνόμαστε πολύ χαλαρά. Δεν μας νοιάζει τι θα φορέσουμε, ούτε και μας κρίνει κανείς, ούτε και μας ελέγχει… Εδώ κυκλοφορούμε πολύ με σαγιονάρες, είναι και ο καιρός που το επιτρέπει, ζέστη και ξαφνικά βροχή, αλλά είναι και μια ευκολία, γιατί, σε όποιο σπίτι και να πας, βγάζεις τα παπούτσια. Εντάξει, αν πας στην Όπερα ή κάπου επίσημα, θα ντυθείς. Όμως δεν έχουμε το άγχος τι και πώς.

Ο καιρός;

Ο καιρός εδώ μου αρέσει, χειμώνα καλοκαίρι 28-30 βαθμούς και τις συνηθισμένες βροχές. Έχει βέβαια και την υγρασία του, αλλά έχει ζέστη. Επίσης, το μέρος, που μένουμε εμείς, έχει πράσινο, υπάρχει ακόμη αρκετή ζούγκλα, γιατί η Κουάλα Λουμπούρ είναι χτισμένη πάνω στη ζούγκλα. Ξεχερσώνουν και χτίζουν. Το κέντρο-κέντρο έγινε ζούγκλα από πολυκατοικίες. Δεν ξέρω αν έχετε πάει έξω από τα περίχωρα της πρωτεύουσας, εκεί να δείτε ξεχέρσωμα της ζούγκλας! Χιλιάδες στρέμματα ξεριζώνονται, για να φυτέψουν τον φοίνικα, που βγάζει το φοινικέλαιο.

Την Ελλάδα τη νιώθω σαν ρίζα μου. Είναι εκεί και με περιμένει.

Η Ελλάδα διώχνει τα παιδιά της;

Δεν θα σας απαντήσω, γιατί δεν θα είμαι αντικειμενική. Την Ελλάδα την αγαπάω πιο πολύ τώρα που λείπω. Και δουλειά να είχαμε και οι δυο στην Ελλάδα, δεν θα ήθελα να γυρίσω. Δεν είμαι έτοιμη. Την Ελλάδα τη νιώθω σαν ρίζα μου. Είναι εκεί και με περιμένει.