Πολλαπλοί κίνδυνοι από τον εθισμό στην οθόνη

Εδώ και αρκετά χρόνια, η Αμερικανική Παιδιατρική Εταιρεία και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχουν κατατάξει την πολύωρη έκθεση των παιδιών στις οθόνες στις εξαρτητικές συμπεριφορές, με τους ειδικούς να «ενοχοποιούν» την ψηφιακή ζωή των παιδιών για μια σειρά από προβλήματα: από μαθησιακές δυσκολίες και επιβράδυνση της ανάπτυξης μέχρι παχυσαρκία και μυοσκελετικά προβλήματα.
Σύμφωνα με στοιχεία από μια μεγάλη έρευνα το 2019 στην Ελλάδα, το 36% των μαθητών 16-18 ετών απάντησαν ότι η ενασχόλησή τους με ιντερνετικά δίκτυα υπερβαίνει τις 4 ώρες σε καθημερινή βάση, ενώ τα Σαββατοκύριακα το ποσοστό φτάνει στο 58%. Αντίστοιχα, σε ποσοστό 17,2% βρίσκονται μπροστά σε μια οθόνη παίζοντας ηλεκτρονικά παιχνίδια για περισσότερο από δύο ώρες την ημέρα, με το ποσοστό να ανεβαίνει σε 32,9% το Σαββατοκύριακο. Την ίδια ώρα, καθημερινή φυσική δραστηριότητα έχει μόνο το 16% των εφήβων ηλικίας 16-18 ετών στην Ελλάδα, με το ποσοστό να μειώνεται στη μετεφηβική ηλικία.
Τα στοιχεία αυτά παρουσίασε ο επιστημονικά υπεύθυνος του Κέντρου Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Ν. Ιωαννίνων «Σχεδία», καθηγητής Αγωγής Υγείας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Βασίλης Κούτρας, με αφορμή την ενημερωτική εκδήλωση με θέμα «Εξάρτηση από το διαδίκτυο και τα ηλεκτρονικά παιχνίδια. Πρόληψη και αντιμετώπιση. Ο ρόλος του αθλητισμού», που συνδιοργανώνει η «Σχεδία» με τον Αθλητικό Σύλλογο Alphasports και την Επιτροπή Διοίκησης του Πανηπειρωτικού Εθνικού Αθλητικού Κέντρου Ιωαννίνων (ΠΕΑΚΙ), που είχαν τη σχετική πρωτοβουλία.
«Δεν μπορούμε να λέμε στα παιδιά μόνο τι δεν πρέπει να κάνουν. Από τα πράγματα που θα πρέπει να ενισχύσουμε, είναι η επαφή των παιδιών με τους φίλους τους έξω από οθόνες και ο αθλητισμός. Όταν λέμε αθλητισμό, δεν εννοούμε τον πρωταθλητισμό, αλλά τον αθλητισμό για να αισθανόμαστε καλά», τόνισε ο κ. Κούτρας, σημειώνοντας, ωστόσο, ότι το αίσθημα της ευχαρίστησης δεν είναι τόσο ισχυρό όσο αυτό των ηλεκτρονικών παιχνιδιών.
Σύμφωνα με σχετικές δημοσιεύσεις, τα παιχνίδια στους υπολογιστές είναι φτιαγμένα έτσι ώστε να δημιουργούν εξάρτηση στον χρήστη τους. Το κύριο χαρακτηριστικό τους είναι πως παρέχουν άμεση ανταμοιβή, όπως π.χ. η ντοπαμίνη, και επηρεάζουν τα κέντρα του εγκεφάλου. «Ο αθλητισμός, όμως, προσφέρει ένα αίσθημα ευχαρίστησης, που δε δημιουργεί εξάρτηση και, επίσης, βοηθάει και στην ανάπτυξη κοινωνικών σχέσεων», πρόσθεσε ο κ. Κούτρας.
Την ανάγκη να ανοίξει ένας ουσιαστικός διάλογος για το πώς θα διαχειριστούμε αυτή τη σύγχρονη μάστιγα και ασθένεια, όπως τη χαρακτήρισε, επεσήμανε εκ μέρους της Επιτροπής Διοίκησης του ΠΕΑΚΙ ο Παντελής Κολόκας, ο οποίος θα είναι επίσης ομιλητής στην εκδήλωση, η οποία θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 21 Ιανουαρίου, στις 6 το απόγευμα, στο ξενοδοχείο Du Lac, με ελεύθερη για το κοινό είσοδο.
Η εκδήλωση απευθύνεται σε γονείς, προπονητές και εκπαιδευτικούς, με τον εκπρόσωπο του Αθλητικού Συλλόγου Alphasports καθηγητή φυσικής αγωγής Νίκο Παπασπύρου να αναφέρει από την πλευρά του ότι κάτω από την επιφάνεια υπάρχουν συχνά πολύ μεγαλύτερα θέματα, που τα αγνοούν οι γονείς. «Η πρωτοβουλία έχει στόχο να βρούμε μια κοινή, μια ενιαία γλώσσα με τους γονείς, ώστε, όταν μιλάμε για πρόβλημα να εννοούμε το ίδιο πράγμα και όταν μιλάμε για αντιμετώπιση επίσης να εννοούμε το ίδιο πράγμα», πρόσθεσε.