Στη μάχη του Κυπέλλου ρίχνεται αύριο ο ΠΑΣ Γιάννινα καθώς θα υποδεχθεί στο στάδιο «Ζωσιμάδες» τον ΝΠΣ Βόλος για την 5η φάση. Με την ευκαιρία αυτή θα θυμηθούμε τις μεγάλες πορείες σε αυτό τον θεσμό που είχαν ομάδες από τα Γιάννινα και την Ήπειρο, με τη σημείωση ότι ποτέ ομάδα από τη βορειοδυτική Ελλάδα δεν αγωνίστηκε σε τελικό Κυπέλλου. Και είναι αυτό ένα ανεκπλήρωτο μέχρι τώρα όνειρο των Γιαννιωτών φιλάθλων. Υπάρχει ο καημός να δουν και τον ΠΑΣ σε έναν τελικό Κυπέλλου, όπως έγινε και με άλλες επαρχιακές ομάδες (Λάρισα, ΟΦΗ, Καστοριά, Ξάνθη, Αστέρας Τρίπολης, Δόξα Δράμας, Πιερικός).
Η πρώτη μεγάλη διάκριση έγινε από τον Παναμβρακικό Άρτας, ο οποίος την αγωνιστική σεζόν 1958-59 έφτασε μέχρι την προημιτελική φάση, αφού είχε αποκλείσει σημαντικές ομάδες όπως Αετός Άρτας, Τηλυκράτης Λευκάδας, Άρης Κέρκυρας, Ατρόμητος Ιωαννίνων, Παγκορινθιακός, Παναιτωλικός, Παναιγιάλειος, Παναργειακός. Στη φάση των «8» έχασε στην Άρτα από τον Απόλλωνα Αθηνών με το βαρύ σκορ 6-1. Τότε η «Ελαφρά Ταξιαρχία» ήταν ισχυρή ομάδα με Ταουξή, Γιώργο και Αριστείδη Καμάρα, Δερμάτη, Λάμπη Σεραφείδη, Σάββα Παπάζογλου και άλλους σημαντικούς άσσους. Αλλά και ο Παναμβρακικός είχε καλή ομάδα με Κίκη, Τζαχρήστα, Πριόβολο, Παπαγεωργίου, Σακκά, Κοντογιώργο και άλλους παίκτες από την περιοχή.
Λίγα χρόνια μετά, την σεζόν 1962-63, ο Αβέρωφ Ιωαννίνων έκανε τη μεγάλη έκπληξη φτάνοντας στα ημιτελικά του Κυπέλλου Ελλάδας. Καμία άλλη ομάδα από τη Δυτική Ελλάδα δεν είχε πετύχει μια τόσο μεγάλη διάκριση. Και αν στην ημιτελική φάση δεν έπεφτε στον μεγάλη τότε Πιερικό Κατερίνης που ξεχώριζε στην Α’ Εθνική, ο Αβέρωφ θα έπαιζε τελικό με τον Ολυμπιακό. «Ο Αβέρωφ έπαιζε καταπληκτικό ποδόσφαιρο και γι’ αυτό τον υποστήριζα και εγώ καίτοι ο πατέρας μου είχε τον Ολυμπιακό» μας είπε χθες ο παλιός άσσος του ΠΑΣ Γιάννινα Πέτρος Γκιόκας. Ο Αβέρωφ αρχικά απέκλεισε πολλές ομάδες από την Ήπειρο και την περιφέρεια και έφτασε στους «32» όπου κληρώθηκε με τον Απόλλωνα Σμύρνης. Το κέρδισε στα Γιάννινα με σκορ 3-2, για να ακολουθήσουν οι νίκες με σκορ 4-1 επί του Ολυμπιακού Κοζάνης και με 2-0 επί το ΠΑΟΚ Θεσσαλονίκης. Πρωταγωνιστές εκείνης της μεγάλης πορείας του Αβέρωφ ήταν οι Βασίλης Τζαμάκος, Πεπές, Γουνίδης, Μαχαίρας, Γιώργος Σιόντης, Παύλος Τζαμάκος, Κώττης, Παπαδόπουλος, Μιχάλης Σιόντης, Παπαδημητρίου, Κλήμης, Κρικώνης, Λέκκας.
Ο ΠΑΣ για πρώτη φορά στην Ιστορία του έφτασε στα ημιτελικά την σεζόν 2006-07, όταν ήταν ακόμα στη Β’ Εθνική. Απέκλεισε Βύζαντα Μεγάρων, Αιγάλεω, Ηρακλή Θεσσαλονίκης, Ολυμπιακό. Δεν ήταν απλώς επιτυχία, αλλά άθλος. Να αποκλείεις τον Ολυμπιακό με Τζιοβάνι, Ριβάλντο, Τζόρτζεβιτς, Κωνσταντίνου, Τοροσίδη, Γιαννακόπουλο μέσα στο Καραϊσκάκη, είναι κάτι το εξωπραγματικό για ομάδα Β’ Εθνικής. Τα κατάφερε ο ΠΑΣ σε διπλούς αγώνες. Κέρδισε 2-0 στα Γιάννινα και έχασε 2-1 στην παράταση στο Καραϊσκάκη. Σε εκείνο το ματς ο ΠΑΣ αγωνίστηκε με τους Τόλιο, Ντάσιο, Κατερίνη, Κούσα, Μπελά, Σαΐτιώτη (71’ Καζναφέρη), Αντάντο, Γήττα, Μιχαλόπουλο (86’ Γεωργιάδη), Ντομορό (61’ Κοντογουλίδη), Ρεπερνέ. Στην ημιτελική φάση αποκλείστηκε σε διπλούς αγώνες από τη Λάρισα, η οποία κατέκτησε και το Κύπελλο νικώντας στον τελικό τον Παναθηναϊκό.
Δεύτερη φορά έφτασε ο ΠΑΣ στα ημιτελικά τη σεζόν 2009-10. Απέκλεισε Καλαμάτα, Ατρόμητο, ΠΑΟΚ και αποκλείστηκε σε διπλούς αγώνες από τον Παναθηναϊκό (3-1 στην Αθήνα, 0-0 στα Γιάννινα). Συναρπαστικό ήταν το παιχνίδι της προημιτελικής φάσης όπου ο ΠΑΣ συνέντριψε με σκορ 4-0 τον ΠΑΟΚ στο στάδιο «Ζωσιμάδες». Πρωταγωνιστές τότε οι Σικαλιάς, Ντάσιος, Κανακούδης, Κούσας, Μαϊστόροβιτς, Καζναφέρης, Σαϊτιώτης, Μιχαήλ και άλλοι.
Τρίτη και τελευταία φορά στα ημιτελικά έφτασε με τον Αργύρη Γιαννίκη τη σεζόν 2020-21. Ο ΠΑΣ απέκλεισε σε διπλούς αγώνες Ατρόμητο, Παναθηναϊκό και αποκλείστηκε στα ημιτελικά από τον Ολυμπιακό (1-1 στα Γιάννινα, 3-1 στο Καραϊσκάκη). Ήταν η σημαντική φουρνιά που είχε ο «Άγιαξ» με Σάλιακα, Λοντίγκιν, Εραμούσπε, Πίρσμαν, Παμλίδη, Κάργα, Καρτάλη και άλλους.
Συνολικά ο ΠΑΣ έφτασε τρεις φορές στα ημιτελικά του Κυπέλλου (2007,2010, 2021), πέντε φορές στα προημιτελικά (1974, 1978, 1989, 1994, 2013) και δύο φορές στους «16» (1972, 1973).
Ο θεσμός του Κυπέλλου Ελλάδος ξεκίνησε την αγωνιστική σεζόν 1931-32, πριν καθιερωθούν τα πρωταθλήματα Α’ και Β’ Εθνικής κατηγορίας. Τα κύπελλα μονοπωλούν Ολυμπιακός, Παναθηναϊκός, ΑΕΚ, ΠΑΟΚ. Από τις άλλες ομάδες, δύο κύπελλα κατέκτησαν Λάρισα, Πανιώνιος και ένα κύπελλο οι Άρης, Ηρακλής, ΟΦΗ, Εθνικός, Καστοριά.
Όσον αφορά τα τελευταία χρόνια, ο ΠΑΣ πέρυσι αποκλείστηκε σε νοκ άουτ αγώνα με σκορ 2-0 από την ΑΕΚ στο νέο γήπεδο «Αγια-Σοφιά». Στα τελευταία πέντε χρόνια αξιοσημείωτη είναι η πορεία της Λαμίας που έφτασε τρεις φορές στα ημιτελικά (2019, 2022, 2023).
Το ανεκπλήρωτο όνειρο ενός τελικού Κυπέλλου
Υπάρχει ο καημός των Γιαννιωτών φιλάθλων να δουν και τον ΠΑΣ σε έναν τελικό Κυπέλλου, όπως έγινε και με άλλες επαρχιακές ομάδες Λάρισα, ΟΦΗ, Καστοριά, Ξάνθη, Αστέρας Τρίπολης, Δόξα Δράμας, Πιερικό.
