Το καλοκαίρι που μας πέρασε ο Δήμος Ιωαννιτών σε μια προσπάθεια καταστολής της αφισορρύπανσης, επέβαλε σειρά προστίμων σε παραβάτες των διατάξεων του νόμου που αφορά στην αισθητική και καθαριότητα της πόλης. Ασφαλώς και υπάρχει νόμος, ο οποίος απαγορεύει ρητά την αφισοκόλληση (και την απόθεση ογκωδών αντικειμένων) εκτός των καθορισμένων από τον Δήμο σημείων, με τη σχετική διάταξη να κάνει λόγο για επιβολή προστίμων στους παραβάτες.
Τα πρόστιμα από τη Δημοτική Αστυνομία αφορούσαν πληθώρα παραβάσεων από επικόλληση αφισών σε μη επιτρεπόμενα σημεία, σε ιδιοκτήτες διαμερισμάτων για ενοικιαστήρια, που μπήκαν σε κολώνες, δέντρα και στάσεις αστικών λεωφορείων, σε οργανισμούς που διαφήμιζαν παραστάσεις και εκδηλώσεις, έως πολιτικές και συνδικαλιστικές συγκεντρώσεις.
Όπως ήταν αναμενόμενο, και δεν εκπλήττει κανέναν αυτό, στην Ελλάδα ζούμε, η απόφαση της επιβολής προστίμων ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το Εργατικό Κέντρο Ιωαννίνων, το οποίο ήταν σύμφωνα με τον Δήμο, μεταξύ των παραβατών για εκτεταμένη αφισορρύπανση, αρνήθηκε την καταβολή του προστίμου επικαλούμενο «ότι τυχόν επιβολή προστίμου σε βάρος του θα συνιστούσε παράνομη περιστολή της ελευθερίας της έκφρασης και της συνδικαλιστικής ελευθερίας, που προστατεύονται από το Σύνταγμα»… Το καλοκαίρι πέρασε, φτάσαμε στο χειμώνα, δεν γνωρίζω αν καταβλήθηκαν τα πρόστιμα, πολύ αμφιβάλλω, στη χώρα μας όλα γίνονται και όλα δεν γίνονται. Εκείνο το οποίο όμως είναι βέβαιο, διότι είναι ορατό τοις πάσι, αφορά στη διαπίστωση ότι η αφισορρύπανση συνεχίζεται, το ίδιο και η παραβατικότητα στον τομέα αυτό, η δε εμφάνιση της πόλης επαφίεται στην καλή θέληση ή στα ίδια συμφέροντα των εκπροσώπων συλλόγων που διοργανώνουν πανηγύρια και φιέστες, μέχρι τα κέντρα που διαφημίζουν την έλευση αοιδών, ορχηστρών και συγκροτημάτων και πλείστα όσα άλλα παρόμοια. Και κάπως έτσι φτάσαμε στην ασυδοσία και την καταπάτηση νόμων και αρχών.
Το φαινόμενο «ρύπανση της πόλης» εκτός από την ανάρτηση πανό, αφισοκόλληση και άλλα παρόμοια, τα οποία προσβάλλουν την αισθητική και οδηγούν στο να απωλέσουν τα Γιάννενα το χαρακτήρα μιας καθαρής και ευπρεπισμένης πόλης, έχει και μια άλλη έκφραση, πολύ πιο σοβαρή: πρόκειται για το “hobby” (sic) της επικόλλησης σε πινακίδες οδοσήμανσης (σήματα της Τροχαίας) αυτοκόλλητων που κάνουν δυσδιάκριτη τη σημασία, τον χαρακτήρα και τη λειτουργικότητά τους. Και εάν οι εκφράσεις της αφισορρύπανσης είναι κατακριτέες και διώκονται λόγω της αισθητικής υποβάθμισης του περιβάλλοντος, το νεοφυές φαινόμενο της επέμβασης στα σήματα της οδοσήμανσης και κυκλοφορίας, μάλιστα ιδιαίτερα στο κέντρο της πόλης, αγγίζει τα όρια της εγκληματικής πράξης (δεν χρειάζεται να αναφερθώ στο πόσα ατυχήματα μπορούν να λάβουν χώρα, ιδίως από επισκέπτες της πόλης που δεν γνωρίζουν τα ισχύοντα λόγω βιωμάτων, όπως οι Γιαννιώτες, και οδηγούν με βάση τις πινακίδες). Είναι αξιοπαρατήρητο ότι κανένα από τα άτομα που προβαίνουν σ΄αυτές τις «πράξεις αντίστασης κατά του κατεστημένου» δεν έχει συλληφθεί μέχρι τώρα, (προστατεύονται από το σκοτάδι της νύχτας…). Θεωρώ ότι θα ήταν πολύ χρήσιμο να είχαμε στοιχεία για το ποιόν τους, την ιδεολογία, τις προθέσεις τους ακόμη και τη σύσταση του εγκεφάλου τους (εκτός αν ισχύει το παλαιό ρητό «παιδιά είναι, κάνουν πλάκα», όπως αποφαίνονται μερικοί, υπάρχουν και κάποιοι που δυστυχώς προβάλλουν τέτοιους λόγους δικαιολόγησης). Εννοείται ότι και στην περίπτωση αυτή καταστρατηγείται ο νόμος εξακολουθητικά και μάλιστα ορισμένες φορές προκλητικά, σε σημείο που να αναρωτιέται κανείς αν η ασυδοσία ξεπερνά κάθε ανεκτό όριο και εάν η μειοψηφία επιβάλλεται βίαια στην πλειοψηφία καταπατώντας αρχές, διατάξεις και νόμους!
Ευτυχώς όμως υπάρχει και η altera pars της κοινωνίας. Εν τω μέσω αυτών των συνθηκών και δεδομένων και σε αντίδραση των κακώς κειμένων οργανώθηκε προ ημερών, το Σάββατο 23 Νοεμβρίου, μάλιστα σε εθελοντική βάση, συγκεκριμένη δράση για την απομάκρυνση των αυτοκόλλητων με στόχο την αποκατάσταση και την άρση της επικινδυνότητας από τα σήματα της Τροχαίας. Η πρωτοβουλία προήλθε από την ανοιχτή εθελοντική ομάδα των Paguristas και σ΄αυτή συμμετείχαν μαθητές του Αρσακείου Σχολείου, του Γυμνασίου-Λυκείου της Ζωσιμαίας Σχολής και με τη συνεργασία του Τμήματος Τροχαίας Ιωαννίνων, του Δήμου Ιωαννιτών και μελών της ΠΑΕ ΠΑΣ Γιάννινα. Η ομάδα με ζέση και με σύνθημα «καθαρές πινακίδες, ασφαλέστεροι δρόμοι» επανέφερε με κόπο αλλά και ενθουσιασμό, μάλιστα κάτω από αντίξοες συνθήκες ψύχους, στην αρχική τους κατάσταση δεκάδες πινακίδες σήμανσης οδικής κυκλοφορίας και οδοσήμανσης.
Η πράξη αυτή είναι επαινετέα και άξια συγχαρητηρίων για πολλούς λόγους: προήλθε μέσα από την πρωτοβουλία μιας εθελοντικής ομάδας και τη σύμπραξη πολλών φορέων (σχολικών μονάδων, αθλητικών σωματείων, κρατικών και δημοτικών υπηρεσιών), γεγονός που σηματοδοτεί την ανάγκη αλλά και την αποτελεσματικότητα συνεργασιών, είχε πρακτικό αποτέλεσμα και δεν παρέμεινε στη θεωρία.
Ασφαλώς η παραπάνω δράση της 23ης Νοεμβρίου για την καταπολέμηση της αφισορρύπανσης και γενικά της ρύπανσης στην πόλη μας, δεν έλυσε το πρόβλημα. Αφίσες, αεροπανό, συνθήματα σε κάθε είδους επιφάνεια κ.λπ., υφίστανται στην πόλη υποβαθμίζοντας αισθητικά το τοπίο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την αίσθηση των ίδιων των πολιτών για την πόλη που ζουν, αλλά και για την εικόνα που αποκομίζουν οι επισκέπτες. Πιστεύω όμως ότι η εν λόγω δράση, εκτός από το ορατό πρακτικό αποτέλεσμα, ιδίως στο θέμα καθαρισμού των πινακίδων οδοσήμανσης, λειτούργησε παραδειγματικά (και ευελπιστούμε εξακολουθητικά) και συνέβαλε στη διάδοση του συνθήματος «τέλος στην απάθεια της αφισορρύπανσης, δεν αρκεί μόνο να λέμε ότι αγαπάμε τα Γιάννενα, πρέπει να το δείχνουμε και έμπρακτα».
Για την επίτευξη του τελευταίου στόχου θα πρέπει να εγκαταλείψουμε την «τακτική του καναπέ», να ασπαστούμε τις ιδέες της συμμετοχής και του «νοιάζομαι για την πόλη μου» και να συμβάλουμε ενεργά ώστε να διατηρήσουμε και αναδείξουμε τα τόσα συγκριτικά πλεονεκτήματά της.
