Οι «Πράσινες Πολιτιστικές Διαδρομές» σχεδιάστηκαν από τη Διεύθυνση Αρχαιολογικών Μουσείων, Εκθέσεων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων στο πλαίσιο της συμμετοχής στο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Εκπαίδευση στην Αειφόρο Ανάπτυξη, με σκοπό την προαγωγή της βιώσιμης ανάπτυξης με την εκπαίδευση των πολιτών σε θέματα προστασίας και ανάδειξης του πολιτιστικού πλούτου και του φυσικού περιβάλλοντος της χώρας.
Στο φετινό εορτασμό συμμετέχουν 44 περιφερειακές και ειδικές περιφερειακές υπηρεσίες της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς από 37 περιφερειακές ενότητες σε συνεργασία με 20 Δήμους, 21 Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του ΥΠΠΕΘ, καθώς και πολλά μη δημόσια μουσεία, ιερές μητροπόλεις, Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, πανεπιστημιακές σχολές, σχολεία, πολιτιστικούς συλλόγους, περιβαλλοντικές οργανώσεις, σωματεία και συνεταιρισμούς πολιτών, αλλά και με πολλούς εθελοντές.
Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων, στο πλαίσιο του εορτασμού των Πράσινων Πολιτιστικών Διαδρομών, θα υλοποιήσει την Πέμπτη στο Κάστρο των Ιωαννίνων την εκπαιδευτική δράση «Μαθαίνουμε, αγαπάμε, προστατεύουμε. Φυσικό περιβάλλον και μνημεία του Κάστρου Ιωάννινων» για μαθητές τρίτης δημοτικού, σε συνεργασία με το 1ο Δημοτικό Σχολείο Ιωαννίνων – Καπλάνειο και τον Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων του ίδιου σχολείου. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει εκπαιδευτική περιήγηση στο Κάστρο (τείχος, ακροπόλεις και μνημεία) με ειδικότερη αναφορά στο διαχρονικό ρόλο της λίμνης σε σχέση με το Κάστρο και τον οικισμό του, στο θέμα της αλλαγής του φυσικού και οικιστικού περιβάλλοντος, καθώς και στην ευαισθητοποίηση σε θέματα διατήρησης και προστασίας των μνημείων. Η δράση θα ολοκληρωθεί με δεντροφύτευση στο Ιτς Καλέ και συμβολική υιοθεσία του νέου δέντρου από τους μαθητές. Στόχος είναι οι μαθητές να γνωρίσουν καλύτερα τα μνημεία του Κάστρου και τις ιδιαιτερότητες του φυσικού περιβάλλοντος της πόλης των Ιωαννίνων. Παράλληλα η ενεργή συμμετοχή των μαθητών με την πράξη της δεντροφύτευσης θα συμβάλει στην ανάπτυξη «δεσμών» των μικρών μαθητών με την τοπική πολιτιστική κληρονομιά και το φυσικό περιβάλλον.
Την ίδια ημέρα, στον Αρχαιολογικό Χώρο Βίτσας θα υλοποιηθεί η εκπαιδευτική δράση «Βίτσα Ζαγορίου. Διαδρομές στον χώρο και τον χρόνο», σε συνεργασία με τον Φορέα Διαχείρισης Εθνικών Δρυμών Βίκου – Αώου και Πίνδου.
Μέσω της περιήγησης σε ιστάμενα μνημεία και εναπομείναντα ίχνη της ανθρώπινης δραστηριότητας από τα κλασικά έως τα νεώτερα χρόνια στην περιοχή της Βίτσας, καταδεικνύεται η στενή σχέση ανθρώπινης δραστηριότητας και φυσικού περιβάλλοντος, που επίσης αποτελεί μνημείο φυσικής κληρονομιάς και επηρεάζει καθοριστικά την ανθρώπινη πολιτιστική δράση. Δίνεται έμφαση στη διαλεκτική σχέση ανθρώπου-περιβάλλοντος και την ανάγκη σεβασμού των χαρακτηριστικών της φύσης αλλά και των πόρων που αντλεί ο άνθρωπος από αυτήν. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε μαθητές δημοτικού.
Επίσης, για δύο ημέρες, την Πέμπτη 25 και την Παρασκευή 26 Μαΐου, από τις 9.30 έως τις 11.30 το πρωί, θα πραγματοποιηθεί η εκπαιδευτική δράση «Στον κήπο του Αρχαιολογικού Μουσείου Ιωαννίνων». Αξιοποιώντας τη θέα από τον Κήπο του Μουσείου (ανατολική είσοδος), θα γίνει αναφορά στη λίμνη Παμβώτιδα, στο Ασλάν Τζαμί και στον λόφο της Καστρίτσας, που είναι ορατά από το σημείο. Θα ακολουθήσει κυνήγι θησαυρού, κατά τη διάρκεια του οποίου οι συμμετέχοντες θα αναζητήσουν – λύνοντας σύντομους γρίφους – αντίγραφα αρχαίων ευρημάτων του Μουσείου, που θα έχουν κρυφτεί από τους υπεύθυνους της δράσης σε σημεία του κήπου. Η δράση απευθύνεται σε μαθητές νηπιαγωγείου και δημοτικού.
Στην Άρτα
Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Μικροί αρχαιολόγοι σε μεγάλες ανακαλύψεις» διοργανώνει η Εφορεία Αρχαιοτήτων Άρτας, από κοινού με τους συνεργαζόμενους φορείς του ερευνητικού προγράμματος ΑΠΟΙΚΙΑ, (Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας – ΙΜΒΒ, Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΥΠΠΟΑ, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Εταιρεία TETRAGON S.A.).
Οι μαθητές θα ενημερωθούν για τα στάδια της ανασκαφικής έρευνας και θα αναλάβουν ρόλους και αρμοδιότητες, προκειμένου να διεξάγουν ανασκαφική έρευνα στον αύλειο χώρο του Μουσείου. Στόχος του προγράμματος είναι τα παιδιά να κατανοήσουν μέσα από τη βιωματική δραστηριότητα τον τρόπο, με τον οποίο το παρελθόν ανασύρεται από το χώμα και ανασυντίθεται από τη συλλογική προσπάθεια και εργασία διαφορετικών ειδικοτήτων. Η δράση απευθύνεται σε μαθητές προσχολικής ηλικίας και σε μαθητές των τριών πρώτων τάξεων του Δημοτικού (Α΄-Γ΄ τάξη). Θα διεξαχθεί την Πέμπτη 25 και Παρασκευή 26 Μαΐου στο Αρχαιολογικό Μουσείο Άρτας (09:00-10:30 και 11:00-12:30). Για τη συμμετοχή σχολείων απαιτείται ραντεβού. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.
Επίσης, θα πραγματοποιηθεί δράση για το κοινό, με χρήση της ψηφιακής εφαρμογής «Με ξεναγό τον στρατηγό Μακρυγιάννη», την Κυριακή 28 Μαΐου, στις 10 το πρωί, με σημείο συνάντησης τη Δυτική Νεκρόπολη. Πρόκειται για εφαρμογή που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του έργου «Ανοιχτή Καινοτομία για την τεκμηρίωση και ανάδειξη του πολιτιστικού αποθέματος στην Άρτα» με το όνομα Βοΐσκα, στο οποίο συμμετέχουν η Εφορεία Αρχαιοτήτων Άρτας, το Ερευνητικό Κέντρο «Αθηνά» /Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου, Παράρτημα Ξάνθης και η εταιρεία πληροφορικής Terracom S.A. Το κοινό θα έχει τη δυνατότητα, με τη χρήση κινητών συσκευών, να ακολουθήσει την προτεινόμενη διαδρομή στα μνημεία και τους αρχαιολογικούς χώρους της Άρτας, η οποία ξεκινάει από τη Δυτική Νεκρόπολη της Αμβρακίας και καταλήγει στο Κάστρο της Άρτας. Σε κάθε στάση τον ρόλο του ξεναγού θα «αναλάβει» ο στρατηγός Μακρυγιάννης μέσα από μία σύνδεση των λόγων του με στοιχεία για τους χώρους και τα μνημεία. Απαραίτητη προϋπόθεση η ύπαρξη δεδομένων σε κάθε κινητή συσκευή. Κατά το διάστημα εορτασμού, η είσοδος στο Αρχαιολογικό Μουσείο Άρτας και την Παρηγορήτισσα θα είναι ελεύθερη.
Στη Θεσπρωτία
Με στόχο την ευαισθητοποίηση σε θέματα προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς και του φυσικού περιβάλλοντος, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας λαμβάνει μέρος και φέτος στον εορτασμό των Πράσινων Πολιτιστικών Διαδρομών, σχεδιάζοντας δράσεις για μαθητές Νηπιαγωγείων και των πρώτων τάξεων του Δημοτικού.
Την Παρασκευή 26 Μαΐου θα υλοποιηθεί εκπαιδευτικό πρόγραμμα με τίτλο «Φυτά και βότανα στην έκθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηγουμενίτσας». Μέσα από την επαφή με αντιπροσωπευτικά εκθέματα της μόνιμης συλλογής και ευχάριστες εκπαιδευτικές δραστηριότητες στην αυλή του μουσείου, το πρόγραμμα επιδιώκει να ευαισθητοποιήσει σε θέματα προστασίας και σεβασμού του περιβάλλοντος και να αναδείξει τη διαχρονική σχέση του ανθρώπου με τον φυτικό κόσμο. Οι μικροί μαθητές, αφού περιηγηθούν στη μόνιμη έκθεση και ανακαλύψουν εκθέματα που απεικονίζουν φυτικά μοτίβα, θα πρασινίσουν τον κήπο του μουσείου, φυτεύοντας λουλούδια, ενώ σε εικαστικό εργαστήρι που θα ακολουθήσει, θα δημιουργήσουν τα δικά τους έργα που θα αναρτηθούν στη σελίδα του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηγουμενίτσας στο Facebook.
Στην Πρέβεζα
Τέλος, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πρέβεζας σχεδίασε μία σειρά εκδηλώσεων τόσο για τη μαθητική κοινότητα όσο και το ευρύ κοινό. Την Πέμπτη και την Παρασκευή, στις 11 το πρωί, θα πραγματοποιηθεί εκπαιδευτική δράση, η οποία εστιάζει στα εκθέματα της μόνιμης έκθεσης του μουσείου, που απεικονίζουν φυτά και ζώα. Απευθύνεται σε μαθητές του Δημοτικού και του Γυμνασίου και στόχο έχει τόσο να τους ευαισθητοποιήσει σε διαχρονικά θέματα, όπως αυτό της προστασίας του περιβάλλοντος και του φυσικού κόσμου και της σχέσης του με τον άνθρωπο, όσο και να τους φέρει σε επαφή με τη μόνιμη έκθεση του μουσείου με μία διαφορετική οπτική.
Αντίστοιχη δράση θα γίνει και στη Νικόπολη την Παρασκευή, στις 9.30 το πρωί. Η Νικόπολη της παλαιοχριστιανικής εποχής εντυπωσιάζει για τα ψηφιδωτά δάπεδα που έχουν εντοπιστεί στους ναούς της, τις λεγόμενες βασιλικές. Τα ψηφιδωτά ξεχωρίζουν για τις ποικίλες παραστάσεις από το φυτικό, ζωικό και θαλάσσιο κόσμο, ενώ δε λείπουν τα γεωμετρικά μοτίβα και οι ανθρώπινες μορφές, όπως ψαράδες και κυνηγοί. Η άρτια τεχνική και η θεματική ποικιλία των ψηφιδωτών παραστάσεων εντυπωσιάζουν τον επισκέπτη. Μέσα από τη δράση το κοινό θα έρθει σε επαφή με τα ψηφιδωτά δάπεδα της βασιλικής Α’ ή Δομετίου και θα ενημερωθεί για την τεχνική του ψηφιδωτού, ενώ θα γνωρίσει τις πλούσιες φυτικές και ζωικές αναπαραστάσεις και τη σχέση τους με την περιοχή. Για τους μικρούς επισκέπτες η περιήγηση θα γίνει με βιωματικό τρόπο και διάδραση (παιχνίδι στον χώρο, ζωγραφιές).
Επίσης, η δράση, με τίτλο «Κάποτε στην Αχερουσία λίμνη» προτείνει μία βόλτα στο Νεκρομαντείο του Αχέροντα, το πιο φημισμένο ίσως νεκρομαντείο της, το οποίο βρίσκεται επάνω σε έναν χαμηλό βραχώδη λόφο στο σημείο που ενώνονταν τα ποτάμια Αχέροντας και Κωκυτός, σχηματίζοντας την Αχερουσία λίμνη.
Την Κυριακή 28 Μαΐου, στις 11 το πρωί, μέσα από θεματική ξενάγηση και εκπαιδευτικές δραστηριότητες για μικρούς και μεγάλους, οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν τα μυστικά του περίφημου νεκρομαντείου, εστιάζοντας σε θέματα που αφορούν τις αγροτικές καλλιέργειες των κατοίκων του, αλλά και την τοπογραφία και το οικοσύστημα γενικά της περιοχής και τη σημασία του στην αρχαιότητα. Η δράση θα ολοκληρωθεί με βαρκάδα στο Δέλτα του ποταμού Αχέροντα, αφιλοκερδής προσφορά της Ένωση Λεμβούχων της περιοχής.
