Υπάρχουν παραστάσεις που σε κάνουν να χαμογελάς ευγενικά και άλλες που φεύγοντας λες πως «αυτό θέλω να το ξαναδώ». Η «Περιφέρεια» του Γ. Σουρή από τη Θεατρική Συμπαιγνία ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία. Μια απολαυστική, καυστική και απρόσμενα φρέσκια παράσταση, που αποδεικνύει ότι ο λόγος του Σουρή όχι μόνο αντέχει, αλλά μοιάζει σαν να γράφτηκε χθες το πρωί, με αφορμή τη σημερινή ελληνική -και γιαννιώτικη- πραγματικότητα.
Η σκηνοθετική ματιά της Γιολάντας Καπέρδα δεν αντιμετωπίζει το έργο ως «μουσειακό» εύρημα, αλλά ως ζωντανό υλικό. Κι εκεί ακριβώς βρίσκεται η μεγάλη επιτυχία της παράστασης. Ο έμμετρος λόγος του Σουρή μπλέκεται ευφάνταστα με σύγχρονες ρίμες, εμπνευσμένες αναφορές στην ελληνική επικαιρότητα, τραγούδια που όλοι ξέρουμε και αυθόρμητα σιγοτραγουδάμε, χωρίς στιγμή να χάνει τη συνοχή ή τη δύναμή του. Αντίθετα, φωτίζεται ακόμη περισσότερο η διαχρονική μας παθογένεια, το πολιτικό θέατρο του παραλόγου, οι μικρές και μεγάλες γελοιότητες αυτού του τόπου, «το έρμο το ριζικό μας».
Η «Περιφέρεια» της Θεατρικής Συμπαιγνίας κουβαλά κάτι από τη χαμένη τιμή της ελληνικής επιθεώρησης. Εκείνης που δεν φοβόταν να γίνει λαϊκή, πολιτική, μουσική, συγκινητική και καυστική μαζί. Με ρυθμό, εξωστρέφεια και μια σχεδόν διονυσιακή επαφή με το κοινό, θυμίζει γιατί κάποτε το θέατρο μπορούσε να στήσει γιορτή σε πλατείες, χωριά και θερινές σκηνές χωρίς να χάνει ούτε τη σκέψη ούτε την ποιότητά του. Θυμίζει τις καλύτερες στιγμές της μεταπολιτευτικής σάτιρας και εκείνη τη θεατρική παράδοση που ήξερε να συνομιλεί άμεσα με τον κόσμο, χωρίς φτήνια, αχρείαστη βωμολοχία και επιτήδευση. Μόνο που εδώ τίποτα δεν μοιάζει νοσταλγικό ή ξεσκονισμένο· όλα έχουν φρεσκάδα, νεύρο και σημερινή ανάσα.
Καθοριστική είναι η ζωντανή μουσική του Μιχάλη Πίπερη επί σκηνής, με το ακορντεόν να λειτουργεί σχεδόν σαν ακόμη ένας ρόλος της παράστασης. Η μουσική δεν ντύνει απλώς τη δράση· συνομιλεί μαζί της, τη σατιρίζει και την απογειώνει. Και αυτό το ζύγισμα ανάμεσα στον λόγο, το τραγούδι και την κίνηση είναι ίσως από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της σκηνοθεσίας: τίποτα δεν περισσεύει, τίποτα δεν κουράζει, παρότι ο ρυθμός παραμένει αμείωτος.
Τα σκηνικά του Χρήστου Κόλλια και τα κοστούμια της Βέρας Εμμανουηλίδου υπηρετούν ακριβώς αυτή τη λογική: ευφυή, λειτουργικά, χιουμοριστικά, χωρίς περιττές φλυαρίες, αφήνουν χώρο στους ηθοποιούς και στο ίδιο το κείμενο να αναπνεύσουν.
Και οι ερμηνείες; Η μία καλύτερη από την άλλη. Η Έλενα Βούτση, η Ρομάννα Λόμπατς, ο Βασίλης Σιάφης, ο Πέτρος Χριστακόπουλος και ο Μιχάλης Πίπερης λειτουργούν με σπάνιο συγχρονισμό, ενέργεια και θεατρική γενναιοδωρία. Παίζουν, τραγουδούν, αυτοσαρκάζονται, επικοινωνούν με το κοινό, το βάζουν μέσα στο παιχνίδι. Και το κοινό ανταποκρίνεται: σιγοτραγουδά, γελά, συμμετέχει ενεργά στη δράση, φτάνοντας μέχρι να πετά λεμόνια στον απατεώνα πολιτικό επί σκηνής, σε μία από τις πιο ευρηματικές και απολαυστικές στιγμές της παράστασης. Η σκηνή δεν λειτουργεί ως εύκολο κόλπο συμμετοχής, αλλά ως φυσική προέκταση της σατιρικής έντασης που χτίζεται αδιάκοπα από την αρχή.
Ας μας επιτραπεί κι ένα σχόλιο… γενικότερου ενδιαφέροντος. Αυτή η «Περιφέρεια» είναι ίσως ό,τι ακριβώς θα έπρεπε να θυμούνται όσοι σχεδιάζουν τις καλοκαιρινές παραγωγές των ΔΗΠΕΘΕ: ότι το θέατρο δεν είναι μόνο βαρύγδουπη δήλωση προθέσεων, άνευρη απόδοση προβλέψιμου, φτωχού λόγου ή αναβίωση κειμένων που φαίνεται να ξυπνούν βαριεστημένα από τον χρόνιο λήθαργό τους. Είναι και ψυχαγωγία, φρεσκάδα, ζωντανή επαφή με τον κόσμο, με την πόλη και την ύπαιθρο, με τον θεατή που θέλει να γελάσει, να αναγνωρίσει τον εαυτό του, να περάσει καλά χωρίς να τον υποτιμούν ή να εκβιάζουν το συναίσθημά του.
Η παράσταση της Θεατρικής Συμπαιγνίας έχει όλα τα φόντα για καλοκαιρινή περιοδεία σε κάθε χωριό και κάθε πλατεία της Ηπείρου -και όχι μόνο. Και της ευχόμαστε από καρδιάς τα καλύτερα. Γιατί είναι από εκείνες τις δουλειές που δεν εξαντλούνται σε μία θέαση. Το κοινό φεύγει με την καλύτερη διάθεση και με την αίσθηση ότι το θέατρο, όταν γίνεται με μεράκι, ευφυΐα και αληθινή αγάπη, μπορεί ακόμη να είναι γιορτή. Μια τελευταία ευκαιρία έχετε απόψε για να επιβεβαιώστε του λόγου (μας) το αληθές.
