Την καθιέρωση της 8ης Αυγούστου ως ευρωπαϊκής ημέρας μνήμης για τα θύματα εργατικών ατυχημάτων και υπέρ της αξιοπρέπειας των εργαζομένων ζητά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με ψήφισμα που εγκρίθηκε από την Ολομέλεια.
Η ευρωπαϊκή αυτή πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο όπου το ζήτημα της ασφάλειας στην εργασία επιστρέφει με οδυνηρό τρόπο στην ελληνική επικαιρότητα, μετά και το πρόσφατο θανατηφόρο εργατικό δυστύχημα στη Βουνοπλαγιά Ιωαννίνων, που ανέδειξε ξανά τις συνθήκες εργασίας, την πίεση στους εργαζόμενους και τα ερωτήματα γύρω από την τήρηση των μέτρων προστασίας.
Το Ευρωκοινοβούλιο επισημαίνει ότι η ημέρα μνήμης δεν θα πρέπει να έχει μόνο συμβολικό χαρακτήρα, αλλά να λειτουργήσει ως αφορμή για ουσιαστική ενημέρωση, πρόληψη και εκπαίδευση σε σχολεία και χώρους δουλειάς.
Από το Μαρσινέλ του 1956 στα σημερινά εργοτάξια
Η επιλογή της 8ης Αυγούστου συνδέεται με την τραγωδία του ορυχείου Bois du Cazier στο Μαρσινέλ του Βελγίου το 1956, όταν 262 ανθρακωρύχοι έχασαν τη ζωή τους.
Σχεδόν επτά δεκαετίες αργότερα, τα εργατικά δυστυχήματα παραμένουν μια σκληρή πραγματικότητα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μόνο το 2023 καταγράφηκαν στην ΕΕ 3.298 θανατηφόρα εργατικά δυστυχήματα και περίπου 2,8 εκατομμύρια εργατικά ατυχήματα που οδήγησαν σε απουσία από την εργασία για τουλάχιστον τέσσερις ημέρες.
Οι κλάδοι υψηλού κινδύνου παραμένουν οι κατασκευές, οι μεταφορές, η μεταποίηση και η γεωργία — τομείς στους οποίους η ελληνική περιφέρεια και η Ήπειρος διατηρούν ισχυρή δραστηριότητα.
Το δυστύχημα στη Βουνοπλαγιά επανέφερε ακριβώς αυτή τη συζήτηση: πόσο συχνά οι εργαζόμενοι δουλεύουν σε συνθήκες πίεσης, με ελλιπή μέτρα προστασίας ή με την «κανονικοποίηση» του κινδύνου ως μέρος της καθημερινότητας.
Νέοι κίνδυνοι από Τεχνητή Νοημοσύνη και κλιματική κρίση
Το ψήφισμα δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στους νέους επαγγελματικούς κινδύνους που συνδέονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη και τα αλγοριθμικά συστήματα διαχείρισης της εργασίας.
Οι ευρωβουλευτές σημειώνουν ότι εργαζόμενοι σε ψηφιακές πλατφόρμες ή σε περιβάλλοντα όπου η απόδοση μετριέται και ελέγχεται από αλγόριθμους ενδέχεται να αντιμετωπίζουν αυξημένη εντατικοποίηση και ψυχολογική πίεση.
Παράλληλα, ζητούν ειδικά μέτρα προστασίας απέναντι στη θερμική καταπόνηση και τα ακραία καιρικά φαινόμενα, επισημαίνοντας ότι η κλιματική κρίση δημιουργεί πλέον νέες συνθήκες επαγγελματικού κινδύνου, ιδιαίτερα για όσους εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους.
Έμφαση στις επιθεωρήσεις εργασίας
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλεί επίσης τα κράτη-μέλη να ενισχύσουν τις επιθεωρήσεις εργασίας με προσωπικό, πόρους και θεσμική ανεξαρτησία.
Η εισηγήτρια του ψηφίσματος Chiara Gemma δήλωσε ότι «η μνήμη των θυμάτων πρέπει να μετατρέπεται σε ευθύνη και πρόληψη», τονίζοντας ότι οι ασφαλείς και αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας αποτελούν θεμελιώδες δικαίωμα και βασικό στοιχείο του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου.
